2020: Jeńister men jeńilister

2020 jylǵy qazaq sportynyń jylnamasyndaǵy alǵashqy je­ńis pen altyn júldeni el qor­jynyna paralleldi mogýldan Qazaqstan komandasynyń mú­shesi Anastasııa Gorodko saldy. 13 qańtarda Shveısarııada uıym­­dastyrylǵan frıstaıldan Eýropa kýbogynda jerlesimiz barlyq qarsylasyn basyp ozyp, altyn júldege qol jetkizgen-di. Ekinshi orynǵa Nıderland, úshinshi orynǵa Aýstrııa sportshysy turaqtady.

Sonymen qatar tennısshi Elena Rybakına eki aıda WTA sanatyndaǵy tórt iri jarystyń fınalyna shyǵyp, bireýinde top jardy. Máselen, Qytaıdyń Shenchjen qalasynda ótken WTA týrnıriniń fınalyna deıin jetti. Júlde qory 750 myń AQSh dollaryn quraǵan ja­rys­­­tyń fınaldyq básekesinde Ryba­kınanyń joly álemniń sol kezdegi 34-raketkasy Ekaterına Aleksandrovamen túıisti. Bul báseke 6:2, 6:4 esebimen reseılik tennısshiniń jeńisimen aıaqtaldy.

Sanaýly kúnderden soń Aýs­tralııanyń Hobart qalasynda ótken WTA týrnırinde otanda­sy­myzdyń baǵy janyp, halyq­aralyq jarysta top jardy. Fı­nalda ol álemniń 40-raketkasy Chjan Shýaıdy (Qytaı) jeńdi. Tartysqa toly ótken bá­se­kede otandasymyz eki sette 7:6 (9:7), 6:3 esebimen jeńiske jet­ti. Budan keıin ol Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda júl­de qory 848 myń AQSh dollaryn quraǵan WTA Premier týr­nı­riniń fınalynda óner kór­setti. Bas júlde úshin ótken básekede jerlesimiz Nıderland ókili Kıkı Bertenspen kezdesip, eki sette 6:1, 6:3 esebimen jeńilip qaldy. Dál osy básekeden keıin ol álemdik reıtıngte 19-orynǵa kó­terildi. Bul – Qazaqstan ten­nısi tarıhyndaǵy eń joǵary kórsetkish. О́ıtkeni buǵan de­ıingi eń úzdik nátıjemiz 25-oryn edi. Bul nátıjege 2012 jyly Iаroslava Shvedova qol jetkizgen-di. Sóıtip Rybakına Qazaqstan tennıs tarıhynyń jańa paraǵyn ashty.

Aqpan aıynda tek Rybakına ǵana emes, aýyr atlet Rahat Bek­bolat pen balýandarymyz Danııar Qaısanov, Iýsýp Batyrmurzaev, Tamerlan Shadýkaev, qyzdarymyz – Tatıana Amanjol men Jámıla Baqbergen de el mereıin asyrdy.

Tashkentte ótken jastar men jas­óspirimder arasyn­da­ǵy Azııa chempıonatynda jas Bekbolat 102 kılo salmaqta baq synap, qossaıys boıynsha 356 kılo ziltemirdi eńserip, Azııa chempıony atandy. Julqa kóterýde 158 kılo kóterse, ser­pe kóterýde 198 kılony baǵyn­dyryp, álem­dik rekord ornatty. Al jyl so­ńyna qaraı Perý astanasy – Lımada uıymdastyrylǵan aýyr atletıkadan jasóspirimder ara­syndaǵy onlaın formattaǵy Álem kýbogy jolyndaǵy jarysta da R.Bekbolat as­qan she­berlik tanytyp, dúıim jurt­tyń nazaryn ózine aýdardy. Qos­saıys qorytyndysy boıyn­sha 319 (140+179) kılolyq nátı­jemen bas júldeni oljalady. Qan­dasymyz kúmis medaldy ıe­lengen ázerbaıjandyq Álı Shú­kirliden baqandaı toǵyz kılo artyq kóterdi.

