Egemen.kz elde qolma-qol aqsha kólemi pandemııaǵa qaramaı óskenin habarlaıdy.
Tólem kartalarynan aqsha alý kólemi azaıǵany baıqalady. finprom.kz. usynǵan derekterde 2020 jyldyń qańtar-qarashasy aralyǵynda Qazaqstan aýmaǵynda tólem kartalarynan alynǵan qolma-qol aqshanyń kólemi 15 trln teńgege jýyqtaǵany aıtylǵan. О́tken jyldyń qańtar-qarashada atalǵan kórsetkish jalpy kartalyq aınalymdaǵy qarajattyń 33,3%-yn quraǵan. 2019 jyly 55,8%, bes jyl buryn 90% shamasynda edi. 2020 jyldyń basynan beri beri tólem kartalarynan alynǵan qolma-qol aqshanyń úshten bir bóligi Almaty (3,1 trln teńge) men Nur-Sultanǵa (1,6 trln teńge) tıeseli. Sondaı-aq, Qaraǵandy oblysy (1,1 trln teńge) men Shymkent qalasyn qosa alǵanda Túrkistan oblysy (1,7 trln teńge) da belsendi. Qarajattyń basym bóligi tólem kartalarynan bankomat arqyly alynǵan, ıaǵnı 13,7 trln teńge — bul ótken jylmen salystyrǵanda 11,5% joǵary. Al POS-termınaldar arqyly alynǵan aqsha kólemi 39,5%-ǵa azaıyp, 1,2 trln teńgeni quraǵan.
Qazaqstanda aınalymdaǵy qolma-qol aqsha kólemi 2020 jylǵy qańtardan qarashaǵa deıin 17% -dan astamǵa ósip, 2,7 trln teńgeden asty. Ulttyq banktiń málimetinshe, bul qolma-qol aqsha kólemi bir jyl ishinde 41% ósken 2016 jyldan bergi eń joǵary osyndaı ósim.
О́sim pandemııaǵa qaramastan, azamattarǵa vekselder men monetalardy azyraq paıdalanýǵa keńes berilgen kezde jáne sońǵy jyldary qolma-qol aqshasyz aýdarymdardy birneshe esege arttyrýǵa kómektesken fınteka qyzmetterin damytýda jáne baqylaýshy organdardyń áreketterinde bolǵan.
2020 jyly ekonomıkadaǵy qolma-qol aqshanyń ósýi kútpegen boldy, óıtkeni onyń tómendeýine sebep bolatyn kem degende úsh faktor bar.
Birinshisi - engizilgen karantınge baılanysty shaǵyn jáne orta bıznes belsendiliginiń tómendeýi. Iskerlik belsendilik ındeksi sáýirdegi alǵashqy qulyptaý kezinde birden 37,2 ballǵa deıin tómendedi jáne 50 balldyq deńgeıge jete almady, bul bıznestegi jaǵymsyz jaǵdaılardy kórsetedi. 2020 jylǵy eń joǵary kórsetkish qarasha aıynda tirkeldi - 49,4 ball.
Shaǵyn jáne orta bıznesten taýarlar men qyzmetterdi satyp alý kezinde qazaqstandyqtar kóbine qolma-qol aqshany paıdalanady. Ekinshi jaǵdaı - qolma-qol aqshasyz tólemderdi neǵurlym belsendi qoldaný, olar jospar boıynsha pandemııa men karantın jaǵdaıynda ósý úshin jańa yntalandyrýlar alýǵa tıis boldy. Kóktemde Ulttyq Bank, mysaly, azamattarǵa dúkenderde, dárihanalarda jáne onlaın jetkizilimde qolma-qol aqshasyz tólem túrlerin belsendi qoldanýdy usyndy.
Ekinshi jaǵdaı - qolma-qol aqshasyz tólemderdi neǵurlym belsendi qoldaný, olar jospar boıynsha pandemııa men karantın jaǵdaıynda ósý úshin jańa yntalandyrýlar alýǵa tıis boldy. Kóktemde Ulttyq Bank, mysaly, azamattarǵa dúkenderde, dárihanalarda jáne onlaın jetkizilimde qolma-qol aqshasyz tólem túrlerin belsendi qoldanýdy usyndy.
2020 jyly aınalystaǵy qolma-qol aqshanyń 17% -dan astamǵa artýy jalpy eldegi aqsha massasynyń 15,6% -ǵa ósýimen baılanysty. Eki kórsetkishtiń mánderiniń jaqyndyǵy «qolma-qol aqshany» paıdalanýdyń organıkalyq ósýin kórsetýi múmkin, al, mysaly, 2015 jáne 2016 jyldary jaǵdaı basqasha boldy.
2020 jyly teńgeniń sheteldik valıýtalarǵa qatysty álsireýi qolma-qol aqsha aınalymynyń ósýine qosymsha úles qosýy múmkin edi, óıtkeni bul 2015 jyldyń ekinshi jartysynda erkin ózgermeli kúıge kóshkennen keıingi jaǵdaı edi. Alaıda, 2020 jyldyń qańtarynan jeltoqsanyna deıin teńge dollarǵa qatysty shamamen 11% -ǵa álsiredi, al aınalystaǵy qolma-qol aqsha 17,7% -ǵa ósti.