Bilekke emes, bilikke salý óneri

Bul rette eldestirý – ese jibermeı, esebin taýyp, el múddesin túgendeý; araaǵaıyndyq – ashýdy aqylǵa jeńdirý, sodyrdy salıqaly sózge sendirý; yntymaqtasý – yqpalǵa jyǵylmaı, ymyraǵa shaqyrý; bitimgerlik – bilekke emes, bilikke salý, bátýaǵa kelý óneri. Sondyqtan tolǵaýly til­men túıtkil túıindi tarqatyp, júrekterge jol tabatyn dıplomatııa – sheshendik pen sheberlikti talap etetin ámbebap sala.

Halqymyzda «Eldestirmek elshiden, jaýlastyrmaq jaýshydan» degen kóneden kele jatqan qanatty tirkes, kórikti sóz oramy bar. Elshi týraly kóne túrki jazbalarynda, Mahmud Qashqarı, Júsip Balasaǵunı sekildi dala danalarynyń shyǵarmalarynda órnekti ósıet kóp. Sondyqtan ejelden mámilegerlikti ómirdiń mánine, meımandostyqty tirshiliginiń sánine aınaldyrǵan Uly dalanyń meıirban jurtynyń týabitti qasıeti alysty jaqyndatý, arazdy tatýlastyrý bolǵandyqtan, elshilik kásipke tereń mán bergeni baıqalady. Ásirese Júsip Balasaǵunıdiń  «Qutty bilik» shyǵarmasy zamanynda el bılegen handar men bekterge ereje-nusqaýlyq qyzmetin atqarsa, sol ǵıbratty týyndynyń ishinde «Elshiniń qandaı bolýy kerek ekendigi» týraly jeke taraýdyń bolýy túrki dıplomatııasynyń kásibı deńgeıde shyńdalyp kemeldengeninen shynaıy maǵlumat beredi. 

«Bul Qudaıdyń quldarynyń ishinen, elshi bolsyn eń tańdaýly kisiden» dep elshiniń basqa qaýymnan úzdik bolýy kerek ekendigin tujyrymdaǵan  danyshpan memleket amanatyn arqalap shetelge baratyn elshiniń aqyl-bilimi, ar-namys parasaty, ınabat ádebi, kórik-symbaty ajarly, ózara úılesimdi bolýy negizgi shart ekenin aıtyp, olardyń kóp til, áldeneshe álipbı bilýi basty qaǵıdat ekenin jyrlaıdy:

Kóp til bilip, sóıleı alsa azýly,

Sheber jazyp, bilse talaı jazýdy.

Mundaı óner-bilim bilse yrys dep,

Elshi qoısa bolar ony durys dep,

elshiniń halyqaralyq mártebesi men ımmýnıteti asa joǵary laýazym ekenin  «El­shige ólim bolmaq emes – jaqsy bil, estip alyp, dál jetkizse saırap til», dep tolǵaǵan dala danyshpany mámilegerdiń basqadan buryn baýyrlas halyqtardyń kóz-qulaǵy bolýy kerektigin uqtyryp, «barlyq túrki tilin bilse paıymdap, sózin uqsa, sóıleı alsa qaıymdap» dep eldik múddeni alǵa tartyp, oıyn túıindeıdi.

Qazaq – áý bastan baılamdy sózge, bátýaly ýájge toqtaǵan bitimger el. Degenmen kásibı dıplomatııanyń el táýelsizdigimen birge qalyptasyp, damýy jolyna túskeni anyq. Elbasy azattyqtyń alań-eleńinde yntymaqty tý etip, elimizdiń syrtqy saıası kelbetin symbatty qalyptastyrdy. Shıelenisken geosaıası qaqtyǵystarǵa qaramaı, kópvektorly sarabdal saıasat júrgizip, álem elderimen teń dárejede dostyq qatynastar ornatty. «Qazaqstan – Orta Azııanyń Balqany» degen sáýegeısymaqtardyń boljamdaryn joqqa shyǵaryp, baıtaq elimizdi «dostyqtyń aralyna» aınaldyra bildi. Keleshegimizdi baıan­dy etý úshin syrtymyzda jaý, ishimizde daý boldyrmaýǵa kúsh-jigerin jumsaǵan Elbasynyń boıyndaǵy tez til tabysý, ortaq múddeler men qundylyqtardy toǵystyrý syndy asyl qasıetter – naǵyz dıplomatqa tán tabıǵat. Jahandyq sammıtterde Elbasynyń topty jaryp, alqaly elıtanyń qaq ortasyna jarqyrap shyǵa kelýi – onyń tulǵalyq dara bitimi. Sondyqtan bolar, elimiz túıtkili kóp, túıini kúrdeli shekarany delımıtasııalaý isin sátimen aıaqtady. Osylaısha, kórshilermen irgeles sozylǵan qurlyqtaǵy eń alyp shekara Otanymyzdyń myzǵymas taǵanyna aınaldy. «Shekarasyn taspen emes, dospen qorshaǵan» Qazaqstan álemdik qaýymdastyqta beıbitshil aıshyqty saıasaty arqyly órnek saldy, kóptegen jahandyq bastamaǵa uıytqy boldy. Bitimgerlik biligimen qaqtyǵystardy kelissóz ýájine toqaılastyratyn senimdi serikteske balandy.

Ásirese Elbasy jolyn sabaqtastyra jalǵaǵan, elimizdiń syrtqy saıasat strategııasyn qalyptastyryp, ony sátti júzege asyrǵan kásibı dıplomat Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń BUU shtab-páterinde Azııa ha­lyqtarynyń arasynan alǵash márte laýa­zymdy qyzmet atqarǵan tulǵa bolýy – qazaq dıplomatııasynyń jeńisi! BUU Bas hat­shy­synyń orynbasary, BUU Jenevadaǵy bólim­shesiniń Bas dırektory, Qarýsyzdaný jónindegi konferensııanyń Bas hatshysy bolyp qyzmet etken Qasym-Jomart Kemelulynyń Qazaqstan Prezıdenti bolyp saılanýy da – qazaq dıplomatııasy baǵyndyrǵan samǵaý beles.

Búginde qanshama el azamattary túrli halyqaralyq uıymdar men elshilikterde óz qyzmetterin múltiksiz atqaryp, abyroımen qyzmet etip júr. Endeshe, elimizdiń kók baı­ra­ǵyn shetelderde jelbiretip, el­ara­lyq baılanystarda altyn arqaý bolǵan mámi­le­­gerler – memleket jolyndaǵy myltyq­syz maıdannyń maıtalmandary, kásibı merekelerińiz qutty bolsyn!