Kúres túrlerinen Delıde ót­ken dodada 74 kılo salmaqta óner kórsetken qandasymyz Danııar Qaısanov irikteý kezeńinde Irak ókili Karam Shákir Mahmut (10:0) pen japonııalyq Daıshı Takatanıdi (9:4) tize búktirip, fı­nalda jarys qojaıyny Jı­tender Jıtenderdi (3:1) jeńdi. Osylaısha, Qaısanov ekinshi márte Azııa chempıony atandy. Buǵan deıin ol 2019 jyly Sıanda top jarǵan bolatyn. Sonymen qatar erkin kúres balýany Iýsýp Batyrmurzaev ta Úndistanda elimizdiń ánuranyn shyrqatty. Asa aýyr salmaqta beldesken jerlesimiz tájikstandyq Farhad Anaqulov, úndistandyq Satender Satender jáne ırandyq Parvız Hadıbasmanıdi utty. Fınalda Mońǵolııanyń myqtysy Hýderbýlga Dordjhandpen joly qıysyp, nátıjesinde jerlesimiz qarsylasyna birde-bir upaı bermeı, aıqyn jeńisiniń arqasynda Azııanyń teńdessiz balýany dep tanyldy.

Al grek-rım kúresinde 77 kılo sal­maqta kúsh synasqan Tamerlan Shadýkaev bastapqy básekelerdiń barlyǵynda kúmánsiz jeńgenin, jartylaı fınalda ıordanııalyq Sultan Álı Mohd Damen Eıdtiń qalaı tas-talqanyn shyǵarǵanyn búkil jankúıer kórdi. Al fınal­dyq saıysta ol Iran balýany Pedjman Poshtamdy 10:1 ese­bimen utyp, Azııa chempıony atandy.

Qyzdar básekesinde Tatıana Amanjol (53 kg) fınalda eki dúrkin álem chempıony (2019, 2018), bir márte Azııa birin­shi­liginde top jarǵan japonııa­lyq Maıý Mýkaıdan aılasyn asyryp, altynnan alqa taqty. Sondaı-aq 72 kılodaǵy J.Baq­bergenova da fınaldyq saıysta japonııalyq qarsylasy Meı Shındony jeńip, Azııanyń úzdik balýany atandy. Atalǵan jarysta jerlesterimiz 5 altynnan bólek, 2 kúmis jáne 12 qola medal jeńip alǵanyn da aıta keteıik. Osylaısha, kúrestiń úsh túri boıynsha da elimizdiń ulttyq quramasy sary qurlyqtaǵy eń úzdik komandalardyń sanatyna qosyldy.

Naýryz aıynda bokstan Qa­zaq­stan komandasy 2020 jyl­ǵy Tokıo Olımpıadasyna jol­dama berýshi týrnırde baq sy­nap, Ǵalymbek Kenjebaev shá­kirt­teri tórt jyldyqtyń basty dodasyna tolyq quramda qa­tysýǵa múmkindik aldy. Ior­danııa astanasy – Amman qa­la­synda uıymdastyrylǵan bá­sekede Sáken Bıbosynov (52 kg), Serik Temirjanov (57 kg), Zákir Safıýllın (63 kg), Aby­laıhan Júsipov (69 kg), Ábil­han Amanqul (75 kg), Bekzat Nur­dáýletov (81 kg), Vasılıı Levıt (91 kg) jáne Qamshybek Qońqabaev (+91 kg), al qyzdardan Nadejda Rıabes (75 kg) joldamaǵa qol jetkizdi.

Velosportshylar arasyn­da beıresmı álem chempıona­ty sanalatyn «Týr de Frans» kópkúndiginiń bıylǵy básekesi «Astana» veloshabandozdary úshin tabysty boldy dep aıtýǵa tolyq negiz bar. О́ıt­keni jerlesimiz Alekseı Lý­sen­ko jarystyń altynshy keze­ńinde jeńis toıyn toılady. Qazaqstandyq veloshabandoz 191 shaqyrymdy 4 saǵat 32 mınýt 34 sekýndta júrip ótti. Bir aıta keterligi, bul – Alekseı Lýsenkonyń «Týr de Franstaǵy» alǵashqy jeńisi. Ol otandastarymyzdyń arasynan aıtýly jarystyń belgili bir kezeńinde top jarǵan ekinshi sportshy atandy. Buǵan deıin Aleksandr Vınokýrov jeńiske jetken bolatyn.

