Qazaqstan depozıtterge kepildik berý qory taratqan derekterge súıene otyryp, kepildik ótemaqyny tóleý prosedýrasy jeńildetildi, dep habarlaıdy Egemen.kz
2021 jyly 2 qańtarda Qazaqstan Prezıdenti «Ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Qujat azamattarǵa kepildendirilgen ótemaqy tóleý prosedýrasyn jeńildete otyryp, depozıtterge kepildik berý júıesindegi jańalyqtardy qarastyrady
Alǵashqy qadam. 2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap kepildik ótemaqysyn tóleýdiń jańa tártibi kúshine enedi. Lısenzııadan aıyrylǵan banktiń salymshylary kepilgerlik ótemaqy alý úshin agent-banktiń fılıaldaryna barmaı-aq, tikeleı qordyń saıtyna elektrondy túrde ótinish bere alady.
Mundaı múmkindik Tengri Bank salymshylary úshin, sondaı-aq qazirgi ýaqytta taratylý satysynda turǵan bankterdiń salymshylary úshin de paıda bolady (Valıýt-Tranzıt Bank», Kazinvestbank, Delta Bank, Qazaq Banki, Eksım bank – Qazaqstan Eximbank Kazakhstan) jáne «Astana Banki»).
2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap agent-bankke tólem jasaý týraly áli ótinish bildirmegen 450 myńnan astam salymshy kepildik aqshany onlaın rejıminde qaıtarýǵa ótinish bere alady. Sonymen birge kepildik ótemaqyny agent-bank arqyly tóleý tártibi dástúrli túrde banktik qyzmetterdi artyq kóretin salymshylar úshin, sondaı-aq úshinshi tulǵalar ózderiniń atynan ótemaqy alýǵa ótinish bildire alatyn salymshylar úshin qalady (muragerler, senim bildirilgen ókilder jáne basqa quqyq ıeleri). Kepildik ótemaqy tóleýge ótinimder Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory saıtyna elektrondy túrde de, jazbasha túrde de (agent-bank arqyly) tólem bastalǵan kúnnen bastap 1 jyl ishinde qabyldanady, al taratý prosesinde bank salymshylarynyń ótinishteri - 2022 jyldyń 1 mamyryna deıin qabyldanady.
Kepildik ótemaqysyn tóleýge ótinimdi onlaın rejıminde berý qoldanystaǵy prosedýrany jeńildetedi jáne salymshylar úshin qolaıly jaǵdaı týǵyza otyryp, tólemder alýdyń tartymdy tásili bolady. Bul olardyń jeke ýaqytyn únemdeýge, bank-agent fılıalyna barý shyǵyndaryn azaıtýǵa jáne tólemderdiń alǵashqy kúnderinde adamdar sanynyń azaıýyna múmkindik beredi. Bul ásirese COVID-19 koronavırýstyq ınfeksııasy pandemııasy kezinde baıqalady. Ekinshi qadam - Qordyń salymshylar tólemdi bastaǵan kezden bastap 1 jyl ishinde talap etpegen kepildik ótemaqysynyń somalaryn olardyń BJZQ-daǵy zeınetaqy shottaryna erikti zeınetaqy jarnalary retinde aýdarýy. Kepildik ótemaqyny tóleý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin 30 jumys kúni buryn QDBQ salymshylarǵa buqaralyq aqparat quraldary jáne óziniń veb-saıty arqyly tólemder aıaqtalǵan jáne kepildendirilgen ótemaqy somasynan keıin 1 jyl ishinde talap etilmegen salymshylardyń BJZQ-ǵa aýdarylǵan kúni týraly habarlaıdy. BJZQ-ǵa aýdarylǵan kepildik ótemaqysynyń mólsheri salymshynyń erikti zeınetaqy jarnasy retinde tanylady, sonymen qatar salyq salýdan bosatylady (eseptelgen ınvestısııalyq kiristi qospaǵanda). Erikti zeınetaqy jarnalaryn esepke alýǵa arnalǵan zeınetaqy shottary BJZQ-ǵa kelýdiń qajeti joq avtomatty túrde ashylady.
Bul prosedýra 2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap jańa saqtandyrý jaǵdaılary boıynsha kúshine enedi, sondaı-aq Tengri Bank salymshylary men taratylý kezeńindegi basqa bankterge qoldanylady (Valut-Transit Bank, Kazinvestbank, Delta Bank, Qazaq Bankı »,« Qazaqstan Eksımbanki »jáne« Bank Astana »). Tólem bastalǵan kúnnen bastap 1 jyl ishinde nemese 2022 jylǵy 1 mamyrǵa deıin dáleldi sebepter boıynsha ótemaqy alýǵa júgine almaıtyn salymshylar úshin olar KDIF-ke jazbasha ótinishti rastaıtyn qujattarmen birge jazbasha ótinish berý arqyly kepildik ótemaqy alý quqyǵyn saqtap qalady. Dáleldi sebepter tizimi «Qazaqstan Respýblıkasynyń ekinshi deńgeıdegi bankterinde ornalastyrylǵan depozıtterge mindetti kepildik berý týraly» Zańda kózdelgen.
О́tinish banktiń májbúrlep taralýy týraly nemese salymshynyń erikti zeınetaqy jarnalary esebinen zeınetaqy tólemderine quqyǵy paıda bolǵanǵa deıin bıznes-sáıkestendirý nómirleriniń ulttyq tizilimine aqparat engizilgen kúnge deıin, eger onyń kepildik ótemaqysynyń mólsheri BJZQ-ǵa aýdarylǵan bolsa, berilýi múmkin.
Úshinshi jańalyq - sheteldik bankterdiń fılıaldaryndaǵy depozıtterdi qorǵaý. Qazaqstanda ashylatyn sheteldik bankterdiń fılıaldary depozıtterdi qabyldaýǵa, jeke tulǵalardyń banktik shottaryn ashýǵa jáne júrgizýge ýákiletti organnan lısenzııa alǵan sátten bastap depozıtterge mindetti kepildik berý júıesiniń qatysýshylary bolady. Osylaısha, sheteldik bankterdiń fılıaldarynda ashylǵan azamattardyń depozıtteri de KDIF kepildik beredi.