Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Erbol Ospanov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz máslıhatynda halyqqa qyzmet kórsetý barysynda yńǵaıly ári qoljetimdi qyzmetterdi sıfrlandyrý jáne transformasııalaý boıynsha atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandady.
Búginde áleýmettik-eńbek salasynda memlekettik qyzmetterdiń 45 túri bar. 42 qyzmetti (93%) elektrondyq formatta alýǵa bolady. Sonyń ishinde 21 qyzmet (43%) – proaktıvti. Sol 21 qyzmettiń 18-i byltyr zerdelenip, taldanyp, kórsetiletin qyzmetterdiń máseleleri men tejeýish faktorlary anyqtaldy.
– Áleýmettik-eńbek salasyndaǵy memlekettik qyzmetterdi sıfrlandyrýdyń basym baǵyttarynyń biri – olardy elektrondy, ásirese proaktıvti formatta kórsetý. Mysaly, bala týýǵa baılanysty tólemaqyny alsaq, byltyr jyl basynda bul qyzmetti azamattardyń tek 12%-y ǵana alǵan edi. Transformasııalaý jumystarynyń aıasynda bıznes prosester ońtaılandyrylyp, 2021 jyldyń sońyna qaraı bul kórsetkish 53%-ǵa deıin ósti. Iаǵnı jylyna shamamen jańa týǵan 440 myń sábıdiń 230 myńǵa jýyq anasy úıden shyqpaı-aq qyzmetti SMS arqyly alady. Bul óte yńǵaıly. Azamattar halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna baryp, ýaqyt joǵaltpaıdy. Sonymen qatar kópbalaly analarǵa ótken jyldyń basynda proaktıvti túrde qyzmet kórsetý kórsetkishi nebári 1% ǵana bolsa, jyl sońyna qaraı bul kórsetkish 41%-ǵa deıin artty. Jalpy, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń aldynda 2025 jylǵa qaraı barlyq memlekettik qyzmettiń 100%-y elektrondyq formatqa, sonyń ishinde keminde 60%-yn proaktıvti formatqa kóshirý mindeti tur, – dedi spıker.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, ótken jyl qorytyndysy boıynsha 700 myń azamat qyzmetterdi proaktıvti túrde alǵan bolsa, 2025 jylǵa qaraı osy formatta memlekettik qyzmetter kórsetý kólemin jylyna 6 mln-ǵa deıin arttyrý josparlanyp otyr.
– Densaýlyǵynan aıyrylǵan azamattarǵa múgedektik belgilengen kezde, sondaı-aq járdemaqylar men tehnıkalyq ońaltý quraldaryn alǵan kezde tórt túrli ınstansııaǵa júginýge týra keldi. Aldymen tekserilý úshin muqtaj jan emhanaǵa júginedi. Sonyń nátıjesi boıynsha dárigerler qajetti medısınalyq nysandy qaǵaz formatta toltyrady. Sodan keıin osy qaǵaz qujattarymen adam múgedektikti anyqtaý úshin medısınalyq-áleýmettik saraptama bólimine barady. Odan keıin járdemaqy alý úshin halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna, al tehnıkalyq ońaltý quraldaryn rásimdeý jáne áleýmettik qyzmetter alý úshin ákimdikterge júginý qajet boldy, – dedi E.Ospanov.
Osyǵan baılanysty 2021 jylǵy aqpanda Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń otyrysynda el Prezıdenti múmkindigi shekteýli jandar úshin barynsha qolaıly jaǵdaı jasaýdy, olardyń ınstansııalarda júrýin, qaǵazbastylyqqa salynbaýyn, sondaı-aq qyzmet kórsetýshiler men sol qyzmetti tutynýshylardyń baılanysyn boldyrmaýdy tapsyrdy.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasy sheńberinde biz Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen jáne Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligimen birlesip múgedektigi bar adamdarǵa keshendi qyzmet kórsetýdi transformasııalaý jóninde jumys júrgizdik. Iаǵnı azamat tek turǵylyqty jeri boıynsha emhanaǵa barýy kerek. Qalǵanynyń bári aqparattyq júıelerdi ıntegrasııalaý esebinen adamnyń qatysýynsyz ótedi. Barlyq derek tıisti memlekettik organdarǵa beriledi jáne quzyretti sarapshylar qajetti sheshimder qabyldaıdy. Osy joba aıasynda 2021 jylǵy qazan aıynan bastap, búginge deıin 5 myńnan asa azamat ótinim berdi. Sol ótinimderdiń negizinde tıisti qyzmet aldy. Bul keshendi joba bıyldan bastap Qazaqstannyń barlyq óńirinde iske qosyldy. Jumys áli de jalǵasady ári aýqymy keńeıtiledi. Jyl sońyna deıin biz osy format boıynsha ótinish bildirgender sanyn jalpy júgingen azamattar sanynyń 20%-ǵa deıin arttyrýdy josparlap otyrmyz. Bul shamamen aıyna 4-5 myń múgedektigi bar adam degen sóz, – dedi vıse-mınıstr.
Taǵy bir másele sheshildi. Buǵan deıin múgedektik belgilengennen keıin azamattar jyl saıyn ákimdik janyndaǵy jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimderine baryp, ońaltýdyń tehnıkalyq quraldary men qyzmetterin alýǵa ótinish jazatyn edi. Sodan keıin keıde birneshe aıǵa sozylatyn memlekettik satyp alý rásimderi ótip jatatyn.
