Álemdi álekke salǵan pandemııaǵa qaramastan, eldiń ındýstrııalandyrý baǵytyndaǵy jumysynda irkilis bolǵan joq. Bul josparly, júıeli jumystyń jemisi ekeni daýsyz. Sonyń nátıjesinde eldiń ındýstrııalyq, ınnovasııalyq damý salasy 2020 jyldy oıdaǵydaı túıindep otyr.
Máselen, taý-ken, metallýrgııa ónerkásibin alaıyq. Eldiń ishki jalpy óniminiń shamamen 6 paıyzyn qamtamasyz etip otyrǵan saladaǵy kórsetkishter kóńilge qonymdy. Aıtalyq, 2020 jyldyń segiz aıynda saladaǵy taýarlardy, jumystar men qyzmetterdi satyp alý kólemi 700,2 mlrd teńgege teń boldy. Onyń ishinde jergilikti qamtý kórsetkishi – 395,1 mlrd teńge.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń málimetine súıensek, taý-ken, metallýrgııa kompanııalarynyń satyp alýlarynda jergilikti jetkizýshilerdiń qyzmetteri basym. Mysaly, 2020 jyly «ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasy úshin jergilikti taýar óndirýshilerden jetkizý kólemi 5 mlrd teńgeden 24,5 mlrd teńgege deıin ósti. Sol sekildi «Qazaqmys» kompanııasynyń qaraǵandylyq óndirýshilerden satyp alatyn taýarlarynyń úlesi 10 mlrd teńgeden 15 mlrd teńgege deıin óspek.
Statıstıka komıtetiniń derekterine súıensek, 2020 jylǵy qańtar-qarasha aılaryndaǵy hımııa óndirisiniń kólemi 427,2 mlrd teńgeni qurady. Bul salada az da bolsa ósý bar. Buǵan COVID-19 pandemııasy oń áser etti. О́ıtkeni osynaý qysyltaıań shaqta hımııa ónerkásibinde dezınfeksııalyq quraldar men antıseptıkterge suranys artty. Eldegi «BO-NA», «Qazbythım», «Avrora», Microhim, Goldman&Young, «Radýga» sekildi kompanııalar arqyly ishki naryqtyń suranysy tolyqtaı qanaǵattandyryldy. Dezınfeksııalyq quraldardyń otandyq óndirisi 2020 jyldyń 10 aıynda ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda eki ese ósti.
2020 jylǵy qańtar-qarashada hımııa ónerkásibiniń negizgi kapıtalyna 205,4 mlrd teńge ınvestısııa salynǵan. Bul bir jyl burynǵy kórsetkishten 2,3 ese joǵary. Keıingi 10 jylda hımııa ónerkásibiniń eksporty 2 esege artty. Iаǵnı eksport kólemi 0,6 mlrd AQSh dollarynan 1,1 mlrd AQSh dollaryna deıin ósti. Otandyq kásiporyndar óz ónimderin Reseı men Qytaıdan bólek, Túrkııaǵa, Úndistanǵa, Japonııaǵa, Birikken Arab Ámirlikterine jáne basqa elderge jetkizýde. 2020 jylǵy qańtar-qazanda eksport kólemi 761,4 mln AQSh dollarǵa jetti. Kórsetkish 2019 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 18 paıyzǵa az.
Mashına jasaý salasyndaǵy kórsetkishter de jaman emes. Máselen, 2020 jyldyń qańtar-qarasha aralyǵynda saladaǵy óndiris kólemi 1 trln 579 mlrd teńgege jetip, 33 paıyzdyq ósim kórsetken. Bul rette avtomobıl jasaý jáne basqa da kólik quraldaryn jasaý sektorlarynda oń dınamıka baıqalyp otyr. Alǵashqysynyń ósimi 52,6 paıyzǵa teń bolsa, sońǵysy 79,5 paıyzdyq ósimge ıe. Mınıstrliktiń habarlaýynsha, ósim negizinen avtomobılderge degen suranysty yntalandyrý jáne júk vagondary men lokomotıvter óndirisine qatysty tapsyrystardy oryndaý esebinen qamtamasyz etilgen.
Dese de, COVID-19 pandemııasy birqatar sektorǵa keri áser etti. Mysaly, kompıýterler, elektrondy jáne optıkalyq ónimder óndirisi sektorynda óndiris 4,9 paıyzǵa tómendegen. Jóndeý jáne ornatý sektorynda da 3,7 paıyzdyq quldyraý tirkelgen.
