Atyraý oblysynda taǵy da koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵan naýqastar sany kóbeıip, 20 jeltoqsanda 12 512 adamǵa jetti. Osyǵan baılanysty óńir «qyzyl aımaqqa» endi. Munyń sebebi nede? Qaýipti indetke shaldyqqandar qaıdan shyqty?
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, sońǵy eki táýlikte qaýipti indetti 169 adam juqtyryp otyr. Onyń ishinde 30 naýqas Atyraý qalasynda tirkelgen. Koronavırýsty juqtyrýshylardyń deni burynǵysha Teńiz kenishindegi jumysshylar ekeni anyqtalǵan. О́tken eki táýlikte atalǵan ken ornynda jumys isteıtin 123 jumysshy qaýipti indetke shaldyqty. Sondaı-aq Maqat, Mahambet, Inder, Qurmanǵazy aýdandarynyń turǵyndarynan da Sovid-19 ınfeksııasynyń belgisi tabyldy.
Tek sońǵy bir táýlikte 112 naýqas koronavırýs ınfeksııasynan emdelip shyǵypty. Qazir 249 adam úı jaǵdaıynda emdelýde. Oblystyq ınfeksııalyq stasıonarda – 78, aýdandardaǵy stasıonarlarda 13 pasıent jatyr. Al Teńiz kenishindegi ınfeksııalyq stasıonarda em qabyldap jatqan naýqastardyń sany 321 adamǵa jetip otyr.
«Teńizshevroıl» JShS-nyń Úkimetpen jáne jurtshylyqpen baılanys bóliminiń bas menedjeri Rzabek Artyǵalıevtiń aıtýynsha, Teńiz kenishindegi jumysshylardyń qaýipti indetti juqtyrýynyń mynadaı bir sebebi bar. «Merdiger mekemelerdiń keıbir qyzmetkerleri sanıtarlyq beketterden jalǵan PTR-test anyqtamalardy kórsetý arqyly ótken faktiler anyqtaldy. Osyndaı qyzmetkerlerge berilgen ruqsattar dereý joıyldy. О́reskel faktiler týraly tıisti memlekettik organdarǵa habarlandy. Resmı tergeý júrgiziledi dep kútilýde», deıdi ol.
Mundaı derektiń aıtylýy negizsiz emes. Tipti óziniń de, ózgeniń de saýlyǵyn oılamaıtyn keıbir pysyqaılar ken ornyndaǵy blok-beketterdi aınalyp ótýge tyrysady eken. Dál osy derekti polısııa qyzmetkerleri joqqa shyǵarmaıdy. О́ıtkeni Jylyoı aýdandyq polısııa bólimi Teńiz polısııa bólimshesiniń qyzmetkerleri ken ornyndaǵy blok-beketti aınalyp ótpek bolǵan bir top adamnyń jolyn kesip, tosqaýyl qoıdy. Jaqynda atalǵan bólimsheniń patrýldik polısııa ınspektory, polısııa kapıtany Tileýke Qumarov blok-beketti aınalyp, ken ornyna qaraı baǵyt alǵan «Lada Granta» avtokóligin baıqapty. Polıseı bul týraly basshylyqqa habarlap, ózi toqtatý úshin atalǵan kólikke bet alǵan. Sol sátte oǵan kómekke áriptesteri kómekke keldi.
– Polıseıler Qulsary qalasynda turatyn 31 jastaǵy azamattyń basqarýyndaǵy kólikti vahtalyq kentke kireberiste toqtatty. Kólik salonynda júrgizýshiden ózge tórt er adam bolǵan. Olardyń ekeýi Orynbor qalasynda turatyn Reseı Federasııasynyń azamaty bolyp shyqty. Qujattardy tekserý kezinde úsh jolaýshynyń, onyń ishinde bir reseılik azamattyń qolynda PTR-testten ótkeni týraly anyqtama bolmady. Kóliktegiler «Teńiz» vahtalyq kentiniń aýmaǵynda ornalasqan kompanııalardyń birine barýdy kózdegen, – dep habarlady oblystyq polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti.
Oblystyń memlekettik bas sanıtar dárigeri Amantaı Jumaǵalıevtiń aıtýyna qaraǵanda, qaýipti indetti juqtyrýshylardyń 80 paıyzyn vahtalyq aýysymmen ózge óńirlerden jumysqa kelgen azamattar quraǵany anyqtaldy. Demek, keı kompanııalar karantındik shekteý sharalaryn saqtaýǵa mán bermeıdi. Sonyń qatarynda «Maten Petrolıým» JShS bar.
– Bıylǵy 7 jeltoqsanda qalada indetke shaldyǵýdyń joǵary deńgeıi – 19 jaǵdaı tirkeldi. Al oblys boıynsha – 61 jaǵdaı. Onyń ishinde 19 naýqastyń ekeýi – Atyraý qalasynyń turǵyndary, qalǵan 17-si – kompanııalardyń biriniń vahtalyq aýysymǵa kelgen qyzmetkerleri. Qalalyq sanıtarlyq-epıdemııalyq baqylaý basqarmasynyń qyzmetkerleri júrgizgen epıdemııalyq tekserý kezinde «Maten Petrolıým» kompanııasynyń qyzmetkerleri vahtaǵa barý úshin PTR-taldaýyn tapsyrǵany anyqtaldy. Sonymen qatar jumysqa kirisý úshin qyzmetkerler karantındik stasıonarda 7 kún jatýy kerek. Al 7-shi kúni PTR-taldaýdy tapsyrýy tıis. Eger PTR-taldaýy teris bolsa, olar jumysqa jiberiledi, – deıdi Atyraý qalalyq sanıtarlyq-epıdemııalyq baqylaý basqarmasynyń basshysy Qanat Ǵaınedenov. – Kompanııa qyzmetkerleri ornalasqan qonaq-úılerdiń jaǵdaıy sanıtarlyq normalar men erejelerdiń talaptaryna sáıkes kelmedi. Sonymen birge basshylar da, qyzmetkerler de jumysshylardy karantınge ornalastyrǵany týraly habardar etpedi. О́ıtkeni kelisimshartta jaı turý týraly kórsetilgen. Al qyzmetkerlerdiń jaǵdaıyn baqylaý úshin medısınalyq qyzmetkerler bolǵan joq.
