Saıası partııalardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5%-ǵa tómendetý bastamasy ótken jyly engizilse, osy joly Májiliste tórt partııa bolar edi. Degenmen Memleket basshysy jarııalaǵan jańa ustanymdar elimizge oń ózgerister ákeledi dep senemin.
Eń aldymen, Prezıdenttiń sot júıesin ashyq ete túsý bastamasyna toqtalǵym keledi. Qazir sýdıalar sot hatshysyna, prokýrorlar men tergeýshilerge alańdaýshylyqpen qoshtasady, anyǵyn aıtqanda repressııaly júıeden ósip, joǵary kóteriledi. Sýdıalyqqa advokattyqtan, medıatorlyq pen qarapaıym zańgerlikten kelý kerek.
Odan keıin polısııanyń servıstik modeli, ataýly áleýmettik kómekti kúsheıtý, azamattardyń óz jınaqtaryn basqarýǵa múmkindik berý bastamalaryn da erekshe atap ótý qajet.
Aýyldyq, aýdandyq bıýdjet prosedýralaryn jeńildetý de mańyzdy qadamdardyń biri. Oǵan qosa qoǵamdyq qaýipsizdik úshin sıfrlyq tehnologııalardy engizýdi arttyrý da qazirgi kezekte ózekti másele.
Taǵy bir jaqsy jańalyq – aýyl ákimderiniń saılaýynan keıin aýdan ákimderiniń saılaýyn ótkizý. Aýdandar – bıýdjettiń ǵana emes, basqarýdyń da mańyzdy elementi. Eger ákimder saılanatyn bolsa memlekettik basqarý júıesi qatty ózgeredi. Demokratııaǵa bastaıtyn taǵy bir sheshim – partııa músheleriniń tizimin elektrondy úkimet arqyly jınaý. Bul jańa partııa qurý jumystaryn aıtarlyqtaı jeńildetedi.
Parlamenttiń baqylaýshy fýnksııasyn kúsheıtý sheshimin de qoldaımyn. Fýnksııalar bar, biraq ol sırek paıdalanylyp keldi. О́tken jyly Senat ony is júzinde paıdalanbaq boldy, biraq úkimetke ol unamaǵany sonsha, kadrlyq sheshimder qabyldaýyna týra keldi.
Azamattyq qoǵam úshin negizgi jumystyń biri – qoǵamdyq baqylaý týraly zań qabyldaý. Qazir men jumys tobynyń quramyndamyn. Zań azamattarǵa aıtarlyqtaı kómektesedi, qazir ony jetildirý ústindemiz.
Osy oraıda onlaın-petısııany zańdastyrýdy da aıtpasa bolmas. Bul týraly az aıtylǵan joq. Bıyl Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi men Sıfrlyq damý mınıstrligi Ashyq úkimet aıasynda muny iske asyrady dep úmittenemiz. Mesenattar men eriktilerge jeńildikterdiń engizilýi de azamattyq qoǵamnyń ilgerileýine jol ashatyn bolady.
Saılaý bıýlletenderinde «barlyǵyna qarsy» jazýynyń bolatyny da jaqsy bastama. О́tken saılaýda búldirilgen bıýlletenderge qaraǵanda usynylǵan úmitkerler kóptegen adamdardyń (3,95%) kóńilderinen shyqpady. Al kelmegenderdiń arasynda da mundaı jandardyń bolý múmkin ekenin eskerý kerek. Odan da pikirin osylaı bildirsin, bul óte durys.
Marat ShIBUTOV,
saıasattanýshy