Shyǵysta kún kúrt jylyp, birqatar aýlany qar sýy basyp úlgerdi. Bir jaǵynan qarǵyn sý qaýip tóndirse, ekinshi jaǵynan taý arasyndaǵy joldarǵa kóshkin túsip jatyr. Daıyndyq jumystary júrgizilmedi emes, aqpan týa Tótenshe jaǵdaılar departamenti dabyl qaǵa ázirlikke kirisken. Qazirgi ýaqytta quzyrly organdar kúsheıtilgen rejimde jumys istep jatyr.
О́tken aptada Glýbokoe aýdany, Ertis aýyldyq okrýginde jylyjaıdy sý alyp, baqsha ıesiniń qańtardan beri ósirgen jemis-jıdegin joq qylǵan. Tasyǵan sý tutqıyldan kelgende, baǵban tótep bere almaǵan. Aýyl ishin boılaı aǵyp, aryqqa syımaǵan sý aýlalarǵa túngi saǵat ekide kiripti. Tilsiz jaý kásipkerdiń jylyjaıyn ǵana emes, birneshe turǵynnyń aýlasyn da astan-kesten etti. Keıbiri aýladan attap basa almaı qalǵan. Al jylyjaıǵa jınalǵan sýdyń deńgeıi bir metrden asqan. Kásipker Natalıa Ivashkınanyń aıtýynsha, shyǵyn kólemi birneshe mıllıon teńgeden asty. Onyń ústine, jemis-jıdekterin, kókónisterin eshqandaı hımııalyq qospasyz ósirip kelgen edi.
– Bizdiń kókónis taza tabıǵı ónim. Meıramhanalardyń kóbi tapsyrys beretin. Nur-Sultan qalasyna da aparyp ótkizetinbiz. Endi qaıtemiz, bilmeımin. Jylyjaı ishi bir-eki aısyz qurǵamaıdy, – deıdi sharasyz kásipker.
Turǵyndardyń sózine súıensek, aýyldy jylda sý basady. Jyl saıyn sýdyń jyryn aıtyp, ákimdiktiń esigin tozdyrady. Alaıda bul joly aýdan basshylyǵy gastronomııalyq askók ósirýmen aınalysatyn kásipker Natalıa Ivashkınaǵa kásibin qaıta qalpyna keltirip, shyǵyndy óteý úshin «Damý» qaıyrymdylyq qorynan qarajat bólýge sheshim qabyldady. Sonymen qatar turǵyndardyń aýlasyna sý kirmeýi úshin ınertti materıaldar daıyndalǵan.
Qar kúrt erigendikten ózenderdiń deńgeıi kóterilýi de yqtımal. Osyǵan baılanysty oblystyń birqatar aýdanynda sý tasqyny jóninde eskertý jarııalanǵan. Mamandardyń boljaýynsha, aıdyń ortasyna qaraı oblystyń basym bóliginde aýa temperatýrasy túnde +1-den +6-ǵa deıin, al kúndiz +21-den +26-ǵa deıin kóterilýi múmkin. Jeldiń ekpininen kóshkin júrýi yqtımal aımaqtarda kóp qar jınalyp qalǵan. Osyǵan baılanysty «Qazseldenqorǵaý» mamandary kóshkin qaýpi bar jeti ýchaskede apattyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jumystar júrgizdi.
Máselen, Katonqaraǵaı aýdanyndaǵy Sogornoe – Barlyq avtojolynyń boıyndaǵy birneshe ýchaskede taý bókterindegi qardy túsirý jumystary atqaryldy. Jarylystar nátıjesinde jalpy kólemi 25 980 tekshe metr aýyr qar etekke túsirildi.
– Jalpy, óńirde kóshkin júrý qaýpi bar kezeń 15 qarashadan 15 sáýirge deıin sozylady. Búginde bizdiń mamandar 104 aldyn alý jumystaryn júrgizip, 128 490 tekshe metr qardy syrtqa shyǵardy. Avtojoldarǵa qaýip tóndiretin betkeılerdi qar jamylǵysynan arylttyq. Qazir oblystyń taǵy birneshe aýdanynda qar kóshkini qaýpi saqtalýda. Osyǵan baılanysty apattyń aldyn alý jumystaryn júrgizip jatyrmyz, – deıdi «Qazseldenqorǵaý» oblystyq fılıalynyń basshysy Omar Dúzgimbaev.
Sondaı-aq qutqarýshylar oblys turǵyndaryn uıaly telefondaryna keletin SMS-habarlamalarǵa qulaq asyp, jol júrýde abaı bolýǵa shaqyrady. Oblystaǵy tótenshe jaǵdaılar departamentiniń qyzmetkerleri ózender men sý qoımalaryndaǵy jaǵdaıdy jiti baqylaýda. Kúzde qaýipti kezeńge daıyndyq jumystarynyń bir bóligin júrgizgen bolatyn. Jýyqta Ertis, Úbi, Buqtyrma, Kúrshim ózenderinde 15 jarylys uıymdastyryldy. Jer-jerdegi ózen-kólderdiń jaǵalaýlary bekitilip, aryqtar men sý arnalary, ózge de sý ótkizetin nysandar belsendi tazartylyp jatyr. Besqaraǵaı, Katonqaraǵaı jáne Tarbaǵataı aýdandaryndaǵy keıbir aýyldarǵa tóngen qaýip bar. Sondyqtan atalǵan aýdandardaǵy jaǵdaı quzyrly organdardyń nazarynda. Anyqtalǵandaı, qazirdiń ózinde atqarylǵan jumystar 500-ge jýyq turǵyn úı men áleýmettik nysandy qarǵyn sýdan aman alyp qalýǵa múmkindik berdi. Barlyq qyzmet jumyldyrylǵan, jeke quram, tehnıka, janarmaı qory, ýaqytsha ornalastyrý beketteri, sondaı-aq qum toltyrylǵan qapshyqtar saqadaı saı.
Oblys ákimi apparatynyń jumyldyrý daıyndyǵy bóliminiń basshysy Erken Sársembınovtiń sózine súıensek, óńirde joǵary daıyndyq rejimi engizilip, táýlik boıy kezekshilik uıymdastyrylǵan, sý tasqyny qaýpi bar jerlerge monıtorıng júrgizilýde. Qalalar men aýdandar ákimdikteri, quzyrly memlekettik organdar sý tasqynyna qarsy is-sharalar josparyn iske asyrýdy jalǵastyrýda. Sáýirdiń basyndaǵy jaǵdaı boıynsha qalalar men aýdandardyń ákimdikteri tasqynǵa tosqyn bolarlyq josparly jumystardy aıaqtaýǵa jaqyn.
Sońǵy málimetke súıensek, oblysta 399 myń tekshe metr qar shyǵarylyp, 3 908 sý ótkizý nysany, jalpy uzyndyǵy 588 shaqyrymdy quraıtyn aryqtar men arnalar, 578 kópir qar men qoqys qaldyqtarynan tazartylǵan. 104 myń qap, 6,7 myń tonna ınertti materıal jáne 690 tonna janar-jaǵarmaı qory ázirlengen.
Oblystyq TJD-nyń tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý basqarmasynyń bastyǵy Alekseı Shtykeldiń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta oblystaǵy qar jamylǵysynyń bıiktigi keı jerlerde 137 santımetrge deıin jetedi. Turǵyn úılerdi sý basý faktileri tirkelgen joq. Mamandar qaýipti aımaqtardaǵy jaǵdaıdy táýlik boıy baqylaýda ustaýda.
Shyǵys Qazaqstan oblysy