Olımpııa oıyndarynyń baǵ­darlamasyna enip, Tokıo tó­rinde alǵashqy chempıon­da­ryn anyqtaıtyn karate jan­kúıerleri úshin jyl jaǵym­dy jańalyqpen bastaldy. Qa­zaqstan komandasynyń kapıtany, Premer-lıga kezeńderiniń birneshe dúrkin jeńimpazy Darhan Asadilov bizdiń sportshylar sapynan alǵash bolyp Olımpıada lısenzııasyn ıelendi. 67 kıloǵa deıingi birikken salmaq dárejesinde synǵa túsetin Dar­han Olımpııa oıyndaryna merziminen buryn lısenzııa utyp aldy. Tórtjyldyq dodasyna irikteý kezeńi áli aıaqtalmasa da, Asadilov Tokıo Olımpıadasyna qatysý múmkindigin ıelenip otyr. Sebebi, olımpıadalyq reı­tıng­tiń kósh basynda kele jat­qan Darhandy jaqyn arada esh­kim qýyp jete almaıdy.

Bıyl sporttyq gımnastıka sportshylary indetke baılanysty bar mindetti joǵary dárejede oryndaı alǵan joq. Máselen, karantınge deıin Aýs­tra­lııada ótken Álem kýbogy kezeńinde Mılad Karımı kúmis medal, Ázerbaıjandaǵy dodada sportshylarymyz tórt jattyǵý boıynsha fınalǵa joldama alǵanymen pandemııaǵa baılanysty uıymdastyrýshylar fınaldyq básekeni ótkizgen joq. Al karantın sharalary je­ńil­detilgen soń qaıta jalǵas­qan Majarstandaǵy Álem kýbogynda Narıman Qurbanov gım­nastıkalyq at snarıadyndaǵy jattyǵýdan jeńiske jetse, Mılad Karımı qossyryq pen gım­nastıkalyq kermedegi jat­ty­ǵýda kúmis júldeger atandy.

Jyldyń jeńisti núktesin kásip­qoı boksta atoı salyp júr­gen jerlesimiz Gennadıı Go­lov­kın qoıdy. AQSh-tyń Flo­rıda shtatynda ornalasqan Hard Rock Holly kazıno-qonaqúıinde ótken boks keshiniń basty jekpe-jeginde Polshanyń myqtysy Kamıl Sheremetany merziminen buryn jeńip, orta salmaqta IBF jáne IBO nusqalary boıyn­sha álem chempıony ataǵyn sátti qorǵady. Sonymen qatar álem chempıony ataǵyn qorǵaý jaǵynan rekord jańartyp (21 márte), kásipqoı boks tarıhyna óz esimin taǵy bir ret al­tyn áriptermen jazdyrdy. Buǵan deıingi rekord Bernard Hop­kınske tıesili bolatyn. Ol óz ataǵyn 20 ret qorǵaǵan edi.

Desek te, bıyl «əttegen-aı» degen kezderimiz de az bolǵan joq. Məselen, Shveısarııanyń Lozanna qalasynda alaýy tutanǵan jas­­­óspirimder arasyndaǵy III qys­qy Olımpııa oıyndarynda jer­lesterimiz birde-bir júlde ala almaı, jankúıer kóńiline selkeý túsirdi. Sonymen qatar komandalarymyz fýtboldan Eý­rokýbok básekeleriniń alǵashqy aınalymdarynda-aq sátsizdikke ushyrady. Ol azdaı, fýtboldan Qazaqstan ulttyq quramasy Ulttar lıgasynda súreńsiz oınap, óz tobynda sońǵy orynda qalyp qoıdy.