– Osyndaı problemalyq máselelerdi boldyrmaý úshin byltyrdan bastap áleýmettik qyzmetter portaly iske qosyldy. Onda azamattar taýar nemese qyzmet jetkizýshisin óz betinshe tańdaı alady. Memleketke tek jetkizip berýshige shyǵyndardy óteý ǵana qalady. Osy portaldy engizý esebinen 2019 jylmen salystyrǵanda (qamtamasyz etý kórsetkishteri 62% deńgeıinde boldy) kórsetkish 2021 jyly 88%-ǵa deıin ulǵaıdy. Bul buryn múgedektigi bar adamdar úshin ártúrli sebeptermen 100 myń qyzmet kórsetilmegenin bildiredi, – dedi spıker.
Bıyl mınıstrlik portalda qanatqaqty rejimde ınvataksı qyzmetin engizýdi josparlap otyr. Bul qadam ınvataksıdiń múgedektigi bar adamdar úshin qoljetimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq bıyldan bastap 17 qyzmet túri qyzmet kórsetýdiń eksterrıtorııaly qaǵıdaty boıynsha usynylady.
– Birinshi kezekte byltyr 3 qyzmet túri iske qosyldy. Sol jyldyń sońyna qaraı taǵy 14 túri qosylyp, jalpy, 17 qyzmet túri eksterrıtorııaly prınsıppen kórsetiledi. Bul degenimiz ne? Mysaly, bir adam Nur-Sultan qalasynyń turǵyny bola turyp, ýaqytsha Almaty qalasynda bolsa, ol Almaty qalasynyń kez kelgen halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna júgine alady jáne ózine tıesili áleýmettik tólemdi alý úshin ótinish bere alady. Bul barynsha yńǵaıly ári azamattardyń qyzmet alý shyǵyndaryn azaıtady. Joba iske qosylǵan sátten bastap, 2021 jyldyń tórtinshi toqsanynda 22 myń azamat paıdalanyp úlgerdi, – dedi E.Ospanov.
Sonymen qatar prosesterdi ońtaılandyrý esebinen áleýmettik tólemderdi uıymdastyrýǵa arnalǵan operasııalyq shyǵystardy tómendetý qadamdary da josparlanyp otyr.
– Qyzmet kórsetýge qatysty operasııalyq shyǵyndardy únemdeý maqsatynda azamattardyń shottaryna áleýmettik tólemderdi aýdarý úderisterin ózgertý boıynsha jumys júrgizildi. Bul ózgerister 2021 jyldyń 7 aıynda ǵana memleketke shamamen 3 mlrd teńgeni únemdeýge múmkindik berdi. Al tutastaı alǵanda, bul tetik bıyl shyǵystardy 6 mlrd teńgege deıin únemdeýge jol ashady. Bul kórsetkish odan artyq bolýy múmkin, – dedi vıse-mınıstr.
Taǵy bir joba – memlekettik qyzmetterdi bank platformalarynda usyný. Byltyr qazan aıynda mınıstrlik eki bankpen birlesip, olardyń platformalarynda balanyń týýyna baılanysty memlekettik qyzmet kórsetý boıynsha jumys atqardy. 2021 jyldyń IV toqsanynda 16 myń azamat bank platformalary arqyly qyzmet aldy. Qazirgi kezde basqa bankter de birge jumys isteýge usynystaryn bildirýde. Vedomstvo osy baǵyttaǵy ashyq ári tıimdi jumysty aldaǵy ýaqytta da jalǵastyra bermek. Sondaı-aq Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi úshin negizgi basymdyqtardyń biri 2021 jyly halyqty jumyspen qamtý salasyndaǵy memlekettik qyzmetterdi transformasııalaý boldy. Sıfrly jumyspen qamtý ortalyqtary engizildi. 2020 jyldyń qarasha aıynan bastap kezeń-kezeńimen qanatqaqty joba iske qosyldy.
– Joǵalǵan nemese jumys izdep júrgen adam elektrondyq eńbek bırjasy portaly arqyly onlaın rejimde qyzmet ala alady. Sonyń esebinen ýaqyt únemdeýge, shyǵyndy qysqartýǵa, jumysqa ornalasýdaǵy adamı faktordy boldyrmaýǵa bolady. 2021 jyly jumys izdep júrgen adam retinde tirkeýge ótinish bildirgen adamdardyń arasynan 143 myń azamat ony elektrondyq eńbek bırjasy portaly arqyly alýyna múmkindik paıda boldy. Bul – ótinishterdiń jalpy sanynyń 33%-y ǵana. Bul adamdardyń 66%-y onlaın rejimde jumysqa ornalasty. Qyzmet kórsetý merzimi 10 kúnnen 3 kúnge deıin qysqartyldy. Onlaın tirkeý memleket sýbsıdııalaıtyn jumys oryndaryna da qol jetkizýge múmkindik beredi, – dedi spıker.
E.Ospanov bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasatynyn jetkizdi. Bıyl jumyspen qamtý servısterin elektrondyq úkimet portalyna shyǵarý jáne olardy onlaın rejimde kórsetý josparlanyp otyr.