«Egemen» kótergen másele oń sheshimin tapty

Osydan 3 jyl buryn, anyǵy bas basylymnyń 2019 jylǵy 17 sáýirdegi nómirine bas taqyryp retinde «Eńbek» eleýsiz qaldy» degen taqyrypta problema kó­ter­gen maqala shyqty. Biz osy ma­te­rıalymyzda mektepte eńbek sabaǵynyń jóndi ótkizilmeıtini týraly aıtqan ata-analardyń aryzyn jetkizgenbiz. Osyǵan qosa atalǵan pándi tehno­lo­gııa­nyń kóleńkesinde qalyp qoı­ǵa­ny ja­ıynda da jazǵanbyz. «Eńbek­ke baýlý sabaǵyna degen salǵyrt­tyqtyń sońy jumys iz­deý­ge qul­shyn­baıtyn, óz betin­she qareket qyla almaıtyn, ja­­typ­isher jal­qaý býyndy qa­lyp­tas­tyryp shy­ǵa­rady. Bul bizge kerek pe?» dep qoǵamǵa, odan qal­dy jaýapty mekemelerge saýal da tastaǵan edik.

2022 jylǵy 17 aqpanda gaze­timizde «Eńbek» pániniń endigi sıpaty qandaı?» atty materıal jarııalandy. Mektepterdi aralap, eńbek sabaǵynyń qalaı ótetininen arnaıy reportaj jasadyq. Sol reportajymyzda orta bilim berý uıymdaryndaǵy beıneleý óneri (ıaǵnı, sýret), syzý sabaqtary alynyp, onyń mazmuny burynǵy eńbekke baý­lý pánine kiriktirilip kórkem eńbekke aınalǵanyn jazdyq. Kózben kórgen sabaqtan shyq­qanda: «Syzý ma, sýret pe, álde eńbek pe?» degen suraq týdy. Úsh pándi úsh bólek oqyǵan bizdiń býyn kirikken, birikken sabaqtyń bul túrin túsine qoıýy ekitalaı-aý» dep oı túıgen edik.

Birneshe ret kóterilgen má­se­­le endi oń sheshimin tapty. Y.Altynsarın atyndaǵy Ult­tyq bilim akademııasynyń pre­zıdenti Madına Tynybaeva ja­ýap­ty mınıstrliktiń appa­rat jı­na­­lysynda «Kórkem eń­bek» páni eki pánge bólinetinin jet­kiz­di.

«Bilim jáne ǵylym mınıs­trligi «2022-2023 oqý jylynda Qazaqstan Respýblı­ka­synyń orta bilim berý uıymdarynda bilim berý prosesin uıymdastyrýdyń erekshelikteri týraly» ádiste­melik nusqaý hat jobasyn (ÁNH) usyndy. ÁNH jobasyna sáıkes «Kórkem eńbek» páni eki pánge bólinedi. Naqtyraq aıtqanda, 1-4 synyptarǵa «Eńbekke baýlý», 1-6 synyptarǵa «Beıneleý óne­ri» pánderi eki bólek pán retin­de oqytylady», dedi M.Tyny­baeva.

Budan buryn Bilim jáne ǵylym mınıstri endigi Ashat Aımaǵambetov bıyldan bas­tap «Kórkem eńbek» pánin bu­ryn­ǵydaı eki túrli pánge bólý jos­parlanyp otyrǵanyn aıtqan edi. Mınıstrdiń málimdeýinshe, 2016 jylǵa deıin bolǵandaı «Eńbek» jáne «Beıneleý óneri» dep bólinedi.

Endigi másele – bastaýyshtan basqa synyptardaǵy eńbek pánin de bólek saǵat berip, tehnologııa páninen «enshisin» alyp berý.

Pánderdiń bólek oqytylýyna qatysty jáne bir jańalyq bar. Mektepterde «Qazaq tili men ádebıeti» pánin 2024 jyldan bastap bólý boıynsha daıyndyq jumystary júrgizilip jatyr. A.Aımaǵambetovtiń oıynsha, til men ádebıetti oqytatyn pán­­­der­diń maqsattary ártúrli. Odan bólek qazaq mektepterinde «Álem ádebıeti» pánin jeke oqy­tý­ǵa qa­tysty másele buryn­nan kóte­­ri­lip keledi. Bul – durys us­y­­nys. Balalarymyz qazaq, orys ádebıetin ǵana emes, álem áde­bıe­tin de bilýi kerek.

Taǵy bir ózgeriske kelsek, ÁNH jobasyna saı budan bylaı «Shet tili» pánin oqýshylar 3-synyptan bastap oqıdy. «Qazaqstandyq jáne halyqaralyq sarapshylar júrgizgen zertteýler men taldaý birinshi synyp oqýshysyna birden 3 tildi úırený qıyn eke­nin kórsetti. Birinshi synypta balanyń tek bir tildi úırenýi, ıaǵnı aldymen ana tilinde oqyp, jazýdy úırenýi óte mańyzdy», dedi M.Tynybaeva.