Májilis depýtaty, Konstıtýsııalyq komıssııa múshesi Murat Ábenov jańa Konstıtýsııa jobasynda usynylyp otyrǵan ózgeristerdiń mánin túsindirdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Biz áriptesterimizben birge joba normalaryn muqııat zerdeledik. Mańyzdysy – jańa Konstıtýsııada Qazaqstan Respýblıkasynyń ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttary men halyqaralyq quqyqtyń jalpyǵa tanylǵan normalarynyń zańdyq kúshin joqqa shyǵaratyn eshqandaı ereje joq», dedi depýtat.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan ózge memlekettermen qarym-qatynasta ózara syılastyq qaǵıdatyna, sondaı-aq BUU aıasyndaǵy adam quqyqtary jónindegi negizgi halyqaralyq sharttarǵa adaldyǵyn saqtaıdy. Joba mátininde adamnyń ajyramas quqyqtary men bostandyqtaryna qatysty qabyldanǵan halyqaralyq mindettemelerden bas tartýdy bildiretin normalar qarastyrylmaǵan.
Dınara Zákıeva: Bostandyq pen quqyqqa memleket tarapynan kepildik beriledi
Birinshi ózgerister blogyna toqtalǵan depýtat halyqaralyq sharttardyń zańdardan basymdyǵyna baılanysty týyndaǵan qaıshylyqtardy atap kórsetti.
«Qoldanystaǵy Konstıtýsııada zań men halyqaralyq shart arasynda qaıshylyq bolǵan jaǵdaıda halyqaralyq sharttyń normalary qoldanylýy múmkin edi. Tájirıbede bul ulttyq zańnamaǵa, tipti azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrýǵa keri áser etýi yqtımal jaǵdaılarda da halyqaralyq kelisim erejeleriniń avtomatty túrde qoldanylýyna ákeldi», dep atap ótti Ábenov.
Sonymen qatar depýtat halyqaralyq sharttardyń óz sapasyna qatysty táýekelderge de nazar aýdardy.
Azat Perýashev: Konstıtýsııalyq reforma bılik júıesindegi teńgerimdi kúsheıtedi
«Mundaı sharttardy jasaý kezinde ketken naqtylaýsyz jáne anyq emes mindettemeler keıinnen basym kúshke ıe bolyp, olardy Qazaqstan zańdary arqyly túzetý múmkin bolmaı qaldy. Bul quqyqtyq júıeniń turaqtylyǵyna keri áser etti», dedi spıker.
Murat Ábenovtiń túsindirýinshe, jańa Konstıtýsııa jobasynda halyqaralyq sharttar qoldanystaǵy quqyq mártebesin saqtaıdy, alaıda eń joǵary zańdyq kúsh eshqandaı eskertýsiz tek Konstıtýsııaǵa tıesili bolady.
Ekinshi ózgerister blogy halyqaralyq sharttardy qoldaný tártibine qatysty.
«Qoldanystaǵy Konstıtýsııadaǵy taǵy bir kemshilik – halyqaralyq sharttardyń kúshine ený tártibi «Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen aıqyndalýy múmkin» degen norma», dep atap ótti Ábenov.
Ol atalǵan norma Ata zańnyń negizgi qaǵıdattaryna qaıshy keletinin eske saldy. Onyń aıtýynsha, mundaı qurylym quqyqtyq belgisizdik týǵyzady, memlekettik organdardyń quzyretin naqty kórsetpeıdi jáne ásirese halyqaralyq saýda, tehnıkalyq retteý, standarttardy saqtaý salalarynda quqyqtyq daýlarǵa jol ashady.
Elnur Beısenbaev: El azamattary jańa Konstıtýsııa erejeleriniń 98%-yn qoldaıdy
Murat Ábenov sondaı-aq ashyq rásimderdiń mańyzyn da atap ótti.
«Quryltaı aıasyndaǵy talqylaýdy qosa alǵanda, zańdardy ashyq ári jarııa rásimder arqyly qabyldaý, memlekettik organdardyń ókilettigi men jaýapkershiligin naqty bekitý, qajetti qarjylyq resýrstardy aıqyndaý, sondaı-aq parlamenttik baqylaý tetikteri halyqaralyq mindettemelerdi oryndaýdyń neǵurlym tıimdi ári boljamdy júıesin qalyptastyrady», dedi ol.
Ábenov atap ótkendeı, eń joǵary zańdyq kúsh tek Konstıtýsııaǵa tıesili bolatyn aıqyn ıerarhııa quqyqtyq júıeni barynsha túsinikti etedi.
«Bul jaǵdaıda konstıtýsııalyq retteýdiń basty maqsaty – negizgi konstıtýsııalyq qundylyqtardyń turaqtylyǵyn, azamattardyń quqyqtyq kepildikterin jáne zańnamanyń ózara úılesimdiligin qamtamasyz etý», dep túıindedi depýtat.