Soqyr senimniń saldary 19 myń adam «qarjy pıramıdalarynan» zardap shekti

Qarjy pıramıdalaryna qatysty qylmystyq isterdi tergeý máselesi boıynsha keńinen maǵ­lumat bergen departament basshysy atalǵan kompanııa ókil­deriniń aram isterin Almaty qala­synda júzege asyryp kel­genin aıtty.   

«Kompanııa qyzmetkerleri qarapaıym halyqqa ózderin qarjy naryǵynyń kásibı mamandary retinde kórsetip, salynǵan aqshadan joǵary tabys tabatyndaryn aıtyp, ýádeni úıip-tókken», deıdi S.Ádilov. Al shyn máninde «Astra konsaltıng»-tiń qarjy naryǵyna eshqan­daı qatysy joq bolyp shyq­qan. Ańqaý eldiń seniminen aqsha jasaýdy bızneske aınaldyryp alǵan ákkiler qarjy tólemderin jańa klıentterdiń aǵyny aıaq­talǵanǵa deıin júzege asyryp kelgen. IIM ókiliniń aıtýyn­sha, qazirgi ýaqytta bul qarjy pı­ra­­mıdasyna qatysty tergeý aıaq­talyp, 6 adam qylmystyq jaýap­kershilikke tartylyp, barlyǵy qamaýǵa alynǵan.

«Bolashaǵy jarqyn bıznes», «Joǵary tehnologııalyq kompanııa», «Innovasııalyq joba», «Astra konsaltıng» sekildi kompanııalar osyndaı tanymal ári tartymdy ataýlardy jamylyp, jarq-jurq etken jarnamanyń kúshine súıenedi. Kózdegenderi aramdyqpen aqsha tabý ǵana bolyp shyǵatyn mundaı qarjy uıymdarynyń jumys isteý tásili de birkelki – olar adamdardy óte tıimdi jobalarǵa, qor bırja­laryna nemese perspektıvasy keremet óndiriske aqsha salý­ǵa aldap kóndiredi. S.Ádilov eli­mizde tamyryn tereńge jaıa bas­taǵan qarjy pıramıdalaryna tán basty «qasıettiń» de osy eke­nin aıtady. Iаǵnı olardyń ózderin tabysy mol ınvestısııa­lar salasyndaǵy kásibı bilikti kom­panııalar retinde kórsete bilýi. Eń ókinishtisi, tez baıyp ketýge talpynyp, ýádege to­ly jarnamaǵa qarsy tura almaı, soqyr senimniń jetegine erip, qar­jy pıramıdalardyń qur­ba­nyna aınalyp júrgen jurttyń qarasy azaıar emes.

«Qarjy pıramıdalarynyń keń taralǵan taǵy bir túri – halyq kóp qoldanatyn messendjerlerde qurylǵan kassalar túrindegi jobalar», degen spıker mysal retinde ótken jyldyń sońyn­­da áshkerelengen bir qylmys­tyq iske toqtaldy. Búginde sotqa ji­berilgen bul is materıaldary boıynsha Qaraǵandy qalasynyń 44 jastaǵy turǵyny WhatsApp arqyly «Aqshalaı jańbyr» dep atalatyn toptyq chat ashqan. Chatqa qosylǵandarǵa eki ese mól­sherde paıda tabýǵa ýáde bergen alaıaq olarǵa mindetti túrde kartochkalyq shotyna aqsha sal­dyryp otyrǵan. Tergeý bary­synda chatqa elimizdiń ár óńiri­nen qosylǵan 800-den astam jábir­lenýshiniń 50 mıllıon teńgeden astam qarjydan qaǵylǵany anyq­talyp otyr.

Senimge kirý arqyly halyq­tyń qaltasyna qol suǵyp júr­gen qarjy pıramıdalaryn qalaı áshkereleýge bolady? Bul su­raq­qa jaýap bergende depar­ta­ment basshysy mundaı uıym­dar­dyń basty belgisi – kóp ta­bys­qa kepildik beretindigi eke­nin es­ker­tip ótti. Al qarjy pı­ra­mı­da­lary ýáde etken bul ta­bys­ty na­ryqtaǵy myqty degen kom­pa­nııa­lardyń ózderi de usyna almaıdy.

«Kompanııa qyzmetinde ashyq­tyqtyń bolmaýy, tipti naqty bir qyzmetpen aınalyspaýy, ózge adamdardy tartý arqyly paıda men bonýstar alýǵa ýáde berý, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi beretin de­po­­zıt­terdi nemese aqsha qara­ja­tyn qabyldaýǵa lısenzııasy jo­q­tyǵymen qosa, eń basty sezik týdyratyn tusy – mundaı kom­pa­nııalardyń eshqaısysy talap boıynsha aqsha qarajatyn qaıtarýǵa mindetteme almaıdy», deıdi spıker.

Brıfıng barysynda qar­jy pıramıdalarynyń keń taral­ǵan túrleri men basty erekshe­lik­terine jeke-jeke toqtalǵan IIM ókili elimizde «Asteks», «Vy­god­nyı depozıt», «Astra Konsal­tıng», «Bıznes laın», «Hoým avto ınvest» sekildi iri qarjy pı­ra­mıdalarynyń belsendi ju­mys istegenin aıtyp ótti. 

«Osyndaı kompanııalardyń quryǵyna kóbine Aqtóbe, Mań­ǵystaý, Túrkistan oblystary men Shymkent jáne Almaty qa­la­larynyń turǵyndary túsip, zardap shekken. Jalpy, qar­jy pıramıdalary týraly qyl­mystyq ister boıynsha jábir­lený­shilerdiń sany búginde 19 myń­nan asyp jyǵylady. Al kel­tirilgen zalal 21 mlrd teńgeden astam», dedi ol.

Al bıylǵy jyl basynan beri Tergeý departamenti qarjy pıra­mıdalaryna qatysty 330 qyl­mystyq isti tergep, onyń 177-sin sotqa joldaǵan. Qazirgi tańda tergeýde 62 adam bolsa, onyń 55-i qamaýǵa alynǵan.