Mektep dırektorynyń biliktiligi mańyzdy

Basqosýda elimizdiń bas ustazy mektepke deıingi oqytý jáne orta bilim berý, tehnıkalyq jáne ká­siptik bilim berý, balalardyń qu­qyǵyn qorǵaý men pedagog már­te­besi jaıly sóz qozǵady.

– El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev óńirlerge baryp, turǵyndardyń aldynda esep berý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Sonyń sheńberinde bar­lyq mınıstrlik jáne biz de óńirlerge at basyn buryp, ata-analarmen, áriptesterimizben, qoǵam belsendilerimen kezdesip jatyr­myz. Búgin, mine, Shym­kentte bas qostyq. Kelgen boıda eki bilim mekemesine bas suqtym. Onyń biri mektep bolsa, ekinshisi – balabaqsha. Jınalys bitken soń da birneshe bilim oshaqtaryn aralaımyn. Mektep, kolledj dırektorlarymen júzdesip, biraz máseleni talqylaıtyn bola­myz. О́zderińiz bilesizder, Pre­zı­­dent bilim jáne ǵylym salasyna erek­she den qoıyp, osy boıynsha bizge tıisti tapsyrma berip otyr. Qazaqstan hal­qyna arnaǵan Joldaýynda da osy sa­la­ǵa qatysty alǵa biraz tapsyrmalar men mindetter qoıyldy. Qazir solardy oryndaý boıynsha jumystar atqarylyp ja­tyr, – dedi A.Aımaǵambetov.

