Shyǵysta neshe kúnnen beri at qulaǵy kórinbes boran soqty. 28 jeltoqsannan bastap kúre joldardaǵy qozǵalystarǵa shekteý qoıyldy. Barlyq baǵytqa keshki saǵat 18:30-dan soń shyǵýǵa tyıym salyndy. Qarly boran údep, qozǵalys qıyndap ketken soń oblystyq Tótenshe jaǵdaılar departamentinde jedel shtab qurylyp, tyǵyryqtan shyǵý joldary talqylandy. Qolǵa alynǵan sharalardyń bári jolaýshylar qaýipsizdigi úshin edi.
Sońǵy tórt-bes kúnnen beri Shyǵys Qazaqstanda aq tútek boran soǵyp, eldiń mazasyn qashyrdy. Kúre joldardy qoıyp, qala ishindegi kólikter qańtarylyp qalǵan. Jalpy, oblysta 12 myń shaqyrymǵa jýyq avtokólik joly bolsa, onyń 3 414 shaqyrymy respýblıkalyq mańyzǵa ıe. Al osynshama joldy bar-joǵy 156 tehnıka tazalaıdy.
– Qar erip, jylbyrap jatyr. Tehnıka toqtaı qalsa, bir jaǵyna syrǵyp ketedi. Odan soń ornynan qozǵalýy qıyn. О́rge qaraı qardy ıterip shyǵarý da ońaı emes. Qıyndyqqa qaramastan, kúndiz-túni toqtamaı jumys istep jatyrmyz, – deıdi traktorshy Alekseı Bortnıkov.
Tehnıka tizgindep, joldy qardan arshyp júrgen azamattardyń úı betin kórmegenderine tórt-bes táýlik bolǵan. Damylsyz jol ústinde júr. Máselen, О́skemen – Rıdder baǵytyndaǵy 105 shaqyrym jol jıegindegi qardyń qalyńdyǵy úsh metrge jýyqtaıdy. Kúrep júrgen on shaqty tehnıka úlgermeı jatyr. Qalanyń shyǵa berisinde kerýen bolyp, kólikter tizilip tur. Altaı – О́skemen baǵytyndaǵy kúre jolda kólikter eki táýlik turǵan. Bul jaqta 20 shaqyrymǵa jýyq joldy tutas qar alyp qalypty.
– Qazirgi kúnde jolda 84 tehnıka jumys istep jatyr. Tehnıka bolǵannan keıin synatyny da bar. Olardy jedel jóndeıdi. Mehanızatorlar eki aýysymda jumys istep júr. Joldardy ashý úshin barynsha kúsh salyp jatyrmyz, – deıdi Nurjan Mustafın.
Kún raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramastan, jolǵa shyǵyp ketip, oqys oqıǵalarǵa tap bolǵan jolaýshylar da joq emes. Borandy kúnderi Prıvolnoe aýylynan Semeı qalasyna baǵyt alǵan avtokólik jol jıegine shyǵyp ketip, bes jolaýshy salonda qamalyp otyrǵan. О́zderi sharasyz bolǵan soń jedel jelige habarlasyp, kómek suraǵan. Qońyraý túsken soń apattyq medısına ortalyǵynyń dárigerleri oqıǵa ornyna jetken. Jete sala, qarǵa kómilgen kóliktiń esigin ashyp, bes jolaýshyny qaýipsiz jerge shyǵarǵan. Olarǵa alǵashqy medısınalyq kómek kórsetilgen soń jergilikti meshitke ornalastyrypty. «Jolaýshy – músápir» demekshi, meshitte olarǵa ystyq shaı berilip, jyly kórpege orandy.
Mundaı qamqorlyqty Abaı oblysyna qarasty Jarma aýdanynyń turǵyndary da kórsetti. Ádette qystyń kúni boran soqsa, jolaýshylardyń birazy Omby – Maıqapshaǵaı tas joly boıyndaǵy Qalbataý aýylyna jetip toqtaıdy. Toqtamasqa amal joq. Jýyqta jolda qalǵan jolaýshylarǵa jarmalyq «Sharapat» úkimettik emes uıymynyń eriktileri jáne tótenshe jaǵdaılar bólimi ystyq shaı taratyp, barynsha kómek kórsetti. Qalbataýdan 20 shaqyrym asyp baryp, qar qursaýyna qamalǵan tórt jolaýshyny qutqarýshylar aýyldyń qonaqúıine jetkizdi. Sonymen qatar Almaty – О́skemen, Semeı – Kókpekti, Zaısan baǵyttaryndaǵy kólik qozǵalysyn shekteýge baılanysty jolda qalǵan 86 jolaýshy arnaıy jylytý pýnktine ornalastyryldy. Shalabaı aýylynyń turǵyny tútep turǵan kúni keshkilik jumystan shyǵyp, adasyp ketip, tabyldy. Aıta bersek, borandy kúnderi Shyǵys Qazaqstan aýmaǵynda júzdegen adam qutqaryldy. Tipti Reseı azamattary da shekaraǵa taıaý Shemonaıha aýdanynda qarǵa qamalyp qalǵan. Qutqarylǵan reseılik 12 adamnyń ishinde eki bala da bar. Olar Shemonaıha qalasyndaǵy qonaqúılerdiń birine jaıǵastyrylǵan.
Iá, bıylǵy qys qytymyr minez kórsetip tur. Burynda boran bir kún, bir tún, ári ketse eki kún soǵyp tynyshtala qalar edi. Bul joly aptaǵa taıady. Boran basylǵanymen, oblystyń taýly aımaqtarynda kóshkin túsý qaýpi jáne tónip tur. Jalpy, osy kúnderi shuǵyl sharýa bolmasa, jolǵa shyqpaǵan jón. Saıahattap, taýǵa shyǵýdy da keıinge qaldyrý kerek. Eger shuǵyl jolǵa shyǵý qajet bolsa, kúrek, janarmaı, jyly jamylǵy, telefon qýattaǵysh, qol sham sekildi dúnıelerdi mindetti túrde alyp alyńyz. Iship-jem, ystyq shaı quıylǵan termos ta janyńyzda bolsyn. Al telefonyńyzǵa nemese «Dármen» qosymshasyna «jol jabyq» degen habarlamalar kelse, jolǵa shyǵýdan birden bas tartyńyz. Eske sala ketsek, quqyq qorǵaý organdarynyń shekteýine baǵynbaı, jolǵa shyǵyp ketken azamattarǵa aıyppul bar. Aıyppuldan buryn, borandy kúni ózińizdiń, jolaýshylardyń ómirine qaýip tónedi. Qutqarýshylar da kez kelgen ýaqytta oqıǵa ornyna jete bermeýi múmkin. Alda-jalda jolǵa shyǵyp ketip, qar qursaýynda qalyp qoısańyz, 112 telefon nómirine habarlaýǵa tyrysyńyz. Aıtqandaı, «Qazgıdromet» ortalyǵynyń boljamyna súıensek, aımaqta qarly daýyldyń sońynda jaýyn-shashyn túsip, kóktaıǵaq bolýy múmkin.
Shyǵys Qazaqstan oblysy