О́ńirlerdegi ahýal – depýtattar nazarynda

Senat depýtaty Ǵumar Dúı­sem­baev Atyraý oblysynyń Isa­taı jáne Qurmanǵazy aýdan­dar­y­­­nyń turǵyndarymen kez­desti. Sena­tor aýyl turǵyn­dary­­na Palata qyzmetiniń qory­tyn­dy­lary týraly aıtyp, ótken se­ssııa barysynda qabyldanǵan zań­­dardaǵy negiz­gi jańalyqtar týra­ly jan-jaq­ty habardar etti. Ol sondaı-aq osy ýaqyt ishin­de Úkimet basshy­sy­nyń atyna birneshe depýtattyq saýal jol­daǵanyn atap ótti. Olar Atyraý oblysynyń turǵyndary kóter­gen prob­lemalyq máselelerge arnalǵan bolatyn.

Senatordyń bıylǵy mamyr aıynda óńirge sapary barysynda Qyzylúı jáne Jasqaırat aýyldarynyń turǵyndary gaz qu­­byryn tartý máselelerin aıt­­qan edi. Ǵumar Dúısembaev osy máseleni sheshýge atsalysqanyn atap ótti. Sonyń nátıjesinde qazir­gi kezde qajetti qarjy bóli­nip, tıisti rásimder ótkizildi. Júz­­desý kezinde memlekettik men­­shiktegi Naryn sý arnasyn kúr­deli jóndeý máselesi de talqy­lan­dy. Bul sý arnasy 4 eldi meken tur­ǵyndarynyń maly jaıylatyn jaıylym alqabyn sýmen qamtamasyz etedi.

Qurmanǵazy aýdanynyń Asan, Azǵyr, Balqudyq jáne Súıindik aýyldarynda memlekettik shekaradan jeńildetilgen tártippen ótý sharttaryn jaqsartýǵa qatys­ty suraqtar senatorǵa kóbi­rek qoıyldy. Qazir óńir turǵyn­dary shekarany shekteýli ýaqyt­ta tek jeke avtokólikpen jáne 30 kı­logramm júkpen ǵana kesip óte alady. Senator bul máse­le Qazaqstan men Reseıdiń Syrt­qy ister mınıstrlikteri deń­ge­ıinde ǵana emes, eki eldiń Úki­met basshylary tarapynan da qara­lyp jatqanyn atap ótti. Ǵumar Dúısembaev, sondaı-aq bul má­sele Qazaqstan Parlamenti Senaty­nyń jáne Reseı Federa­sııasy Keńesi Federaldyq Jına­ly­synyń Tóraǵalary men depýtat­tary­nyń kezdesýleri kezinde de kóterilgenin eske saldy.

Aýyl turǵyndary kótergen taǵy bir másele – joldardyń sapasyna qatysty boldy. Senator máseleni jergilikti jerde zerde­leý úshin jol mamandarymen, merdiger uıymdardyń ókil­derimen birqatar kezdesý ótkizip, «Atyraý-Astrahan» avtomobıl jolynyń qurylys barysymen tanysty. Depýtat júrgizilip jatqan jumystardyń sapasy joǵary bolýy mańyzdy ekenine merdiger uıymdardyń nazaryn aýdardy.

Senator aýyl turǵyndarymen, qoǵamdyq uıymdardyń ókil­derimen, sondaı-aq aýdandar men oblys basshylyǵymen barlyq kezdesýi barysynda  Senattaǵy jáne tıisti sala mamandary atqar­ǵan jumystar týraly egjeı-teg­jeıli habardar etti.

Senat depýtaty Aqmaral Ál­nazarova Qyzylorda oblysyna sapary barysynda qatty tur­mystyq qaldyqtardy jınaý polıgonynyń jumysymen jáne modýldik ınfeksııalyq stasıonar qurylysynyń salyný barysymen tanysty.

Belkól kentinde bolǵan kezde osy eldi meken aýmaǵynda ornalasqan ári aýmaǵy 20 gektar bolatyn polıgonnyń qor­shal­maǵany jáne sanıtarlyq-ekologııalyq talaptarǵa sáıkes kelmeıtini atap ótildi. Sonymen qatar bul polıgon qoqys suryptaý keshenimen jabdyqtalmaǵan. Qyzylorda ákiminiń aıtýynsha, polıgondy tolyq qalypqa keltirý úshin res­pýblıkalyq bıýdjetten qar­jy bólý qajet. Aqmaral Álna­zarova qala turǵyndarynyń densaýlyǵyna jáne óńirdiń ekologııasyna zııan keltirmeý úshin osy baǵytta birlesken jumysqa daıyn ekenin atap ótti.

Senator sondaı-aq 200 oryn­dyq modýldi juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń salyný ba­ry­symen tanysty. Qazirgi ýa­qyt­­ta qurylys jumystary aıaq­­tal­dy, biraq nysan áli paı­da­la­nýǵa berilmegen, sebebi mem­le­ket­tik saraptamadan ótý toqta­tyl­­ǵan. Aqmaral Álnazarova epı­de­mııalyq ahýaldyń shıe­­lenisýi jaǵdaıynda bul ju­mys­ty jedeldetý qajettigin atap ótti.

