Obyr derti – júzden asa túrli aýrýlardy qamtıdy. О́kinishke qaraı, qaterli isik deneniń kez kelgen bóliginde paıda bolýy múmkin. Alaıda medısına salasynyń mamandary onkologııalyq aýrýlardy emdeý ádisterin únemi jetildirip keledi. Sonyń nátıjesinde hımııalyq, sáýlelik terapııa jáne hırýrgııadan ózge targetti, ımmýndyq, gormondyq terapııa sııaqty salalar qarqyndy damyp jatyr.
Qazaqstanda sáýlelik terapııa obyrdy emdeýdiń keń taralǵan ádisteriniń biri sanalady. Al endi budan bylaı elimizdiń kez kelgen aýmaǵynda turatyn qazaqstandyqtar onkologııalyq aýrýlardy emdeýdiń eń zamanaýı túri – tomoterapııa emin ala alady. Atalǵan terapııanyń negizgi artyqshylyqtarynyń biri – ınnovasııalyq tehnologııalardyń kómegimen kez kelgen kólemdegi, kez kelgen pishindegi, tipti eń kúrdeli jerde ornalasqan isik sáýlemen emdeýdiń jetkilikti dozasynyń dálme-dál áserine ushyraıdy. Bul doza isik boıyna birkelki tarap, saý tinderdi barynsha aınalyp ótedi.
Dozany berýdiń dáldigi jáne onyń ońtaıly mólsheri tıimdi terapııa úshin óte mańyzdy. Obyrdy klassıkalyq syzyqtyq údetkishtermen emdeý kezinde isikterdi tolyǵymen sáýlelendirý, sonymen birge saý tinderdi aınalyp ótý múmkindigi shekteýli. Saý tinderdiń zaqymdaný qaýpi bar. Eger dozany azaıtsa emdeý prosesi uzaqqa sozylady. Onyń tıimdiligi tómendeıdi ári janama áserlerdiń yqtımaldyǵy artady. Bul rette UMIT halyqaralyq onkologııalyq tomoterapııa ortalyǵy Qazaqstanda jáne Ortalyq Azııada birinshi bolyp Accuray kompanııasynyń TomoTherapy HD qurylǵylaryn qoldaný arqyly onkologııalyq naýqastardy sáýlelik terapııamen emdeýge qabyldaı bastady. Al tomoterapııa – onkologııalyq aýrýy bar naýqastar úshin úlken úmit. Onkologııamen kúresýdegi sáýlelik terapııanyń jańa ádisi kópshilikti eleń etkizeri anyq. Bul rette oǵan kvota boıynsha da tegin qol jetkizýge bolatynyn aıta ketý qajet.
«Tomoterapııa – fotondy sáýlelerdi qoldaný arqyly júrgiziletin sáýlelik terapııanyń jańa túri. Ol bylaısha áreket etedi: sáýlelený kezinde fotondar qorshaǵan saý tinderge tımesten obyr jasýshalaryn «kúıdiredi». Tomoterapııanyń qaterli isikterdi emdeýdiń basqa túrlerinen negizgi aıyrmashylyǵy osynda. Ádistiń jańashyldyq sıpaty qurylǵynyń qaterli isik oshaǵyn anyqtap, ony dál kúıdiretindiginde. Foton sáýlesi myńdaǵan shaǵyn sáýlelerge bólinedi jáne sáýlelený birden birneshe aımaqqa áser ete alady», dedi UMIT halyqaralyq onkologııalyq tomoterapııa ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Sánııa Ýsabekova.
Onyń aıtýynsha, sáýlelený dozasyn dárigerler aýrýdyń oshaqtaryna baılanysty anyqtaıdy. Tipti aýrýdyń sońǵy satysynda, isikterdi joıý múmkin bolmaǵan kezde de tomoterapııanyń áserinen aýrýdyń qarqyny azaıyp, ómirlik mańyzdy organdardy zaqymdaýdy toqtatady. Aýyrsyný azaıyp, adam ózin jaqsyraq sezine bastaıdy.
«Emdeý prosedýralarynyń sanyn dárigerler anyqtaıdy. Keıde naýqasqa 5 seans jetkilikti. Keı jaǵdaıda olardyń sany 20 nemese 40-qa jetedi. Ortalyq tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine (TMKKK) qosylǵan. Bul degenimiz, bizde adamdar kvota boıynsha memlekettiń qoldaýymen emdele alady. Bizde joq qyzmetterdi Ulttyq ǵylymı medısınalyq ortalyqtan alýǵa bolady. Osy maqsatta tomoterapııa ortalyǵy UǴMO-men kelisimshart jasasqan. Biz seriktespen bir jerde ornalasqanbyz», dedi S.Ýsabekova.
Onyń aıtýynsha, kvota boıynsha emdelý múmkindigin alý úshin birer qujat jınaý qajet. Olardyń qatarynda onkologtyń joldamasy, aýrýhanadan shyǵý paraqtary, buǵan deıingi zertteýlerdiń qorytyndylary, PET/KT jáne/nemese MRT beıneleri túsirilgen dısk bar. Qujattar muraǵattalyp, emdelýshiniń aty-jónimen muraǵattyq faıl retinde saqtalýy jáne ortalyqtyń poshtasyna jiberilýge tıis. Árbir jaǵdaıdy bizdiń dárigerler jeke qaraıdy. Jiberilgen ótinish 2 kún ishinde qaralady.
«Tomoterapııa seansynyń uzaqtyǵyna toqtalar bolsaq, emdeý naýqasty daıyndaýdy qosqanda 20-30 mınýtty alady. Al sáýlelený prosesiniń ózi nebári 5-7 mınýtqa sozylady. Ortalyqta emdeýge arnalǵan eki qurylǵy bar. Bul – Accuray (AQSh) kompanııasy shyǵarǵan ınnovasııalyq TomoTherapy HD sáýlelik terapııa qurylǵylary. Olar onkologııada altyn standart retinde tanylǵan. Álemde eki qondyrǵy birden parallel qoldanylatyn birneshe ortalyq qana bar. Bul ne úshin kerek? Emdeý bastalǵannan keıin ony úzbeý kerek. Bir mashına isten shyqsa, ekinshisi bar delik. Eki qondyrǵy arqyly biz bir kúnde kóp naýqasty qabyldaı alamyz», dedi maman.
Onyń aıtýynsha, onkologııalyq aýrýlardy emdeýge degen qajettilik óte joǵary. Tipti ózge elderden de ótinishter túsip, naýqastar keledi. Emdeý quny da Eýropa men AQSh klınıkalaryna qaraǵanda áldeqaıda arzan.
«Biz medısınalyq týrızmdi damytýmen aınalysamyz. Búginde sheteldik pasıentterdiń elimizde jaıly ornalasýy men emdelýine qatysty barlyq usaq-túıek máselelerin eskerý maqsatynda logıstıka jaǵyn pysyqtap jatyrmyz. UMIT Halyqaralyq onkologııalyq tomoterapııa ortalyǵy JCI halyqaralyq sertıfıkattaýdan sátti ótti. Bul ortalyqtyń sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýdiń joǵary standarttaryna sáıkestigin jáne pasıentterdiń qaýipsizdiginiń barlyq erejesin qatań saqtaýyn rastaıdy. Ortalyqta sheteldik tanymal onkologııalyq klınıkalarda kúrdeli daıyndyqtan ótken tájirıbeli mamandar toby jumys isteıdi», dedi S.Ýsabekova.