Jer silkinisteriniń baldyq shkalasyna baılanysty zardaptary da ártúrli. Buǵan deıin álem tarıhynda kóptegen joıqyn jer silkinisteri bolǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
1. Kemın, Qyrǵyzstan
Álemdegi eń úlken 10-11 baldyq jer silkinisi 1911 jyly 3 qańtarda Qyrǵyzstannyń Kemın qalasynda bolǵan. Bul Ortalyq Azııadaǵy eń joıqyn tabıǵı apattardyń biri bolyp sanalady. Apat saldarynan 550 adam qaıtys bolyp, myńdaǵan úıler qırap qalǵan.
Bul jer silkinisi 6 sekýnd ishinde 200 shaqyrymdyq jaryqshaqty týdyrǵan.
2. Sýmatra araly, Indonezııa
2004 jyldyń 26 jeltoqsanynda Indonezııanyń Sýmatra aralynyń mańynda 9,3 baldyq jer silkinisi oryn aldy. Apat 200 myńnan astam adamnyń ómirin qıdy. Sondaı-aq bul tabıǵı apat eń kúshti sýnamıdiń paıda bolýyna da áser etken.
3. Alıaska, AQSh
Alıaskadaǵy 9,2 baldyq joıqyn jer silkinisi 1964 jyly boldy. Ol shtattyń ońtústik-ortalyq bóliginde Kýk shyǵanaǵynyń jaǵasynda ornalasqan Alıaskadaǵy eń úlken qalada tirkeldi.
Jer silkinisi taýlarda qar kóshkinin týdyrǵanyn atap ótý kerek. Jer silkinisi saldarynan 9 adam qaza tapty. Al jerasty dúmpýleri áserinen paıda bolǵan sýnamı 131 azamattyń ómirin qıǵan.
4. Sendaı, Japonııa
2011 jyldyń 11 naýryzynda Japonııanyń shyǵys jaǵalaýynda el tarıhyndaǵy eń kúshti 9,1 baldyq jer silkinisi oryn alǵan. Onyń saldarynan birneshe mınýt ishinde sýnamı bolyp, Sendaı jáne Ivate qalalary jer júzinen tolyq joıylyp ketken.
Bıiktigi ondaǵan metrlik tolqyndar júzdegen myń ǵımaratty qıratyp, 18 myńnan astam adamnyń ómirin qıǵan. Jarty mıllıonǵa jýyq japondyq baspanasyz qalǵan.
5. Kamchatka, Reseı
1952 jyldyń 5 qarashasynda Kamchatkanyń Shıpýn túbeginen 130 km qashyqtyqta 9 baldyq jer silkinisi bolǵan. Jer silkinisinen qubyrlar qulap, ǵımarattarǵa jeńil zaqym kelip, qurylystardyń qabyrǵalary jarylyp ketken. Biraq osy jer silkinisinen týyndaǵan Sýnamı áldeqaıda úlken apat ákeldi. Sýdyń kóterilý bıiktigi orta eseppen 6-7 m-ge jetken.
Qaıǵyly oqıǵadan 2336 adam qaza tapty.