Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń úkimet basshylary EAEO elderiniń ózara saýdasyndaǵy kedergilerdi joıý máselelerin talqylady. Metall synyqtary naryǵyn retteýge erekshe nazar aýdaryldy. Talqylaý Basqarmanyń sheshimderi tóńireginde órbidi, onda Qazaqstan men Belarýssııadaǵy synyqtardyń eksportyn retteý kedergiler dep tanyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
– Qazaqstanda synyqtardy eksporttaý kezinde kólik quraldaryn paıdalanýǵa shekteý qoıyldy. Bul shara metall synyqtarynyń kóleńkeli aınalymyna qarsy keshendi kúrestiń bóligi bolyp tabylady jáne Shartqa múldem qaıshy kelmeıdi. Jyl saıyn synyqtardyń kóleńkeli aınalymy memlekettik bıýdjettiń 3,5 mıllıard teńgeden astam shyǵynyna ákep soqtyrady, – dedi Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanov.
Ol EEK-tiń Qazaqstannan avtomobıldermen synyqtardy áketýge tyıym salýyn tosqaýyl retinde taný týraly sheshimine veto qoıǵanyn túsindirdi. Búgingi kúni EAEO-nyń barlyq elderinde qara metall synyqtary men qaldyqtarynyń eksportyn shekteý boıynsha túrli sharalar qoldanylady. Mysaly, Belarýssııada synyqtardy eksporttaý úshin úkimetten arnaıy ruqsat alý qajet. Armenııa men Qyrǵyzstan metall synyqtaryn eksporttaýǵa alty aılyq tyıym saldy. Qazaqstandyq tarap EAEO-da synyq aınalymyna ishki naryqty qanaǵattandyrý eksport aǵyndaryn elderdegi qaıta óńdeý kásiporyndarynyń qajettilikterine baǵyttaý arqyly júzege asyrylýy kerek dep sanaıdy.
–Eger ishki naryqta tapshylyq bolsa, onda bizdiń elder naryqty birlesip teńgere alady. Biraq eger jekelegen elder óz kásiporyndaryn júkteý úshin qaldyqtardyń tapshylyǵy bolǵan jaǵdaıda ony úshinshi elderge belsendi túrde eksporttaýdy jalǵastyra berse, onda EAEO seriktesterinen óz salalaryna zııan keltirip, synyqtardy sózsiz jetkizýdi talap etýge negiz joq. – dedi Baqyt Sultanov.
Ol QR, RA, KR, RB synyqtaryn kóbine Reseı Federasııasynyń kásiporyndary tutynady dep qosty. Reseılik synyqtar alys shetelderge «ketedi». Qazirgi ýaqytta Máskeý óz synyqtaryn úshinshi elderge eksporttaýǵa tosqaýyldar qoıa bastady: 31 qańtardan bastap synyqtardyń eksportyna 180 kúndik eksporttyq kedendik baj engizildi, bul salanyń eksporttyq tartymdylyǵyn tómendetýi kerek. Talqylaý qorytyndysy boıynsha taraptar ishki shıkizat balanstary boıynsha qosymsha konsýltasııalar ótkizýge kelisti.
Taǵy bir mańyzdy másele EAEO elderiniń saýda sharalaryna «veto qoıý» taqyryby boldy.
– Qazaqstan vetony qoldanýdy memlekettiń sózsiz egemen quqyǵy retinde qarastyrady. Bul Basqarmaǵa bizdiń ekonomıkalyq múddelerimizge qaıshy keletin sheshimder qabyldaýǵa jol bermeıdi. Biraq sonymen birge saýda sharalaryna «veto» qoıýdyń naqty erejeleri bolýy kerek, óıtkeni mundaı sharalardy qoldaný DSU-nyń halyqaralyq quqyǵymen naqty retteledi», - dep túsindirdi Baqyt Sultanov.
Kelissózder nátıjesinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń saýda sharalary týraly sheshimderine elderdiń «vetosyn» qoldanýy týraly Ereje jobasynyń barlyq derlik tarmaqtary boıynsha ymyraǵa kelý aıaqtaldy.