Sońǵy kúnderi attestattaýdan óte almaı, saǵy synǵan muǵalimderdiń janaıqaıy kóbeıdi. Oral qalasynyń ózinde bir kúnde synnan ótken 50 pedagogtiń 49-y súringen eken. Bulardyń kópshiligi jańartylǵan baǵdarlama boıynsha sabaq berip júrgen tájirıbeli mamandar bola tura, tıisti mejeden kórine almaǵany qalaı degen suraq týady.
Sebepsiz saldar bolmaıdy degen bar. О́zimizdiń neden sorlap jatqanymyzdy bilip otyrmyz. Buǵan sebep – aǵylshyn tilinen sózbe-sóz, sapasyz aýdarylǵan oqytý ádistemesi ekeni anyq. Bireýler sanattaýdyń jańa erejesi engizilgeli attaı 5 jyl ótken joq pa deýi de múmkin. Solaı ekeni de ras. Biraq bastapqy kezde oqytý ádistemesiniń shekti baly kóńilge qonymdy boldy. 2021 jyly pedagog-sheber sanatyn alý úshin ádistemeden 30 test tapsyrmasynyń 14-in sheshse jetkilikti edi.
Keıin jaǵdaı birtindep ózgere bastady. Sol kezdegi Bilim jáne ǵylym mınıstrligi 2021 jyldyń kókteminde talapty joǵarylatyp, pedagog-moderator – 18, pedagog-sarapshy – 21, pedagog-zertteýshi – 24, pedagog-sheber 27 ball jınaýy kerek ekenin qulaqqaǵys qyla bastady. Sol kezde men áleýmettik jelide mundaı ózgeristiń saldary jaqsy bolmaıtynyn taldap jazdym. Alaıda janaıqaıyma quzyrly mınıstrlik tarapynan jaýap bolǵan joq.
Kelesi jyly oqytý ádistemesiniń shekti baly taǵy ózgerdi. Buryn pedagog-moderator bolý úshin 30 tapsyrmanyń 9-yn sheshý jetkilikti bolsa, endi 12 ball jınaý qajet boldy. Pedagog-sarapshynyń upaıy 11-den 15-ke ózgerdi. Pedagog-zertteýshiniń baly 12-den 18-ge kóterildi. Pedagog-sheberler endi 30 baldyń 21-in alýy shart boldy.
Oqý-aǵartý mınıstrligi 2022 jyldyń kúzinde muǵalimderdiń óz pániniń test tapsyrmasynyń dıstraktoryn azaıtyp, bir jaýapty etti. Al ádistemeniń 30 baldyq tapsyrmasyn 20-ǵa túsirgenmen, shekti baly kúrt kóterildi. Endigi jerde pedagogter oqytý ádistemesinen mynadaı mejeni baǵyndyrý qajet boldy: pedagog-moderator – 20/12, pedagog-sarapshy – 20/14, pedagog-zertteýshi – 20/16, pedagog-sheber – 20/18.
О́zderińiz de baıqaǵan shyǵarsyzdar, eki jyldyń ishinde talap eki ese joǵarylady. 2021 jyly pedagog-zertteýshi metodıkadan 30 baldyń 12-sin, ıaǵnı, 40 paıyzyn jınaýy kerek bolatyn. Qazir 20 tapsyrmanyń 16-synyń dál jaýabyn kórsetip, 80 paıyzyn bilýi kerek.
Bul áreketti pedagogterge jasalǵan qııanat degen durys bolar. О́ıtkeni muǵalimder birinshi kásibı jetistikteri jınaqtalǵan portfolıo tapsyrady. Sonyń ózine de qoıylyp otyrǵan sharttar jeńil emes. Oqý-aǵartý mınıstrligi attestattaýdy meılinshe saraptap, júıeli, aqylǵa qonymdy etip júrgizse deımiz. Qysqasy, aǵylshyn tilinen shalaǵaı aýdarylǵan eklektıkalyq ádistemeni alyp tastap, pedagogterge kásibı jetistikteri men óz páni boıynsha teorııalyq biliminiń nátıjesi negizinde sanat berý kerek dep esepteımin.
Adamnyń barlyq jaǵynan jolyn jaýyp, múmkindiksiz qaldyrýdy áleýmettanýda «deprıvasııa» deıdi. Qazirgi muǵalimderdiń biliktilik sanatyn kóterýge qoıylyp otyrǵan talap osyndaı bolmasa eken dep qam jeımiz.
Serik ZIIаTOV,
tarıh pániniń muǵalimi
Batys Qazaqstan oblysy,
Syrym aýdany