“Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn”, deıdi eken burynǵylar. Mundaıda, jaqsynyń nury tasyp qana qoımaı, jaqsylyqty jaqtaıtyn barsha jurttyń kóńili bir marqaıyp qalary sózsiz. Sondaı jaqsylardyń biri, Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń ujymy azamat retinde, bilimdar, parasatty uıymdastyrýshy retinde jaqsy biletin ardaqty aǵamyz Qapar Bókenov, kózi tiri bolsa, búginde 70 jasqa keler edi.
Ortalyq saılaý komıssııasynda qyzmet istegeli beri qanattas, pikirles bolǵan laýazym ıeleriniń ishinde qarymy men iskerligi, azamattyq bolmysy úlgi bolarlyq azamattar barshylyq. Sol azamattardyń ishinde óziniń boıyndaǵy áý basta qudaı bergen tazalyǵyn, kishipeıildigin, kisiligin ómiriniń aqyrǵy kúnine deıin saqtap qalǵan Qapar aǵa Bókenovtiń orny erekshe.
1940 jyldyń 23 mamyrynda Jambyl oblysy, Moıynqum aýdanynda aýyl muǵaliminiń otbasynda dúnıege kelgen Qapar Bókenov jastaıynan bilimge qushtarlyǵymen erekshelengen. Týmysynan zerek aýyl balasynyń tereń bilim alýyna mektepte dırektordyń oqý isi boıynsha orynbasary qyzmetin atqarǵan orystyń ataqty jazýshysy Aleksandr Soljenısyn yqpal etkenin óz aýzynan estigen edik. Almaty zooveterınarlyq ınstıtýtyn 1961 jyly támamdaǵan Qapar aǵa eńbek jolyn qatardaǵy jumysshydan bastaıdy da, keıinnen Kókshetaý oblysy, Chkalov aýdany, Abaı sovhozynda mal dárigeri bolyp qyzmet atqarady.
1963-1979 jyldary Qapar Bókenov ǵalym retinde qalyptasty. 1968 jyly aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdattyǵyna dıssertasııa qorǵady. Bul ýaqyttarda ol Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń bıologııa ǵylymdary bóliminiń ǵylymı hatshysy, VASHNIIL-diń ǵylymı hatshysy qyzmetterin tabysty atqara bildi.
Osyndaı qarymdy jas jigit basshylar nazaryna iligip, 1979 jyly Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń aýyl sharýashylyǵy bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, 1987 jyly Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń turaqty komıssııalarmen jumys bóliminiń meńgerýshisi bolyp, osy eki qyzmetti atqarǵan 12 jyl ishinde memlekettik qyzmetshi retinde de ózin san qyrynan kórsete bildi.
Talapshyl da tııanaqty azamat Qapar Bókenov Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq depýtattaryn saılaý jáne keri shaqyryp alý jónindegi Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentin tuńǵysh ret búkilhalyqtyq saılaý boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy qyzmetin atqaryp, táýelsiz Qazaqstannyń saılaý júıesin qalyptastyrýdyń bastaýynda turdy.
1991 jyly 16 qazanda Joǵarǵy Keńestiń kezekten tys sessııasy el bolashaǵy úshin aıryqsha mańyzdy is – Memleket basshysyn saılaý týraly sheshim qabyldady. Jedel túrde Qazaq KSR Prezıdentin saılaý týraly zań qabyldanyp, saılaý 1991 jyldyń 1 jeltoqsanyna belgilendi. Bul zańǵa sáıkes, Qazaqstan Memleketiniń basshysyn tuńǵysh ret halyq ózi saılaý quqyǵyna ıe boldy. El úshin asa mańyzdy osy saıası sharany ótkizýge basshylyq jasaý Qapar Bókenuly Bókenovke tapsyryldy.
Qapar Bókenov Elbasyn saılaý boıynsha naýqandy ótkizýge tikeleı basshylyq jasap, óz áriptesterin abyroıly iske jumyldyrdy, joǵary uıymdastyrýshylyq qabilet-qarym kórsetti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentin tuńǵysh ret búkilhalyqtyq saılaý boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasy 1 jeltoqsanda ashyq, jarııa jáne adal ótken saılaýda Nursultan Ábishuly Nazarbaevqa saılaýshylardyń 99 paıyzy daýys bergenin jarııa etti.
10 jeltoqsan kúni jańa saılanǵan el Prezıdentin ulyqtaý rásimi ótti. Osy kúni Qazaq KSR-iniń ataýy Qazaqstan Respýblıkasy bolyp ózgertildi.
Prezıdentti ulyqtaý rásimi kezinde Elbasymyz Nursultan Nazarbaevqa Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kýáligin tapsyrý sátindegi boıyn bılegen shattyq pen maqtanyshty Qapar aǵa bizderge sózben aıtyp jetkize almaıtyn edi. Bul shara búkil elimiz egemendiginiń bastaýynda tur desek, Qapar aǵanyń da ómiriniń eń umytylmas belesi bolyp tabylǵanyna kúmán joq. О́ıtkeni, jańasha ótkizilgen saılaýdy uıymdastyrýda týyndaǵan problemalardyń barlyǵyn joǵary saıası saýattylyqpen sheshe bilý joǵary kásipqoılyqty talap etetin edi.
Memleket basshysynyń Jarlyǵymen 2001 jylǵy 10 jeltoqsanda Qapar Bókenuly Bókenovke memleket aldyndaǵy sińirgen eńbegi, eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq, mádenı damýyna qosqan úlesi úshin, Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 10 jyldyǵyna oraı berilgen Qurmet gramotasy tapsyryldy. Sol kúni biz, Ortalyq saılaý komıssııasynyń ujymy, Qapar aǵamen birge qýandyq.
Qapar aǵa nıeti adal, bireýge jamanshylyq jasaýdan, jaman sózden, jaman ádetten taza bolatyn. Tulǵa retinde otbasynyń, áriptesteriniń, qoǵamnyń syı-sııapatyna bólendi. Zeınetker jasyna deıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi laýazymyn atqaryp, óz bilimin jastarǵa úıretýden jalyqpady. О́ziniń aıaýly jary Raýshan apaı ekeýi perzentterin qanattandyryp ushyryp, tamasha nemereler súıdi.
Búginderi ortamyzda júrse, jetpis jasqa tolǵan torqaly toıy kúni Qapar aǵaǵa rııasyz kóńilmen bildirer shynaıy rızashylyǵymyz ben syılastyq sezimimizdi osy bir gazet joldaryna syıǵyzǵandy jón kórdim.
Lázzat SÚLEIMEN, Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi.