• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 20 Naýryz, 2021

Turardyń buıryǵy

1110 ret
kórsetildi

Qazaqtyń kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Turar Rysqulov 1920 jyly 21 qańtarda Túrkistan Ortalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy bolyp saılanǵany tarıhtan belgili. Bul ólkede keńestik bılik ornyǵyp, bolshevıkter ústemdigi jańadan qalyptasa bastaǵan zaman. Basshylyq qyzmetti qabyldaǵanyna týra eki aı tolǵan tusta T.Rysqulov, ıaǵnı 1920 jyldyń 20 mart (naýryz) kúni «Kóktem shýaǵy – Naýryz» merekesin atap ótý jaıly №456 buıryq shyǵarǵan eken.

Baspasóz betterinde bul qujatty jambyldyq qalam­ger-jýrnalıst marqum Maqulbek Rysdáýlet taýyp, 2009 jyly oblystyq gazet betine jarııalaǵany týraly aıtylyp júr. Qalaı desek te, bul jádiger – halqymyzdyń ejel­den kele jatqan ǵuryptyq merekesi Naýryz meıramyn ótken ǵasyr basynda saqtap qalý úshin qabyldanǵan resmı qujat. Sondyqtan da bolar, turartanýshylar bul qujatty, birinshiden, halqymyzdyń baıyrǵy qundy­ly­ǵyn saqtap qalý jolynda jasalǵan úlken qadam dep túsinse, ekinshi jaqtan, úlken qaıratkerdiń qalam izi túsip, qoly qoıylǵan estelik dep qaraıdy.

Zertteýshi Ordaly Qońyratbaev bir suhbatynda atalǵan buıryqty erterekte Tashkent arhıvinen kez­des­­tirgenin, kóshirmesi ózinde saqtaýly turǵanyn aıta otyryp, T.Rysqulov Túrkistan Ortalyq atqarý komı­te­tiniń tóraǵasy bolyp turǵan tusta túrki halyq­ta­rynyń tilin memlekettik til dep jarııalaý týraly má­sele kóterip, sonymen qatar Naýryzdy dinı mereke dep qarsy shyqqandarǵa óz ýájin usynyp, «Naýryz – kók­tem merekesi, halyq ózi báribir toılaıdy. Biz resmı uıym­dastyrsaq, halyq ta jyly qabyldaıdy», dep túsindirgen  deıdi.

Joǵarydaǵy buıryqtyń nátıjesinde, Ortalyq Azııa­da alǵash ret 1920 jyly naýryzdyń 22-si kúni Naý­ryz memlekettik mereke retinde Túrkistan Respýb­lıka­synyń aýmaǵyna qarasty qalalarda, ýezderde, aýyl­darda atap ótilgen.