2020 jyldyń qańtar-qazan aralyǵynda mashına jasaý salasyndaǵy eksport kólemi 933,2 mln AQSh dollar boldy. Kórsetkish bir jyl burynǵy deńgeıden 4,5 paıyzǵa az. Búginde salada 3 myńnan astam kásiporyn jumys isteıdi. Indýstrııalandyrý kartasy júzege asyryla bastaǵan sátten beri mashına jasaý salasynda 14,2 myń jańa jumys orny qurylǵan.
Derekterge súıensek, 2020 jyldyń 11 aıynda 12,1 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Kórsetkish 2019 jyldyń sáıkes kezeńinen 9,3 paıyzǵa artyq. Jalpy, osy jyldyń qorytyndysy boıynsha 15 mln sharshy metr turǵyn úı salý josparlanǵan edi. Sonymen qatar turǵyn úılerdi ýaqytynda paıdalanýǵa berý úshin qurylys alańdaryna qajetti ınjenerlik kommýnıkasııalardy jetkizýdi qamtamasyz etý maqsatynda 71,8 mlrd teńgege 305 joba iske asyrylýda.
Bıyl memlekettik baǵdarlama sheńberinde respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar avtojoldardyń 4 myń shaqyrymy qaıta jańartylyp, 1,9 myń shaqyrymy jóndeldi.
– Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda turǵyn úı máselelerin sheshý jáne turǵyndardyń ómir súrýine qolaıly jaǵdaılar jasaý boıynsha keshendi jumystar júrgizilýde. Memlekettik ınvestısııalar aıasynda jyl sońyna deıin 2 mln sharshy metr áleýmettik turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý josparlandy. Máselen, ákimdik kezegindegi áleýmettik osal sanattar úshin 1 882 satylmaıtyn jalǵa beriletin páterler paıdalanýǵa berildi. Jyl sońyna deıin bul kórsetkish 4 142 páterge jetkizilmek. 2019 jyly Nur Otan partııasynyń HVIII sezinde berilgen Elbasy tapsyrmasy aıasynda az qamtylǵan kóp balaly otbasylardy turǵyn úımen qamtamasyz etý jalǵasýda. Osy jyldyń 11 aıynyń qorytyndysy boıynsha 1 664 páter salyndy jáne satyp alyndy. Jalpy, jyl sońyna deıin 5 288 otbasy qamtamasyz etilmek. Sonymen qatar túrli qarjylandyrý kózderi arqyly taǵy 3 868 kóp balaly otbasy baspanaly boldy, – dedi Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıtetiniń tóraǵasy Marhabat Jaıymbetov.
Osy jyly «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 50 jolaýshylar vagony satyp alyndy. Jalpy, 2025 jylǵa deıin 600 vagon satyp alý josparlanýda. Jyl saıyn 100 vagonnan satyp alý mindeti júktelgen. Jańa vagondar otandyq «Tulpar» zaýytynda óndirilgen jáne qaýipsizdik pen jaılylyq turǵysynan zamanaýı talaptarǵa jaýap beredi. Memlekettik baǵdarlama sheńberinde 2025 jylǵa deıin keminde 600 jolaýshylar vagonyn jańartý josparlanýda. 2020 jyldyń 11 aıynda temir jol kóligimen 261 mln tonna júk tasymaldanǵan. Kórsetkish ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 1,3 paıyzǵa joǵary.
Sondaı-aq osy jyldyń 11 aıynda avtomobıl kóligi arqyly 2,9 mlrd tonna júk jáne 8,4 mlrd jolaýshy tasymaldanǵan. Kórsetkishter ótken jylmen salystyrǵanda áldeqaıda tómen. Buǵan pandemııa men karantındik sharalar áser etkeni daýsyz. 2020 jyly áleýmettik mańyzy bar marshrýttardy sýbsıdııalaýǵa shamamen 40 mlrd teńge bólingen.
Bıylǵy jyldyń kedergilerin eskersek, sý kóligi salasyndaǵy kórsetkishter de jaman emes. 2020 jyly Aqtaý jáne Quryq teńiz porttary arqyly tasymaldaý kólemi shamamen 4,8 mln tonnaǵa jetti. Bul rette konteınerler men júk avtokólik quraldaryn aýystyryp tıeýdiń 2 ese óskeni baıqalady. Bıyl Aqtaý porty men Irannyń Amırabad porty arasynda turaqty konteınerlik jeli, sondaı-aq Quryq-Anzalı (Iran) avtoparomdyq qatynasy ashyldy. Qazirgi ýaqytta Aqtaý jáne Túrkmenbashy porttary arasynda konteınerlik qatynas jáne Quryq pen Mahachkala arasynda paromdyq tasymaldar ashý pysyqtalýda.