Qazirgi ýaqytta Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy salymshylardyń jınaq somasy 14,1 trln teńgeden asty. BJZQ-nyń habarlaýynsha, osy somadan júzege asyrylǵan tólemderdi eskergendegi zeınetaqy jınaqtaryndaǵy jınaqtalǵan taza ınvestısııalyq kiristiń úlesi 36,7 paıyzdy quraıdy.
2014 jyldan beri Ulttyq bank qamtamasyz etken taza ınvestısııalyq kiris (barlyq zeınetaqy aktıvterin BJZQ-ǵa biriktirý úrdisiniń aıaqtalýy) 6,8 trln teńge bolǵan.
«2022 jylǵa tán qarjy naryǵynyń qubylmalylyǵyna qaramastan, zeınetaqy aktıvteriniń ınvestısııalyq portfelin quraldar, salalar jáne valıýtalar boıynsha ártaraptandyrý esebinen shilde aıynda 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha oń ınvestısııalyq kiris alyndy. Salymshylar men alýshylardyń shottaryna 716,8 mlrd teńge mólsherinde taza ınvestısııalyq kiris esepteldi. Zeınetaqy aktıvteri boıynsha Ulttyq bank qamtamasyz etken sońǵy 12 aıdaǵy kiristilik (2021 jylǵy qazannan 2022 jylǵy qyrkúıekke deıin) 7,52 paıyzdy qurady», delingen BJZQ habarlamasynda.
Aıta ketý kerek, zeınetaqy jınaqtary – bul uzaq merzimdi ınvestısııalar. Investısııalyq kiristiń mólsherin keminde 1 jyl kezeńinde taldaý oryndy. Qor sarapshylarynyń aıtýynsha, qysqa merzimdi derekter (apta saıynǵy, aı saıynǵy jáne t.b.) aıqyn nátıje kórsetpeıdi, óıtkeni ol naryqtyń únemi qubylmalylyǵyna táýeldi. Mysaly, zeınetaqy aktıvteriniń 5 jyl ishindegi jınaqtalǵan kiristiligi – 55,8 paıyz, jınaqtalǵan ınflıasııa 53,7 paıyzdy quraǵan.
Eger odan da uzaqmerzimdi kezeńdi alsaq, onda jınaqtaýshy zeınetaqy júıesi qurylǵan kúnnen bastap (1998 jyl) 2022 jylǵy 1 qazandaǵy ınvestısııalyq kiristilik ósý qorytyndysymen 722,84 paıyzǵa jetken. Al búkil kezeńdegi ınflıasııa – 646,37 paıyz.
Osylaısha, orta jáne uzaqmerzimdi taldaýda zeınetaqy jınaqtarynyń oń naqty (jınaqtalǵan ınflıasııadan asatyn) kiristiligi qamtamasyz etilip otyr. Investısııalyq basqarýdyń jáne zeınetaqy aktıvterin esepke alýdyń barlyq júıesi ashyq: árbir salymshy óziniń ınvestısııalyq tabysyn qordyń saıty nemese uıaly qosymshadaǵy jeke kabınetten kóre alady.
Investısııalyq basqarýdaǵy zeınetaqy aktıviniń jalpy kólemi 14,1 trln teńgeden assa, Ulttyq banktiń senimgerlik basqarýyndaǵy aktıv mólsheri – 14 095,38 mlrd teńge, jeke kompanııalardaǵy aktıvter – 9,06 mlrd teńge. Qor aktıvteri Qarjy mınıstrliginiń oblıgasııalarymen qatar kvazımemlekettik kompanııalardyń (1 725,87 mlrd teńge – portfeldiń 12,24 paıyzy), ekinshi deńgeıdegi bankterdiń (EDB oblıgasııalary – 929,12 mlrd teńge nemese portfeldiń 6,59 paıyzy; EDB depozıtteri – 197,09 mlrd teńge, 1,4 paıyzy) jáne halyqaralyq qarjy uıymdarynyń (382,32 mlrd teńge, 2,71 paıyzy) baǵaly qaǵazdaryna jáne basqa qarjy quraldaryna ınvestısııalanady.
Zeınetaqy aktıvteri esebinen satyp alynǵan qarjy quraldary nomınaldanǵan valıýtalar bólinisinde ınvestısııalyq portfel bylaısha usynylǵan. Ulttyq valıýtadaǵy ınvestısııalar – 70,17 paıyz, AQSh dollarynda – 29,75 paıyz, basqa valıýtada – zeınetaqy aktıvteri portfeliniń 0,08 paıyzy.
Elimizde qazir ınvestısııalyq portfeldi basqarýshy tórt kompanııa bar. Olarǵa berilgen jalpy qarajat kólemi – 9,06 mlrd teńge bolsa, sonyń 4,045 mlrd teńgesi «Jusan Invest» AQ senimgerlik basqarýynda. Bul kompanııanyń basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteriniń tabystylyǵy jyl basynan beri 0,64 paıyz, 12 aıda 4,83 paıyz boldy. «Halyk Global Markets» AQ-nyń senimgerlik basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteri 2022 jyldyń 1 qazanyna – 2,58 mlrd teńge. Kiristilik jyldyń basynan beri 1,16 paıyz bolsa, 12 aıda – 4,5 paıyz. «BCC Invest» AQ 1,46 mlrd teńgeni basqarady. Investısııalyq qyzmettiń nátıjesinde «BCC Invest» AQ basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligi osy jyldyń basynan beri -0,38 paıyz, sońǵy 12 aıda 3,31 paıyzdy qurady.
2022 jyldyń 1 qazanyndaǵy jaǵdaı boıynsha «Sentras Sekıýrıtız» AQ senimgerlik basqarýyndaǵy BJZQ zeınetaqy aktıvteri – 0,97 mlrd teńge. «Sentras Sekıýrıtız» basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligi 2022 jyldyń basynan beri – 2,06 paıyz, sońǵy 12 aıda 4,74 paıyzdy qurady.
Zeınetaqy jınaqtaryn IPB basqarýyna aýdarǵan kezde memleket kepildigi basqarýshy kompanııanyń zeınetaqy aktıvteri kiristiliginiń eń tómengi deńgeıin qamtamasyz etý jónindegi kepildigimen aýystyrylady. Kiristiliktiń eń tómengi deńgeıi naryqta áreket etetin IPB basqarýyna berilgen zeınetaqy aktıvteriniń ortasha alynǵan kiristiligin negizge ala otyryp esepteledi.