Senator Bekbolat Orynbekov Jambyl oblysynyń aýdandaryna jasaǵan sapary barysynda aýyldyq saılaý ýchaskelerinde boldy. Ol aýyl ákimderin tikeleı saılaý men jergilikti organ­dar­dyń derbestigin nyǵaıtýǵa baǵyt­talǵan jáne elimiz Prezıdentiniń bastamasymen ázirlengen Senat qabyldaǵan zańdar týraly aýyl turǵyndaryna egjeı-tegjeıli aıtyp berdi. Senator osyǵan baılanysty saılanǵan aýyl ákimderine zor jaýapkershilik júkteletinin atap ótti.

Bekbolat Orynbekov son­daı-aq oblystyń birqatar áleý­mettik nysanyn aralady. Merki aýdanyndaǵy jańa sport kesheni­niń jumysymen tanysqan Senat de­pýtaty mundaı nysandar bu­qaralyq sportty damytý úshin ma­­­ńyzdy ekenin atap ótti.

Senator Merki jáne Talas aýdandaryndaǵy mektepterde bolyp, pedagogtarmen Memleket bas­shysynyń mektepterdi dás­túrli oqytý júıesine qaıtarý jónin­degi tapsyrmalarynyń oryn­dalý barysyn talqylady. Bilim uıym­daryn qysqy jylytý maý­symyna daıyndaý qajettigine nazar aýdardy.

Senator Talas aýdandyq orta­lyq aýrýhanasynda da boldy. Dárigerler medısınalyq qyz­metkerler túgeldeı ekpe alǵanyn habarlap, aýdan turǵyndaryn vaksınalaý barysymen tanystyrdy.

Senator Turar Rysqulov aýdanyna barǵan saparynda Qonaev jáne Ábilqaıyr aýyldaryna gaz qu­by­ryn jetkizý jumys­tary­­nyń barysyn tekserdi. Bek­bo­lat Orynbekov merdiger uıym ókil­deri­men kezdesýde atal­ǵan aýyl­dardyń barlyq turǵy­nyn qysqy jylytý maýsymy bas­talǵanǵa deıin tabıǵı gazben qam­tamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.

Májilis depýtattary Erlik Taı­janov pen Dmıtrıı Kolo­da Soltústik Qazaqstan oblysyn­daǵy elektr-tehnıkalyq jabdyq­tar­dy óndirý zaýytyna baryp, kásip­oryn basshylyǵymen prob­le­malyq máselelerdi talqylady.

Búginde Petropavl elektr-tehnıkalyq jabdyq zaýyty óz aınalymyn arttyrýda. Buǵan deıin osy burynǵy shaǵyn lıtrajdy qozǵaltqyshtar zaýytynyń ǵı­marattary bos turǵan. Al qazir memlekettiń qoldaýynyń jáne ınvestor qarajattarynyń ar­qa­synda sehtar jumysyn qaıta bas­taıdy. Qurylys jumys­tary aıaq­talýǵa jaqyn, kásiporyn ke­le­si jyldyń basynda tolyq qýa­tyna shyǵady. Obektidegi rekonst­rýksııalaý óndirispen qatar júrgizilýde.

Bul joba Nur Otan partııa­synyń saılaýaldy baǵdar­lama­synda belgilengen bolatyn. Transformatorlar men ózge de elektr tehnıkasyn óndirýge ınvestısııa retinde 12 mlrd teńgege jýyq qarajat bólindi. Onyń 8-in qazaqstandyq Alageum Electric kompanııasy saldy. Shamamen 4 mlrd teńgeni memlekettik ınves­tısııalar qurady. Qarajattyń kóp bóligi ıgerilgen. Kásiporyn jabdyqtar satyp alyp, 2020 jyldyń mamyr aıynda bastalǵan óndiristik úı-jaılardy qaıta jóndeýden ótkizdi. Osy jyldyń sońyna qaraı zaýytta 3 myńǵa deıin transformator shyǵarý jos­­parlanýda. 

Qazir nysanda 140 adam jumys isteıdi. Osy jyldyń sońyna deıin munda 310 jumys ornyn ashý josparlanýda. Kásiporyn dırektory Maqsat Úsenbaevtyń aıtýynsha, koronavırýs indetine baılanysty qurylys kezinde kadrlardyń jetispeýshiligi basty problemaǵa aınalǵan. Osy másele zaýyt tolyq iske qosylǵan kezde de týyndaýy múmkin. Kadrlardyń jetispeýshiligi óndiriske áser etpeýi úshin qazir Jumyspen qamtý ortalyǵymen ózara is-qımyl jolǵa qoıylǵan.

Erlik Taıjanov pen Dmıtrıı Koloda kásiporyn basshylyǵyna atalǵan máseleni kadrlardy qaıta daıarlaý esebinen sheshýge bolatynyn aıtty.