• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tanym 27 Qazan, 2022

54 myń jyl buryn ómir súrgen adam

870 ret
kórsetildi

Jýyqta genetık ǵalymdar Reseı Federasııasynyń ońtústik Sibir aı­maǵyndaǵy Altaı taýynyń qoı­naýynda ornalasqan Shaǵyr jáne Okladnıkov úńgir­lerine uzaq jyl júrgizgen zert­teý nátıjesinde neandertal adamnyń genin anyq­taýmen qa­tar, tuńǵysh ret olardyń genom­dyq syzba beınesin jasap shyq­ty.

Neandertaldyq adamdar izi buǵan deıin Eýrazııa qurlyǵynyń kóptegen úńgirinen tabylǵan. Bul jan ıesi budan 430 myń jyl buryn paıda bolyp, shamamen 40 myń jyl buryn joıylyp ketken.

Joǵarydaǵy eki úńgirdi zertteý barysynda 54 myń jyl bu­ryn ómir súrgen 20 shaqty adam­­nyń izi tabylǵan kórinedi. Naqtyraq aıt­qanda, eki úńgirdiń biri Shaǵyrdan 11 jannyń izi anyqtalsa, sol mańǵa jaqyn ornalasqan Okladnıkov úńgirinen eki neandertaldyqtyń deregi shy­ǵypty.

Shaǵyr úńgirinde ómir súrgen neandertaldyqtardyń DNQ-syn anyqtaǵan shved ǵalymy Svante Paabo osy eńbegi úshin jý­yqta Nobel syılyǵynyń laýreaty atandy. Bul oqymys­tynyń paıymyna qarasaq, nean­dertaldyqtardyń geni áli kúnge deıin tiri deıdi. Bul tek-tuqym ókilderiniń shamamen 2 paıyz geni jer betinde áli kúnge deıin ómir súrip jatyr.

Taǵy bir jańalyq, genetık ǵa­lymdar úńgirden tabylǵan saý­­saq súıeginen alynǵan gene­tıka­lyq aqparatty tasymaldaýshy mo­­le­ký­lalardy zertteý barysynda buryn belgisiz bolyp kelgen taǵy bir adam poshymdy jan ıesin anyq­tady.

Bul retki jańalyqtyń ashylýyna Germanııadaǵy Maks Plank ǵylymı ortalyǵy An­tropologııa bóliminiń zert­teýshisi Laýrıs Skovtyń eńbegi zor. Bul maman eki úńgirden tabyl­ǵan 17 súıek tisine uzaq jyl zertteý júrgizip, anyqtalǵan derekter arqyly bul jerde jeti er, alty áıel adamnyń ómir súrgenin dáleldep shyqqan. Tipti bulardyń beseýi jasóspirim degen qorytyndy shyǵarǵan.

Onyń syrtynda bul kisi­lerdiń barlyǵy bir-birine týys ekeni genetıkalyq zertteý nátı­jesinde belgili bolǵan. Al myna jańǵyrtylǵan syzba-sýret Shaǵyr úńgirinde ómir súrgen áke men qy­zynyń beınesi.

Sońǵy jańalyqtar