Kalıfornııa tehnologııalyq ınstıtýtynyń ınjenerleri Leonardo da Vınchı aýyrlyq kúshi týraly tujyrymdy ǵylymı jańalyq ashylmaı turyp boljaǵanyn aıtty. Bul jónindegi zertteý maqala Leonardo jýrnalynda jaryq kórdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jaqynda júrgizilgen zertteý boıynsha ǵalymdar Da Vınchıdiń dápterindegi jazbany anyqtap, onyń aýyrlyq kúshiniń údeýdiń bir túri ekenin dáleldeıtin eksperımentter jasaǵanyn kórsetti. Onyń boljamy 97 paıyz dáldikpen jasalǵan. Da Vınchıdiń eksperımentteri alǵash ret arýndel kodeksinde, ǵylym, óner jáne basqa taqyryptardy qamtyǵan shyǵarmalar jınaǵynan tabyldy. Leonardo da Vınchıdiń aýyrlyq kúshi týraly túsinigi dál bolmasa da, ol osy zańdylyqty ashý úshin ozyq tájirbıe jasaǵan.
Da Vınchıdiń eksperımentterin Arýndel kodeksinen Aeroǵarysh jáne medısınalyq ınjenerııa professory Morı Garıb baıqaǵan.
«Meniń nazarymdy aýdarǵan nárse – ol ózi salǵan úshburyshtardyń biriniń gıpotenýzasyna «Equation di Moti» dep jazyp qoıǵan. Men Leonardonyń bul sóz tirkesi neni bildiretinin bilgim keldi», deıdi ol.
Jazbalardy taldaý úshin Garıb Kalıfornııa tehnologııalyq ınstıtýtynyń zertteýshisi bolǵan, qazir Kornell ýnıversıtetiniń dosenti Krıs Romen jáne Jenevadaǵy Batys Shveısarııa qoldanbaly ǵylymdar jáne óner ýnıversıtetiniń qyzmetkeri Flavıo Nokamen birge jumys istegen.
«Zertteý barysynda Da Vınchıdiń teńdeýi qate dep oılaǵan edik. Alaıda ol durys bolyp shyqty», deıdi zertteýshiler.
Da Vınchı úshin basty kedergi qolyndaǵy quraldardyń jetkiliksizdigi bolǵan. Máselen, ol zattardyń qulaý ýaqytyn dál ólsheı almaǵan. Tek 1604 jyly Galıleo Galıleı qulaǵan obektiniń júrip ótken qashyqtyǵy ýaqyttyń kvadratyna proporsıonal degen teorııany alǵa tartqan bolatyn. XVII ǵasyrdyń aıaǵynda Isaak Nıýton ony keńeıtip, obektilerdiń bir-birine qalaı tartylatynyn sıpattaıtyn búkilálemdik tartylys zańyn ashty.
Zertteý maqalasynyń jetekshi avtory Garıb: «Da Vınchı qosymsha eksperımentter júrgizdi me, ári qaraı tereńirek zerttedi me, bilmeımiz. Biraq onyń bul máseleni zertteýi 1500 jyldardyń ózinde onyń ǵylymı oılaı alýynyń qanshalyqty damyǵanyn kórsetedi», deıdi.