Mal azyǵyna arnalǵan egis kólemi ulǵaıady

Kóktemgi dala jumystary úshin tehnıka daıyn, janar-jaǵarmaı qory jetkilikti. Kóktemgi dalalyq jumystar úshin Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginen óńir sharýalaryna bólingen 9,6 myń tonna jaǵarmaı baǵasy 1 lıtrine 184 teńge dep belgilendi. Bul qazirgi naryqtaǵy baǵadan 23%-ǵa arzan. Bıyl bıdaı egistigi kólemi azaıtylsa, kerisinshe maıly daqyldar egistigi 16 myń gektarǵa kóbeıtiledi. Aqtóbelik sharýalardyń maıly daqyldar egisin ulǵaıtýǵa el Úkimetiniń kúnbaǵystyń ár tonnasy úshin 15 myń teńge sýbsıdııa berý jónindegi sheshimi sebep boldy. Bul jóninde oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Isataı Espaǵanbetov málimdedi.

Osy qoldaý arqyly óńirdegi 107 sharýashylyq maıly daqyl­dar tuqymyn egýdi josparlaǵan. Qa­zirgi kúnniń ózinde Hromtaý aýdanyndaǵy maı óndiretin zaýyt jıyn-terim aıaqtalǵannan keıin sharýalardan 45 myń tonna kúnbaǵys satyp alýǵa kelisim jasaýǵa kiristi.

Sondaı-aq oblysta 250 myń gektarǵa birjyldyq jáne kóp­jyldyq mal azyǵy ósimdigi túr­leri egiledi. Byltyrǵymen sa­lys­tyrǵanda mal azyǵy úshin egis kólemi 38 myń gektarǵa ul­ǵaı­tyldy. Sonyń ishinde qur­ǵaq­shylyqqa tózimdi erkekshóp tuqymdary shóleıtti jáne to­py­raǵynyń qunary az Oıyl, Shalq­ar, Baıǵanın aýdandarynda egiledi. Sýarmaly alqaptarǵa maýsymynda úsh ret ónim alýǵa bolatyn jońyshqa dáni sebiletin bolady. Jergilikti sharýalarǵa byltyrǵy qurǵaqshylyq aýyr tıdi. Qatty bıdaı sortyn ósi­rý­shi sharýashylyqtar ótken jyly gektaryna 5 sentnerden tó­men ónim alyp, biraz shyǵynǵa ushy­ra­dy.

Osy kezge deıin Azyq-túlik kor­porasııasynan Aqtóbe ob­ly­­­­syna bólingen 10 myń tonna bıdaıdyń 7 200 tonnasy jet­ki­zildi. Osy astyqtan tar­tyl­ǵan unnyń baǵasy kılogramyna 105 teńgeden baǵalanyp, Aqtóbe qalasyndaǵy úsh nan kombınatyna jiberildi. Qordan bólingen un arqyly qaladaǵy saý­da núkte­le­rinde ekinshi sortty bıdaıdan pisirilgen áleýmettik nan 85 teń­ge­den satylyp jatyr.

Dalalyq ózender men qala irgesindegi Aqtóbe, Qarǵaly, Sazdy sý qoımalaryna jetkilikti sý mólsheriniń jınalýy sýarmaly alqap kólemin ulǵaıtýǵa sebep boldy. Osy kezge deıin Aqtóbe oblysynda 10,6 myń gektar sýarmaly alqap bolsa, oǵan bıyl qosymsha 3,5 myń gektar qosyldy. Kóp jyldan beri Aqtóbe oblysynda 10 shaǵyn sý qoımasyn salý týraly másele kóterilip júrse de, áli kúnge deıin onyń jobalyq-smetalyq qujattary ázirlenip bolǵan joq.

О́ńirde kartop, sábiz, qyryq­qabat baǵasy sharyqtap ketti. Jergilikti taýar óndirýshilerdiń kókónisteri dúken sórelerinen joǵaldy. Sharýalardyń óńir tur­­ǵyndaryn kartoppen jet­ki­likti mólsherde qamta­masyz ete almaı otyrý sebebin Isataı Es­paǵanbetov bylaı dep túsin­dir­di: «О́ıtkeni sharýa­shy­lyq ıeleri ózderi ósirgen kartopty kúzde arzanǵa satqysy kelmeı, kórshi oblystarǵa, tipti Reseıdiń shekaralas oblystaryna qymbat baǵaǵa ótkizedi. Turǵyndarǵa óz ónimimiz jetpegen soń kartop pen sábizdi Qostanaı, Pavlodar oblystarynan satyp alamyz. О́tken jyly jergilikti taýar óndirýshilerge forvardtyq ádispen satyp alýdy usynsaq ta, belsendilik tanytqandar bolmady. О́ıtkeni Úkimet usynǵan forvardtyq tásil boıynsha satyp alý baǵasy aldyn ala belgilenip, taýar óndirýshilermen kelisimshart jasalyp, qarjy erterek aýda­ry­lady. Baǵa qubylmaly bol­ǵan­dyqtan, taýar óndirýshiler óz paıdasyn oılaıdy. Soǵan qa­­ra­mastan kelesi aıda kartop ósirýshi sharýashylyqtarmen for­­vardtyq kelisimder jasasyp, kúz­degi kartop baǵasyn tu­raq­tan­dy­rýǵa kirispekshimiz».

Birer kún buryn Reseıden jetkiziletin 400 tonna kartop tu­­qymy shekarada jiberilmeı tu­ryp qalyp, kelissózder nátı­jesinde sheshimin tapty. Sharýalar mıneraldy tyńaıtqysh baǵasyna da alańdap otyr. О́ıtkeni elimizdegi mıneraldy tyńaıtqyshtar ón­diretin «Qazfosfat» jáne «Qaz­Azot» kásiporyndaryndaǵy baǵa byl­tyrǵa qaraǵanda eki ese ósken. Soǵan qaramastan aqtó­belik sha­­r­ýalar «QazAzot» JShS-nan ty­ńaıtqysh tonnasyn 160 myń teńgeden satyp alyp otyr.

2021 jyly Aqtóbe oblysynyń aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerin sýbsıdııalaýǵa 22,7 mlrd teńge bólinse, onyń 16,8 mlrd teńgesi jergilikti bıýdjetten qarastyryldy. Osy qarajattyń 14,4 mlrd teńgesi jemshóp ázirleýge bólindi. Aqtóbe oblysynda 2021-2025 jyldarǵa aýyl sharýashylyǵy salasynda 315,3 mlrd teńgege 75 iri ınvestısııalyq joba qolǵa alyndy.