Atamyz qazaq «Birlik bar jerde – bereke bar» dep tegin aıtpaǵan. Sol sııaqty oıshyl-kemeńger Abaı atamyz óziniń altynshy qarasózinde, «birlik degenimiz – malǵa (dúnıege) birlik emes, aqylǵa birlik» degen kóregen tujyrymyn aıta otyryp: «Birlik malǵa satylsa, naǵyz anturǵandyqtyń basy osy», deıdi. Al ataqty Buqar jyraý babamyz, alty Alashtyń balasyn bereke-birlikke shaqyryp: «Aınala almaı at ólsin, Aıyra almaı jat ólsin, Jat boıynan túńilsin, Bárińiz bir eneden týǵandaı bolyńyz!», – dep tolǵasa, shyǵys halyqtary kóp aıtatyn: «Birligi myǵym saýysqan – buǵy aýlaıdy», degen támsildiń de mańyzy zor.
Jalpy, kez kelgen qoǵam birlik pen berekege toqtaıdy. Qazaqtyń úlken qalamgeri Ábish Kekilbaıuly: «Qudaıdyń ózi berekesi bekem, birligi myǵym qaýymǵa aldymen kómektesedi», degen tereń paıymyn bilgen soń, sezgen soń aıtqany anyq. Iаǵnı birlik pen bereke – bizdiń basty qundylyǵymyz. Bul – biz úshin altynnan da qymbat qazyna. El irgesi bútin, shańyraǵy bıik, keregesi keń bolýy elimizdegi tatýlyq pen dostyqtyń shynaıy kórinisi ekeni shyndyq. Osy tatýlyq pen turaqtylyq máńgi saltanat qursyn desek, bárimiz bir atanyń balasyndaı tatý-tátti ómir súrýimiz kerek.
Osy oraıda birlik pen berekeniń qadirin áıgilep, bul qundylyqtar joǵalǵan jerde qaýymnyń hal-ahýaly qalaı bolaryn, qandaı kúıge dýshar bolaryn ańyz arqyly túsindiretin myna bir birlik týraly ápsanasyn usynyp otyrmyz.
Ertede salqar jazıraly, keń alqapta bir qaýym ómir súripti. Alqap úlken taýlarmen qorshalǵan. Ol taýlarǵa qar nemese jańbyr jaýyp, taza sýdan quralǵan ózender aǵady. Qaýym osy ózenniń sýyn iship, tamaqtaryn daıarlap, maldaryn da, eginderin de osy sýmen sýarady. Tap-taza sýdy qoldanǵan qaýymnyń qýaty asyp, onda ártúrli aýrý-indetter bolmaıdy.
Taza sýdan nár alǵan qaýymnyń qýaty artyq ekenin biletin kórshileri olardan seskenip, qurmettep, shabýyl jasaýdy tipti josparlamaıdy da. Sondyqtan da qaýym taza, tunyq-móldir sýdy ómirleriniń máni dep bilip, eshqashan las nárse tastamaıdy eken.
Ýaqyt ótip, urpaq almasyp, jańa býyn ózderiniń babalary qaldyryp ketken ósıetterin umyta bastaıdy. О́sıetti saqtap, alyp júrýshiler barǵan saıyn azaıa beredi. Keıin osy qaýymnyń bir ókili óziniń salaqtyǵynan nemese umytshaqtyǵynan taza ózenge bir las zatty tastaı salady. Ári oǵan eshkim tyıym salmaıdy. Sóıtip, qaýymda ózenge las zat tastaıtyn ádet qalyptasady. О́zen lastanýy osylaı bastalady.
Kún ótken saıyn adamdar ózenge qoqys, ólekse, las nárselerdi tipti ózderiniń nájisterin de tastaı bastaıdy. Bir sózben aıtqanda, álgi tap-taza móldir sý kúresinge aınalyp tynady. Biraq tańǵalarlyq jaǵdaı álgi qaýym las ózennen sý alyp ishe beredi. Osy sýdan tamaq daıarlaıdy, malyn sýarady, eginine sý jiberedi.
О́mir osylaı jalǵasa beredi. Aqyrynda aram sý ishken qaýym arasynda juqpaly indet taraıdy. Halqyn aýrý-syrqaý meńdeıdi. Ári olardyń osyndaı aýrý-syrqaýǵa ushyraǵan álsizdigin bilgen kórshileri shabýyl jasaıdy. Baǵyndyryp alady. Qaýym kórshi taıpanyń kúshti bolǵanynan emes, ózderiniń álsizdiginen jeńiledi. Bılikti qolyna alǵan basqynshylar (otarlaýshylar) qaýymdy qorlaıdy. Jer-sý attaryn ózgertedi. Ana tilinde sóıleýge tyıym salady. Basqynshylardyń tilinde sóılep, solardyń dástúrimen ómir súrýin talap etedi.
Kúnderdiń bir kúninde jeńilgen qaýymnyń adamdary jınalyp bul qalge qalaı jetkenin, neden bolǵanyn talqylamaqqa bas qosady. Baıaǵydaǵydaı el bolýdy ańsaıdy. Sóıtip, jıyn bastalady. Jastar «Bizdi mundaı kúıge ushyratqan kórshiler olarmen soǵysýymyz kerek», deıdi. Orta jastaǵylar «Biz olarmen soǵysa almaımyz, óıtkeni, jappaı aýrýǵa shaldyqtyq ári álsizbiz. Emdelýimiz kerek, dári-dármek qabyldaýymyz kerek. Saqaıyp alaıyq, qalǵanyn sosyn kóremiz», deıdi.
Sońynda dana hakimderden qurylǵan úshinshi top: «Biz olarmen ózimizdiń álsizdigimizden soǵysa almaımyz. Bizge dári ishýdiń de paıdasy joq. О́ıtkeni aýrýymyzdyń sebebi ózimizdiń lastanǵan ózenimizden boldy. О́zenimizdi tazalamaıynsha jazylmaımyz. Sebebi biz ishetin asymyzdy daıarlaıtyn, maldarymyz ben eginderimizdi sýaratyn ózen aram. Sol sýdy ishken malymyzdyń súti men eti aramdaldy, ózendi tazalasaq qana babalarymyzda bolǵan kúsh pen qýat qaıta oralady», deıdi.
Budan ne túıemiz? О́zen degenimiz – bizdiń birligimiz. Birlikti buzatyn ne, ol – berekesizdik. Berekesiz áreketter kóbeıse, birlik álsireıdi, júrektegi adamgershilik joǵalady. Bul qasıetin joǵalqan qaýymdy kim kóringen jaýlap alady. Mundaı qaýymǵa eshkim kómektespeıdi de.