Taıaýda elordada Beıimbet Maılın atyndaǵy №52 mektep-gımnazııada «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasynyń zerthanasy ashyldy. Teorııalyq túp negizi Alash arystarynyń oı-tujyrymdarynan taraıtyn tól tehnologııanyń avtory – pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor Nursha Aljanbaıqyzy Orazahynova, dep habarlaıdy Egemen.kz
Ashylý rásimine Y.Altynsarın atyndaǵy Ulttyq Bilim akademııasynyń qyzmetkeri Sholpan Shúıinshına, QR Mádenıet jáne sport mınıstirliginiń ókili Erqoja Tilepberdıev, til janashyry, qoǵam qaıratkeri Orazkúl Asanǵazy, Nur-Sultan qalasy Bilim basqarmasynyń bólim basshysy Asyl Amangeldiqyzy, Bilim berýdi jańǵyrtý ortalyǵynyń mamandary men osy tehnologııa boıynsha jumys istep júrgen elordalyq mekteptiń muǵalimderi, oqýshylar jáne BAQ ókilderi qatysty.
Nur-Sultan qalasynyń orta bilim berý uıymdarynda júzege asyrylyp kele jatqan «Professor sabaǵy» jobasy aıasynda iske qosylǵan zerthana aldaǵy ýaqytta «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasyn meńgerip shyǵatyn muǵalimder men oqýshylar sanyn arttyrmaq. Zamanaýı bilim berý júıesimen úılestirilgen zerthana tálimgerleri «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasynyń tájirıbelik alańyn elorda kóleminde ǵana emes, el boıynsha keńeıtýdi kózdep otyr.
Alash arystarynyń bilim berý júıesindegi pedagogıkalyq taǵylymdy tujyrymdarymen tamyrlas tehnologııa muǵalimder men oqýshyǵa kez kelgen pándi, atap aıtqanda, qazaq tili men ádebıeti, aǵylshyn jáne orys tilderi, matematıka, jaratylystaný, bıologııa, geografııa, hımııa, fızıka pánderin jeńil ıgerýge jol ashady.
Qazaq tiliniń qasıetin túsindirý arqyly ózge pánderdiń qyr-syryn tez meńgerýge, fýnksıonaldyq saýatty arttyrýǵa aıanbaı eńbek etip kele jatqan tól tehnologııa avtory, professor Nursha Aljanbaıqyzy «Satylaı keshendi oqytýdy» 1994-1995 oqý jylynan bastap júrgizilip keledi.
Nur-Sultan aýmaǵynda sońǵy 8 jyl kóleminde júrgizilip, aıasy keńeıip kele jatqan tól tehnologııanyń alǵashqy jeńisi men jetistikteri de az emes. Balabaqsha tárbıelenýshileriniń mektepke daıyndyǵy men oqýshylardyń bilim sapasyn arttyrýdy kózdeıtin tehnologııa boıynsha qazirgi tańda bir ǵana elordanyń ózinde 2 myńnan astam bilim alýshy, 150-ge jýyq tárbıelenýshi sóıleý daǵdylaryn qalyptastyryp, ulttyq tálim-tárbıemen sýsyndaýda. «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasynyń tájirıbelik alań jumystaryna el kóleminde 7 balabaqsha tárbıeshisi men júzden astam muǵalim belsendi qatysyp júr.
2013 jyldan bastap tájirıbelik alańdar №59 «Aqqanat», №71 «Móldir» balabaqshalary, №66 mektep-lıseıinde, №4, 52, 74 mektep-gımnazııalarynda, №8 burynǵy jalpy bilim beretin orta mektepterde júzege asyrylyp keledi. Al jalpy tehnologııany respýblıka boıynsha Batys Qazaqstan oblysynda 2 mektep, Almaty oblysynda 5 mektep 10 pán boıynsha engizilip, sátti júrgizilip júr.
О́skeleń urpaqtyń ulttyq tanymyn qalyptastyrýdy aldyńǵy qatarǵa qoıǵan osy tehnologııa arqyly el kóleminde birneshe muǵalim «Úzdik pedagog» ataǵyna ıe bolsa, onyń ishinde Nur-Sultan qalasynyń birneshe muǵalimi bar.
«Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasynyń avtory Nursha Orazahynova zerthanany qurýdaǵy basty maqsatyn «Qazaq tilinde oıyn tolyq jetkize alatyn, ulttyq qundylyqtardy baǵalaı biletin, qazaqtyń tarıhy men mádenıetin tereń meńgergen, ulttyq sanasy qalyptasqan, rýhy bıik kóptildi, bilimdi tulǵa qalyptastyrý» dep túsindirip ótti.
Alash arysy Júsipbek Aımaýytulynyń «Ultty súıý, qazaqtyń ózgeshe minezin saqtap qalý týǵan ana tilin qalaı oqytýǵa baılanysty. Til – jurttyń jany. Tilinen aıyrylǵan jurt – joıylǵan jurt» degen jaqsy sózi bar. Bizdiń dáriptep júrgen tehnologııamyz osy tujyrymdamany negizge alyp, shamshyraq etip ustanyp keledi. Basty kózdegenimiz de osy – ana tilimizdiń jalaýyn jyqpaı-aq ekinshi, úshinshi tilderdi meńgerýdiń negizin qalaý, tańdaý páni arqyly oqýshylardyń bilimin tereńdetip, dúnıetanymyn keńeıtý», deıdi tehnologııa avtory.
«Qazir jasyratyny joq, balalardyń sóıleý daǵdysy tómendep barady. Balalar qazaq tiliniń dybystaryn durys aıta almaıdy. Onyń sebepteri de ártúrli. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrar amal-tásil men baǵyt-baǵdardyń barlyǵyn Alash arystary baıaǵyda-aq aıtyp, taıǵa tańba basqandaı kórsetip ketken. Alash arystary óz eńbekterinde bilim salasyndaǵy búgingi túıindi máselelerdiń sheshimin kórsetip qana qoımaı, ony qoldaný ádisterin de jazyp ketken. Olar bilimniń 90 paıyzy mektepte berilýi kerek deıdi. Biz usynyp otyrǵan «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasy ulttyq bilimniń myqty fýnksıonaldy irgetasyn qalap bergen osy baǵytpen úndes, tamyrlas», degen Nursha Adjanbaıqyzy pándik materıaldar oqýshynyń jas ereksheligin eskere otyryp, ǵylymı negizde meńgertýdi maqsat etip alynǵanyn da atap ótti. Ahmet Baıtursynulynyń ǵylymı keshenin negizge alǵan bul tehnologııanyń basty ereksheligi de osynda – oqý materıalyn meńgerýdiń júıeliligi men birizdiliginde.
El Úkimetiniń «Mektep oqýshylarynyń fýnksıonaldyq saýattylyǵyn damytý jónindegi» qaýlysyna sáıkes, «Máńgilik el» jalpy ulttyq ıdeıasyn basshylyqqa ala otyryp iske qosylǵan atalǵan zerthana qalalyq №52, 86 mektepterde qazaq tilinen úlgerimi tómen oqýshylarǵa aptasyna 2 ret tegin dáris beredi.