Qaraǵandy oblysyndaǵy «Abaı» shahtasynda qarasha aıynyń 7-si kúni bolǵan qaıǵyly oqıǵa qazaq eliniń qabyrǵasyna qatty batty. Sol kúni jeti qat jer astyndaǵy kómir men gaz atyndysynyń saldarynan alty kenshi kóz jumyp, ekeýi aýyr halde aýrýhanaǵa jetkizilgen bolatyn.
Al sol kezde shahtada barlyǵy 64 adam jumys istep júrgen eken. Qutqarýshylar der kezinde shuǵyl ári batyl túrde áreket etpegende, adam shyǵyny budan da kóp bolar ma edi?.. 56 kenshi aman-esen jer betine shyǵaryldy.
Apat saldaryn joıý, kinálilerdi anyqtaý jáne tótenshe oqıǵadan keıingi kenshilerdiń talabyn oryndaý sııaqty kezek kúttirmeıtin qat-qabat sharýa kezinde Qaraǵandy oblysy basshylyǵynyń Úkimetpen, atap aıtqanda, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligimen tyǵyz qarym-qatynasta jumys istegenin aıta ketken jón.
Tótenshe oqıǵadan keıin ile-shala Memleket basshysynyń tapsyrmasymen quramyna IIM, TJM, eńbekti qorǵaý, áleýmettik qorǵaý, densaýlyq saqtaý organdarynyń, sondaı-aq «ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasynyń ókilderi engen úkimettik komıssııa qurylyp, jumysqa kiristi.
Jalpy, kenshiler «ArselorMıttal Temirtaý» AQ basshylyǵy aldyna uzyn sany 12 talap qoıdy. Mine, osy máselelerdi oń sheshý maqsatynda jergilikti atqarýshy bılik alpaýyt kásiporynmen kúrdeli kelissózder júrgizip, sonyń nátıjesinde tarazynyń basyn kenshilerdiń paıdasyna buryp berdi. Naqtyraq aıtqanda, «ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasy jyl saıyn 1 qańtardan bastap ınflıasııa deńgeıiniń 100% kóleminde eńbekaqyny ındeksteýdi júzege asyrady. Kásiporyn óndiristik-ekonomıkalyq kórsetkishter josparynyń oryndalýyna qaramastan, jyldyń sońǵy aıynda 13-shi eńbekaqy tóleýge mindetteldi. Al eń bastysy, jeltoqsan aıynda kenshilerdiń eńbekaqysy 15-17 paıyzǵa kóterildi. Sondaı-aq kenshilerdi tasıtyn jumys avtobýstary tolyǵymen jańasyna aýystyrylady. Kásiporynda 2018 jyldyń 1 qańtarynan keıin jumysqa ornalasqan qyzmetkerlerdiń demalys kúnderi az eken, aldaǵy ýaqytta onyń sany kóbeıtiledi. Sondaı-aq uzaq ýaqyt aýyrǵan adamdardyń eńbekke jaramsyzdyq paraqshasyndaǵy tólemder 50 AEK-ke deıin artady.
Budan bólek, «ArselorMıttal Temirtaý» AQ aldaǵy bes jyl ishinde kásiporynǵa 3 mlrd dollar kóleminde ınvestısııa salady. Bul qarajattyń 35 paıyzy shahtalardaǵy jaǵdaıdy keshendi túrde jaqsartýǵa baǵyttalady. Budan bólek kompanııanyń kásiporynǵa bıylǵy quıatyn ınvestısııa kólemi 140 mlrd teńgeni quramaq. Onyń 35%-y kenshilerdiń máselesin sheshýge arnalady.
Al qaza tapqan kenshilerdiń otbasyna 10 jyldyq eńbekaqy tólenetin bolyp sheshildi. Sonymen qatar zańǵa sáıkes bólinýi tıis basqa da ótemaqylar qarastyrylǵan. Kompanııanyń qaza tapqan kenshilerdi jerleý rásimderine ketetin shyǵyndardy da óz moınyna alǵanyn aıta ketken jón.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek atalǵan kelisim komıssııasynyń jumysyn tikeleı óziniń baqylaýyna alyp, jiti nazarda ustady. Tabandy hám tegeýrindi túrde júrgizilgen kelissózderdiń nátıjesinde kenshilerdiń oryndy talaptary ońynan sheshilip, arty nasyrǵa shaýyp kete jazdaǵan jaǵdaı qalypty arnaǵa tústi. Qazirgi ýaqytta «ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasyna qarasty shahtalardyń bárinde tehnıkalyq aýdıt jumystary júrgizilip jatyr.
«Kenshilerdiń basty talabyna saı, shahtalardaǵy qural-jabdyqtardyń jaı-kúıi, shahtalardyń bolashaǵy, olarǵa salynatyn ınvestısııa boıynsha júrgiziletin aýdıt jumystary eki aıdyń ishinde aıaqtalyp, onyń qorytyndysy boıynsha tıisti sheshimder qabyldanýy tıis», degen bolatyn ol BAQ ókilderine bergen suhbatynda.
Taıaýda «Abaı» shahtasyndaǵy apattyń saldaryn joıýǵa qatysqan Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi О́nerkásiptik qaýipsizdik komıtetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha departamentiniń bir top qyzmetkerleri marapattaldy. Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń buıryǵymen qyzmettik mindetterin adal atqarǵany úshin «Kásibı áskerılendirilgen avarııalyq-qutqarý qyzmetteriniń respýblıkalyq ortalyq shtaby» JShS Qaraǵandy fılıalynyń 15 taý-ken qutqarýshysy men shahtanyń eki qyzmetkerine syı-qurmet kórsetildi.
Qazaqta «Apat aıtyp kelmeıdi» degen sóz bar. Biraq ta qaı-qaı jerde bolsyn qaýipsizdikti saqtaý maqsatynda aldyn ala qam-qareket jasalmasa, apat degenińiz qudaıdyń qutty kúni bolýy ábden múmkin. Osyndaıda keler jyly, jalpy, keleshektegi tirligimizde oqys jaǵdaılarǵa aparatyn tótenshe oqıǵalar endi bolmasa eken degen ǵazız tilek til ushyna oralady.
Qaraǵandy oblysy