Senbi, 28 qańtarda, QR Premer-mınıstri Álıhan Smaıylov Investısııalyq shtabtyń otyrysyn ótkizdi, onda negizgi kapıtalǵa jáne tikeleı sheteldik ınvestısııalardy tartý boıynsha ótken jylǵy jumys qorytyndylary, sondaı-aq aldaǵy kezeńge arnalǵan mindetter qaraldy, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Ilııas О́serov 2022 jyly negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar kólemi 15,1 trln teńgeni (jyldyq jospardyń 94,2%-y) quraǵanyn, bul 2021 jylmen salystyrǵanda 7,9%-ǵa artyq ekenin baıandady. Jyljymaıtyn múlikpen jasalatyn operasııalar, taý-ken ónerkásibi, aýyl sharýashylyǵy, kólik jáne qoımalaý sııaqty salalarda ósim tirkeldi.
Ortalyq memlekettik organdar arasynda jyldyq jospardy Ǵylym jáne joǵary bilim (121,8%), Densaýlyq saqtaý (103,5%), Oqý-aǵartý (102,3%) mınıstrlikteri oryndady. Eń tómen kórsetkishter Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar (79,4%), Mádenıet jáne sport (72,5%) mınıstrlikterine tıesili.
О́ńirler arasynda Ulytaý (75,6%), Atyraý (84,2%) jáne Jambyl (86,5%) oblystary aýtsaıder bolyp otyr. Nysanaly ındıkatorlarǵa qol jetkizbeýdiń negizgi sebepteri – jer ýchaskeleri men tehnıkalyq sharttardy berý rásimderiniń sozylyp ketýi, qajetti ınfraqurylymnyń daıyn bolmaýy, sondaı-aq geosaıası ahýaldyń kúrdelenýi.
Qabyldanyp jatqan sharalar týraly Ulytaý oblysynyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly, Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov jáne Jambyl oblysynyń ákimi Nurjan Nurjigitov baıandady.
Premer-mınıstr Ulytaý oblysynda quny 27,1 mlrd teńge bolatyn bes iri joba iske aspaı qalǵanyn atap ótti.
«О́ńirdegi negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar boıynsha jetpeı qalǵan soma 50 mlrd teńgeden asady. Ákimdik bul olqylyqty jańa jobalar esebinen toltyrýy tıis. Oblystyń áleýetin paıdalana otyryp, qosymsha ınvestısııalar tartýdy jáne týyndaıtyn problemalardy ýaqytyly sheshýdi qamatamyz etýi qajet edi», dedi Álıhan Smaıylov.
Úkimet basshysy Atyraý oblysynda da óńirdiń zor áleýeti men qorlary tolyq iske qosylmaǵanyn atap ótti.
«Investısııalardyń 60%-dan astamy Teńizshevroıl jáne KPI iri jobalaryna tıesili. О́ńir basshylyǵy ındıkatordyń oryndalmaýyn joǵaryda atalǵan jobalar boıynsha ınvestısııalar kóleminiń tómendeýimen baılanystyryp otyr. Ákimdik osy jobalardyń aıaqtalý merzimin boljap, ósimniń qosymsha kózderin aldyn ala izdestirýi kerek bolatyn», dedi Álıhan Smaıylov.
Sonymen qatar Premer-mınıstr Jambyl oblysynda salynǵan ınvestısııalardyń úshten biri bıýdjet qarajaty esebinen bolǵanyn atap ótti.
«Ákimdik birqatar mańyzdy jobany, sonyń ishinde kalsıılengen soda óndirisi men mıneraldy tyńaıtqyshtar shyǵaratyn zaýytty iske asyrýdy keshiktirip otyr. О́ńir basshylyǵy jańa ınvestısııalar kólemin ulǵaıtý jónindegi jumysty kúsheıtýi qajet», dedi Úkimet basshysy.
Jalpy Álıhan Smaıylov ınvestısııa tartýda kósh sońynda qalǵan oblys ákimdikteriniń jumysyn synǵa aldy.
«Keıbir óńirlerde ınvestısııa 1-2%-ǵa ǵana ósken, ákimdikter ony jetistik dep túsindirýge tyrysty. Biraq bul jaqsy kórsetkish emes, júıeli jumystyń joqtyǵynyń belgisi. О́tken jyldyń qorytyndysyna sáıkes respýblıka boıynsha ósim 8%-dy qurady. Memleket basshysy 2025 jylǵa qaraı negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar deńgeıin IJО́-ge 25%-ǵa deıin arttyrý mindetin qoıdy. Bul jyl saıyn ósim 10%-dan joǵary bolýy kerek degendi bildiredi», dedi Úkimet basshysy.
Salalar boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Marat Qarabaev, Energetıka mınıstri Bolat Aqsholaqov jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev habardar etti.
Álıhan Smaıylov atalǵan baǵyttarǵa ınvestısııalar tartý boıynsha jumysty kúsheıtý, onyń ishinde iske asyrylmaǵan iri jobalar boıynsha is-qımyldy jandandyrý qajettigin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul Mádenıet jáne sport, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrlikterine de qatysty.
Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Almas Aıdarov tikeleı sheteldik ınvestısııalardy tartý týraly aıta otyryp, olardyń kólemi 2022 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha $22,1 mlrd-ty quraǵanyn, bul 2021 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 17,8%-ǵa artyq ekenin baıandady. Atap aıtqanda, mashına jasaý, jańartylatyn energetıka, TMK, metallýrgııa, AО́K jáne t. b. salalarda sheteldikterdiń qatysýmen 46 ınvestısııalyq joba paıdalanýǵa berildi.
Úzdik 10 ınvestor elderdiń qataryna Nıderlandy, AQSh, Shveısarııa, Belgııa, Reseı, Ońtústik Koreıa, Qytaı, Fransııa, Ulybrıtanııa jáne Túrkııa kirdi.
Premer-mınıstr 2023 jyly ekonomıkaǵa keminde $24,4 mlrd sheteldik ınvestısııa tartý mindeti turǵanyn, ol úshin Úkimet tarapynan barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵanyn atap ótti.
«Syrtqy ister mınıstrligi Kazakh Invest ulttyq kompanııasymen jáne óńirlermen birlesip, osy baǵytta belsendi jumys júrgizýi tıis. Belgilengen kórsetkishterge qol jetkizý úshin Qazaqstannyń shet elderdegi mekemelerimen ózara is-qımyldy kúsheıtý qajet», dedi Úkimet basshysy.
Otyrysty qorytyndylaı kele, Álıhan Smaıylov óńir basshylary men mınıstrler syn-eskertpelerdi eskerip, ótken jylǵy olqylyqtardy túzetý boıynsha sharalar qabyldaýy qajet ekenin atap ótti.