Bıyl kóktemde jer jahan jankúıerleriniń nazary qaıta Qazaqstanǵa aýady. О́ıtkeni respýblıkamyzdyń bas shahary – Astanada shahmattan álem chempıony ataǵy sarapqa salynady. 7 sáýir men 1 mamyr aralyǵynda ótetin bul básekede 32 jastaǵy reseılik Iаn Nepomnıashıı men 30 jastaǵy qytaılyq Dın Lıjen sheberlik baıqasady.
Negizi álem chempıony ataǵy Magnýs Karlsenge tıesili. 32 jastaǵy Norvegııanyń maqtanyshy 2013 jyly Úndistannyń Chennaı qalasynda jergilikti shahmatshy Vıshvanatan Anandty utyp, bas júldeni oljalaǵan edi. Sodan keıingi 10 jyl aralyǵynda qarsylas shaq keltirmegen ol óz ataǵyn tórt márte sátti qorǵady. Tarqatyp aıtsaq, 2014 jyly Sochıde Anandtan (6½:4½), 2016 jyly Nıý-Iorkte reseılik Sergeı Karıakınnen (6:6, taı-breık 3:1), 2018 jyly Londonda amerıkalyq Fabıano Karýanadan (6:6, taı-breık 3:0) jáne 2021 jyly Dýbaıda Iаn Nepomnıashııden (7½:3½) basym tústi. Biraq byltyr jazda Karlsen óz ataǵyn qorǵaýdan bas tartatynyn resmı túrde jarııa etti. Sol sebepti de chempıondyq ataq úshin tartys bıyl ózge oıynshylar arasynda ótedi.
Chempıondyq ataq úshin kimderdiń talasatyny byltyr 16 maýsym men 5 shilde aralyǵynda Ispanııanyń astanasy Madrıdte ótken úmitkerler týrnırinde anyqtaldy. Bul jarysta Teımýr Radjabov (Ázerbaıjan), Hıkarý Nakamýra men Fabıano Karýana (AQSh), Iаn-Kshıshtof Dýda (Polsha), Iаn Nepomnıashıı men Sergeı Karıakın (Reseı), Alıreza Fırýzdja (Fransııa) jáne Rıhard Rapport (Majarstan) baq synaýǵa tıis edi. Alaıda Reseıdiń Ýkraınaǵa basa-kóktep kirýin ashyq túrde qoldaǵany úshin Karıakın atalǵan týrnırden shettetildi. Ony qytaılyq Dın Lıjen almastyrdy. Nátıjesinde, Pıreneı túbegindegi tartys Iаn Nepomnıashııdiń jeńisimen aıaqtalyp, ol chempıondyq táj úshin talasý múmkindigine ıe boldy. Al Magnýs Karlsen básekege túsýden bas tartqannan keıin tańdaý úmitkerler týrnırinde ekinshi oryndy oljalaǵan Dın Lıjenge tústi.
Astanadaǵy jarystyń júlde qory 2 mıllıon eýrony quraıdy. Sol sommanyń 60 paıyzy jeńimpazǵa tıesili bolsa, 40 paıyzy jeńilgen oıynshyǵa tabys etiledi. Taǵy bir aıta keterligi, kúni keshe ǵana tanymal kásipker, mesenat Tımýr Týrlov Qazaqstan shahmat federasııasynyń prezıdenti bolyp saılandy. FIDE-niń resmı saıtynda jarııalanǵan málimetterge sensek, elimizde osyndaı asa jaýapty jarystyń ótýine dál sol azamat súbeli úles qosqan eken.