Mınıstrdiń málimdeýinshe, Memleket basshysy pedagog­ter­diń abyroıyn asyrý jóninde tyń bastamalar kóterdi. So­nyń negizinde elimizde «Peda­gog mártebesi týraly» zań qabyl­dan­dy. Osy zańnyń sheńbe­rinde kóp másele sheshildi dep aıtýǵa bolady. Máselen, ustazdardyń jalaqysy birneshe esege artty. Tek mektep muǵalimderiniń emes, kolledj, balabaqsha jáne qosymsha bilim berý uıym­da­rynyń ustazdarynyń da eńbek­aqy­sy ósti. Kelesi jyly da qań­tar­dan bastap muǵalimderdiń jalaqysy 25 paıyzǵa kóbeıetin bolady. Tek jalaqy emes, sonymen birge ustazdardy basy artyq sharýalardan bosatý boıynsha da biraz jumys atqaryldy. №130 buıryq boıynsha muǵalimder tek eki qujatqa ǵana qol qoıýy kerek. Bul birinshiden, kún­de­lik­ti óziniń jumys jospary. Ekinshi, mekteptegi jýrnalǵa ba­ǵalardy qoıyp otyrý. Odan basqa kúndelikti júrgizetin ese­bi bolmaýy kerek. Eldegi bo­lyp jatqan barlyq naýqanǵa muǵalimderdi aralastyrý isi bú­gin­de toqtatyldy. Sondyqtan pedagogterdiń mártebesin kóterý boıynsha jumys ári qaraı da jalǵasady. Mınıstrlik úshin balabaqsha da mańyzdy sala. Oǵan vedomstvo bar nazaryn aýdaryp otyr. Balanyń óskende tárbıeli, bilimdi, básekege qabiletti bolýy tikeleı balabaqshada al­ǵan tálim-tárbıesine baıla­nys­ty. Qaı turǵydan alyp qa­raǵanda da memleket úshin ba­lany jastaı tárbıeleý óte mańyzdy. Nobel syılyǵyn alǵan ǵalymdar balabaqshaǵa salǵan bir dollar erteń jeti-segiz dollar bolyp qaıtatynyn aıtady. Sondyqtan osy oraıda mınıstrlik birneshe bastamany qolǵa aldy. Sonyń nátıjesinde 3-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy balabaqshamen qamtý búginde 98 paıyzǵa jetti. Osy rette attestasııa tapsyrý qaıta jandandyryldy. Sonymen birge 381 buı­ryq­qa sáıkes balabaqshalarǵa jańa talaptar qoıylyp otyr. Bul aldymen beınekameralardyń bolýy, ǵımarattyń sanıtarlyq jáne órtke qarsy normalaryn qatań saqtaýy jáne medısına men tamaqtaný kórsetkishteriniń standartqa saı bolýy. Osy talap sheńberinde aldaǵy ýaqytta barlyq balabaqsha ju­mys isteýge tıis. Sonymen birge bala­baq­sha­larda baldyrǵandardy oqy­ta­tyn baǵdarlamalar túbegeıli ózgertilip jatyr. Bul boıyn­sha jańa model engizildi. Mı­nıs­trdiń aıtýynsha, 3-5 jas ara­ly­ǵyn­daǵy balalar – oıyn balalary. Sondyqtan olarǵa bilim oıyn túrinde berilýi kerek. Búginde bir tárbıeshige 25 baladan keledi. Bul júkteme azaıtylatyn bolady. О́ıtkeni bala sany az bolsa, olardyń bilim men tárbıesine de kóp nazar aýdarylady. Ár óńir­de balabaqshaǵa kezekke turý ártúrli. Sol sebepti aq­p­arattyq qa­ýip­sizdikti qamtamasyz etý úshin respýblıkada biryńǵaı or­taq kezekke qoıý júıesi ázir­le­nip jatyr. Ol elektrondy formatta jumys isteıdi. Orta bilim berý salasyna kelsek, Shymkent qalasy mınıstrliktiń mektep dırektorlarynyń rotasııasy boıynsha tapsyrmasyn birinshi oryndaǵan óńir. Oqý bitirip kelgen jas pedagog mamandardy jumysqa qabyldaý tártibi de ózgeredi. Buryn maman mektep dırektoryna túıin­de­mesin qaldyryp ketetin. Ári qaraı jumysqa qabyldaý máse­le­sin dırektor ózi sheshetin. Endi muǵalimdik qyzmetke turý elektrondy formatta konkýrs arqyly júrgiziledi. Ár krıterıı boıynsha kórsetkishter bolady. Oqý bitirgen túlek sol talaptarǵa saı bolýǵa tıis. Ko­mıssııa sheshim shyǵarǵanda tek konkýrsta talapkerdiń krıterıılerge qanshalyqty saı kelgenin ǵana baǵalaıdy. Munda eń kóp upaıdy kim jınaıdy, sol keleshekte mektepte muǵalim bolýǵa laıyqty dep tanylady. Aıta ketý kerek, Shymkentte qazir osy júıe iske asyrylyp jatyr. Endigi rette ony ári qaraı damyta túsý qajet. Osy rette jas pedagogterdiń bala oqytýǵa bilimi saı bolý úshin mektepte tapsyrylatyn pánder boıynsha jáne ózi oqyǵan pedagogıka salasynan testileýden ótedi. Sondaı-aq oqýshylar ǵana emes, muǵalimder de bes kúndik jumys rejimine kóshti.

Muǵalimder synyptaǵy 4-5 daryndy oqýshyny ǵana baǵalap, solarǵa kó­ńil bóle bermeı, úl­ge­rimi tómen oqý­­shylarmen ju­mys­ty kúsheıtýi kerek. Sy­­nyp jetekshileri balanyń ata-ana­symen jumys istep, sabaq úlge­ri­miniń ne úshin tómen­degenin, onyń sebebin birge anyq­taýǵa tyrysqany jón. Sonda ǵana jumys júıelenip, mek­tep­tiń bilim sapasy artatyny sóz­siz. Men bul tusta, elimizdegi Bilim-ın­novasııa lıseıleriniń ata-anamen arada júrgiziletin jumys tájirıbesin qoldaımyn, – dedi A.Aımaǵambetov.

Sonymen qatar Oqý-aǵartý mı­nıstri A.Aımaǵambetov alda­ǵy ýa­qyt­­ta óńirlerde salynatyn mektepter máselesine de arnaıy toqtaldy. Shymkent qalasy ákiminiń birinshi oryn­basary Sh.Muqannyń júrgizýimen ótken jıyn sońynda suraq-jaýaptarǵa ýaqyt bólinip, qatysqan azamattar aǵartý salasy boıynsha ózara pikir almas­ty.

ShYMKENT