Onyń aıtýynsha, qonaqúıge ornalasqandarǵa arnalǵan jeke qorǵanys quraldary shekteýli mólsherde berilgen. «Maten Petrolıým» jumysshylarynyń ózderi qonaqúıde erkin qozǵalyp, birge tamaqtanypty. Tipti oqshaýlaý talaptaryn buzyp, bir bólmede eki-úsh adam turǵan. Al naýqastarmen baılanysta bolǵan segiz adam qonaqúıden múldem ketip qalǵan. Shekteý sharalaryn buzǵan osyndaı derekke baılanysty «Maten Petrolıým» kompanııasyna ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly hattama toltyrylyp, 1600 AEK (3 644 800 teńge) mólsherinde aıyppul salyndy.
Mine, osyndaı sebepter Atyraý oblysynyń «qyzyl aımaqqa» enýine yqpal etip otyr. Buǵan qosa oblystyń memlekettik bas sanıtar dárigeri A.Jumaǵalıevtiń qaýlysymen karantındik shekteý sharalary qaıta kúsheıtildi.
– Atyraý oblysynyń aýmaǵynda epıdemııalyq jaǵdaı turaqtalǵanǵa deıin sharýashylyq, ózge de qyzmetpen jáne halyqtyń tynys-tirshiliginiń erekshe jaǵdaılarymen shekteý sharalary engizilsin. Shekteý is-sharalarynyń rejimi men merzimderi oblys aýmaǵynda COVID-19 koronavırýs ınfeksııasynyń taralýy boıynsha ahýaldyń ózgerýine sáıkes qaıta qaralýy múmkin, – delingen qaýlyda.
Bas sanıtardyń qaýlysyna sáıkes Teńiz ken ornynda karantındik jáne shekteý sharalary epıdemııalyq jaǵdaı turaqtalǵanǵa deıin uzartyldy. Al óńir turǵyndaryna respıratorlyq ınfeksııanyń alǵashqy belgileri paıda bolǵan kezde (qurǵaq jótel, qyzba, tynys alýdyń qıyndaýy, entigý jáne t.b.) medısınalyq uıymdarǵa barmaı, 103-ke qońyraý shalý arqyly úıden medısınalyq kómekke júginý, qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynda tamaqtaný kezinde áleýmettik araqashyqtyqty saqtaı otyryp jáne 5 (bes) jasqa deıingi balalardy kospaǵanda, qoǵamdyq oryndarda, barýǵa jáne demalýǵa arnalǵan oryndarda, qoǵamdyq kólikterde medısınalyq nemese mata betperdelerin kııý mindetteldi. Jasy 65-ten asqan adamdarǵa azyq-túlik, dári-dármek pen medısınalyq buıymdardy, sondaı-aq qajetti taýarlardy satyp alýdy jáne medısınalyq mekemelerge barýdy qospaǵanda asa qajettilik bolmasa, turǵylyqty jerinen shyqpaýǵa usynyldy. Sonymen birge turǵyndar halyq kóp shoǵyrlanatyn jerlerge barmaýy, áleýmettik araqashyqtyqty, betperde tártibin, jeke bas gıgıenasyn saqtaýy tıis.
Bas sanıtar dárigerdiń qaýlysymen jergilikti ákimdikterge kópshilik is-sharalardy (merekelik, oıyn-saýyq, kópshilik mádenı, sporttyq, bilim berý is-sharalaryn, kórmelerdi, korporatıvti, forýmdardy, konferensııalardy, sondaı-aq otbasylyq, estelik is-sharalardy (banketter, úılený toılary, mereıtoılar, eske alý jáne t.b.), onyń ishinde úıde jáne jappaı adamdar jınalatyn ózge de is-sharalardy ótkizýge tyıym salý usynylyp otyr. Munyń qatarynda oıyn-saýyq obektileriniń, banket zaldarynyń, barlyq túrdegi oıyn alańdary (aýlalardy qospaǵanda), túngi klýbtardyń, barlar, karaoke, kompıýterlik jáne oıyn klýbtarynyń, kalıan, býkmekerlik keńselerdiń, merekelerdi uıymdastyrý boıynsha keıterıngtik qyzmetterdiń, menshik nysanyna qaramastan mektepke deıingi balalar mekemeleriniń (kezekshi toptardy qospaǵanda), mádenı nysandardyń, jeke, toptyq daıyndyqtardy qosa alǵanda kınoteatrlardyń, teatrlardyń qyzmetin toqtata turý da bar.
Sońǵy táýlikterde «qyzyl aımaqta» qalǵan jalǵyz óńir – Atyraý oblysyndaǵy turǵyndardy alańdatqan epıdemııalyq ahýaldyń betalysy osylaı qattalyp otyr. Karantındik shekteý sharalarynyń qaıtadan kúsheıtilýi qaýipti indettiń betin qaıtara ala ma? Ázirge buǵan boljam jasaýǵa eshkimniń júregi daýalar emes.
Atyraý oblysy