Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń málimetterinshe, sáýir-mamyr aılarynda soqqan daýyl aýyl-qalalardaǵy 50-ge jýyq ǵımarattyń shatyryn julyp áketipti. Julynǵan shatyrlarmen birge qyrýar qarjy dalaǵa ketkenimen qoımaı, bul jaǵdaı turǵyndardyń ómirine de qaýip tóndirýde.
Sóıtip, oblystaǵy byltyr ǵana kúrdeli jóndeýden ótken ǵımarattardyń birde-biriniń shatyry daýyl ekpinine shydaı almady. Mysaly, sáýirdiń sońynda bolǵan daýyldan oblys aýmaǵynda 8 mektep, Ertis aýdanynda kolledj jataqhanasy, mádenıet úıiniń tóbesi, Qashyr aýdanynda mádenıet úıiniń tóbesi, Aqtoǵaı aýylyndaǵy aýdandyq agrotehnıkalyq kolledj ǵımaratynyń shatyrlary ushyp ketken. Al 24 mamyrda bolǵan daýyldan Ekibastuz, Aqsý qalalary, Lebıaji, Maı aýdandarynda jalpy aýmaǵy 4 myń sharshy metrdi alatyn 20 ǵımarattyń shatyrlary julynǵan. Oblys ortalyǵyndaǵy M.Ǵabdýllın kóshesi 102/2-de ornalasqan kópqabatty turǵyn úıdiń tóbesindegi 800 sharshy metr aýmaqty alatyn shatyr túgelimen jerge qulaǵan. Ekibastuzda ǵımarattyń shatyrymen birge, onyń qasynda turǵan 200 aǵash túbimen opyrylyp túsipti. Tipti, aıaldama qulap balasyn baýyryna ala jyǵyla qorǵap qalǵan bir adam zardap shegip, aýrýhanaǵa jetkizilgen kórinedi. Al Lebıaji aýdanyndaǵy agrarlyq-tehnıkalyq kolledjdiń tóbesinen túk qalmaǵan. Shatyr shatyr-shutyr etip qaı jaqqa ushyp ketkeni belgisiz. Aýdan ákimi Aızada Qurmanovanyń aıtýynsha, bul qurylysta kemshilik degenińiz jetedi, sondyqtan, atalmysh ǵımarattyń memlekettik qabyldaý aktisine áli qol qoıylmapty da. Oblystyq bilim berý basqarmasy «ushatyn» shatyrlar jasap ketken merdigermen sottasýda. Oblys ákimi Qanat Bozymbaev: «Eger de ǵımarattyń shatyry jóndeldi dep qabyldap alatyn jumys komıssııasy aktige qol qoıǵan bolsa, onda buǵan jaýapty sheneýnikter qyzmetten bosatylsyn», dep osy máseleni baqylaýyna alǵan ákimdik qyzmetkerlerine tapsyrma berdi. Quqyq qorǵaý organdarynyń kómegimen isti jedeldetýdi júktedi. Aýyldyqtar «bala-shaǵany jazym eter dep qorqamyz, merdigerler shatyrlary ushqan tóbeler qalpyna keltirilsin, qaıta jasamasa zań aldynda jaýap bersin» dep talap etip otyr. Budan bir jyl buryn Aqtoǵaı aýylynda tóbeden ushqan shatyr tıip, sábı kútip júrgen jas ana qaıtys boldy. Jańa ǵana qosylǵan jas otbasynyń ómiri úzildi. Zań oryndary kinálilerdi jaýapkershilikke tartý kerek edi. Jabýly qazan jabýly kúıde qalǵan.
Sonymen birge, Aqsý qalasyna qarasty Jolqudyq aýylyndaǵy mektep janyndaǵy qosymsha ǵımaratymen birge shatyrsyz qalypty. Merdiger kompanııanyń bergen kepildik merzimi 8 jyl, ıaǵnı kepildik ýaqyt áli aıaqtalǵan joq. Kásipker «shatyr ushsa, tabıǵı apat kináli» degendeı, sapasyz jáı sıpaı salǵan jumysyn qaıta jóndegisi kelmeı otyrǵan kórinedi. Endi bul «ushqysh shatyr da» sotqa jiberiletin boldy. Sot sheshimi shyqqanǵa deıin shatyr jergilikti bılik esebinen qalypqa keltiriledi.
Qanat Bozymbaev Aqsý qalasy basshylyǵyna mekteptiń shatyryn jóndegen merdigerdiń qabyldaý aktisine qol qoıǵan sheneýnikter tizimin anyqtap, memlekettik qyzmetshilerdi jaýapqa tartýdy tapsyrdy. Daýyldan keıin tekserý júrgizgen mamandar sapasyz jasalǵan jóndeý jumystary shatyrlardyń ushyp ketýine sebep boldy dep otyr. Al ákimderdiń jyl basynda turǵyndarmen kezdesýinde 655 usynys túsken eken. Máselen, Ertis aýdany ákiminiń turǵyndarmen ótken bes kezdesýinde, Aqtoǵaı aýdany ákiminiń bir eseptik jıynynda aýyldyqtar tarapynan birde-bir tilek-ótinish aıtylmaı, kerisinshe, aldyn-ala daıyndalǵan adamdar bılikke alǵys jaýdyrǵan kórinedi. Aýyldyqtar qaı kúni daýyl soǵyp, shatyrlar taǵy ushyp, basymyzǵa qulaı ma dep alańdap otyr.
– Buǵan endi qansha tózýge bolady?! Jel soqqan saıyn shatyrlar usha bere me?! Halyqqa ne aıtasyńdar?! Talap pen tártip qaıda!? – dedi oblys ákimi Qanat Bozymbaev aýyl, qala ákimderine osy máselege oraı ótken jıynda.
Aıtpaqshy, keshe ǵana Maı jáne Aqtoǵaı aýdandaryn bar-joǵy bir-bir jyldan basqarǵan ákimder Ashat Jarmaǵanbetov pen Murat Seıitahmetovter «ushyp ketken» shatyrlardyń sońyn ala ózderi de qyzmetterinen ketip úlgerdi...
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy.