О́tken jyly Ekibastuzdaǵy «Bogatyr» jáne «Severnyı» kómir kenishteri 42 mln tonna qara altyn óndirgen. Jergilikti kómir kenishteri aldaǵy jylytý kezeńinde elimizdiń elektr stansalary men óńirlik jylý-energııa ortalyqtaryn qajetti otyn qorymen qamtamasyz etýde irkilister bolmaıdy dep sendirip otyr.
Qazaqstannyń energetıka salasy kómirge táýeldi. Elektr jáne jylý qýatyn óndirýge paıdalanylatyn otynnyń negizgi bóligin Ekibastuzdaǵy «Bogatyr» jáne «Severnyı» kenishteri berip otyr. О́tken jyldyń qorytyndysynda qos kenish, jalpy alǵanda, 42,5 mln tonna kómir tıep, ol eldegi kómir óndirisiniń 40-yn quraǵan.
Jýyqta «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov kompanııanyń Ekibastuz energetıkalyq kesheninde ornalasqan kásiporyndaryna jumys saparymen baryp, júzege asyp jatqan jobalarmen tanysty. Aıtyp óteıik, jergilikti «Bogatyr Kómir» JShS, sondaı-aq Ekibastuz MAES-1 jáne MAES-2 kásiporyndary atalǵan aksıonerlik qoǵamnyń quramyna enedi. Búginde óndiris uıymdarynda kúzgi-qysqy jylytý maýsymyna daıyndyq boıynsha josparly jumystar júrýde jáne elimizdiń energetıkasy úshin asa mańyzdy ınvestısııalyq jobalar qolǵa alynǵan.
«Bogatyr» kenishinde kómirdi joǵaryǵa shyǵaratyn sıkldyq-aǵyndyq tehnologııasyn engizý jónindegi joba ómirsheń etilýde. Ol óziniń jobalyq qýatyna kezeń-kezeńimen shyǵa otyryp, aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıynda tolyq aıaqtalady. Jańa tehnologııa tutynýshylarǵa otyn jetkizý kólemin arttyrýǵa múmkindik beredi. «Bogatyr Kómir» JShS-nyń ózi «Bogatyr» jáne «Severnyı» kenishterinen turady. Qos kenishte shamamen 6 550 adam eńbek etýde. Jyl saıyn energetıkalyq kómir elimizdiń jáne Reseıdiń energııa óndirýshi uıymdaryna jóneltiledi.
«Bolat Nurjanov atyndaǵy Ekibastuz MAES-1» JShS – elimizdegi eń iri elektr stansasy. Mamandardyń sózine súıensek, belgilengen qýaty – 4 000 MVt, al qazirgi qolda bar qýaty 3 500 MVt eken. Byltyrǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha 23 mlrd kVt/saǵ elektr qýatyn óndirgen. Bul – stansa tarıhyndaǵy rekordtyq kórsetkish. Mundaǵy №1 energııa blogynyń bloktyq basqarý qalqanynda qalpyna keltirý jumystary júrgizilip jatyr. Ol jyl sońynda paıdalanýǵa berilgennen keıin kásiporyn óziniń tolyq qýaty 4 000 MVt-qa shyǵady dep kútilýde. Jobanyń maqsaty – stansanyń qolda bar qýatyn jobalyq qýatqa deıin ulǵaıtý, suranysty qanaǵattandyrý jáne elimizdegi elektr energııasynyń tapshylyǵyn tómendetý. Kásiporyn basshylyǵynyń sózinshe, energııa blogyn qalpyna keltirý kezeńinde 500-700 adamǵa arnalǵan jańa jumys oryndary qurylǵan, al paıdalaný kezeńinde 54 adam tartylatyn bolady. Sondaı-aq zamanaýı elektr súzgilerin ornatý esebinen ekologııalyq normatıvterdiń oryndalýy qamtamasyz etilmek. Qazirgi ýaqytta №3 energııa blogyna kúrdeli jóndeý júrgizilýde. Stansada kómir jetkizý boıynsha uzaq merzimdi sharttar jasalǵan. Jóndeý jumystary josparly túrde júrgizilip, olardyń tártibi «KEGOS» AQ júıelik operatorynyń ulttyq dıspetcherlik ortalyǵymen kelisildi.
Solnechnyı kentinde ornalasqan «Ekibastuz MAES-2 stansasy» AQ-nyń belgilengen elektr qýaty 1 000 MVt-ty quraıdy. Munda jyl saıyn shamamen 6 mlrd kVt/saǵ elektr energııasy óndiriledi, sondaı-aq kentti jylý energııasymen qamtamasyz etip otyr. Qazir stansada №2 energııa blogy kúrdeli jóndelip bolyp qalǵan, odan soń №1 energııa blogyn aǵymdaǵy jóndeý josparǵa engizilipti. Uıym basshylyǵy kásiporyn qoımalarynda qajetti otyn qorlary (kómir, mazýt) jınaqtalǵan, jetkizý ýaqtyly júzege asyrylýda dep sendirdi.
Aıtyp óteıik, «Ekibastuz MAES-2 stansasyn» keńeıtý, ıaǵnı jańadan №3 jáne №4 energııa bloktaryn salý jobalary aldaǵy jyldary qolǵa alynady. Búginde qurylysqa qajetti qural-jabdyqtar men materıaldardy jetkizý úderisteri júrgizilip jatyr. Eń áýeli №3 blok turǵyzylady. Onyń qýattylyǵy 636 MVt-ty qurap, jylyna 4,8 mlrd kVt/saǵ elektr energııasyn óndiredi dep boljanyp otyr. Joba sátimen júzege assa, Qazaqstandaǵy qýat tapshylyǵyn barynsha azaıtýǵa múmkindik bermek.