Rıdder qalasynda jylý qazandyǵynan basqa da máseleler jetip artylady. Jýyqta ShQO «Amanat» partııasy fılıaly janynan qurylǵan partııalyq baqylaý komıssııasy Batys Altaı qoınaýyndaǵy qalanyń birqatar áleýmettik nysanyn aralap, sheshimi tabylmaı kele jatqan problemalardy nazarǵa alyp qaıtty.
Ásirese, qazaq mektebiniń ata-analary men oqýshylaryn alańdatyp otyrǵan úlken másele – «Shańyraq» mektep gımnazııasynyń ǵımaraty. Qos ǵımarattyń biri 1937 jyly salynsa, ekinshisi 1960 jyly boı kótergen. Osyǵan deıin bilim ordasynyń eskiligin aıtyp bir emes, birneshe ret jazdyq. «Shańyraq» dep shyryldamaǵan qazaqtildi tilshiler kemde-kem shyǵar. Alaıda nátıje joq. Áıteýir, jóndeýge 50 mln teńge qarjy bólinipti.
– «Shańyraq» mektebin jóndeýge 50 mln teńge bólindi. Ol qarjyǵa mektep ǵımaratyna japsarlas salynǵan shaǵyn sportzaldy buzdyq. Sebebi, ol apattyq jaǵdaıda turǵan. Sonymen qatar bastaýysh synyp oqıtyn korpýstyń jylý júıesin, terezelerin aýystyrdyq. Sportzalynyń edenin sementpen tartyp shyqtyq – deıdi atalǵan bilim mekemesiniń dırektory Laýra Abraımova.
Ata-analar bolsa, mektep ǵımaratyn jóndeýdi emes, jańa mektep surap júr. Eski dúnıe esińdi shyǵarady degendeı, qaýsaǵan ǵımaratty ákteı bergennen jańaryp shyǵa kelmeıdi. Al Qala qurylysy jáne sáýlet bólimi mamandarynyń aıtýynsha, jańa qazaq mektebiniń orny belgili bolǵan.
– Qazirgi ýaqytta «Mıchýrın 1» aýmaǵynda 3 gektar bos jer qazaq mektebiniń qurylysy úshin rásimdeldi. Jobalaý jumystary júrip jatyr. Mektep 300 orynǵa laıyqtalǵan. Qurylys 2024 jyly bastalady, – deıdi Qala qurylysy jáne sáýlet bóliminiń bas mamany Natalıa Dolgova.
Biraq qala ákimi Dáýlet Batyrbaev bas mamannyń pikirin joqqa shyǵardy. Ákim jańa mekteptiń orny áli de naqty sheshilmegenin tilge tıek etti. Demek, «Shańyraq» mektebiniń oqýshylary áli de 1937 jylǵy ǵımaratta bilim almaq. Aıta keterligi, qalanyń qaq ortasyna «Jaıly mektep» baǵdarlamasy aıasynda «Samuryq Qazyna» qorynyń qoldaýymen 600 oryndyq mekteptiń qurylysy bastalǵan. О́kinishtisi, ol da «Shańyraq» mektebiniń oqýshylaryna arnalmaǵan. Jergilikti basshylyq bergen aqparatqa sensek, aralas mektep bolatyn sekildi. Qurylys bastalsa, úmitpen qarap júrgen «Shańyraq» mektebiniń ata-analary balalaryn aralas mektepte oqytýdan bas tartyp otyr. Taza qazaq tilinde bilim beretin mektep kerek ekenin aıtady.
– Balam birinshi synypqa barady. Mektep ǵımarattary bolsa apattyq jaǵdaıda. Bizge jańa mektep kerek. Mynaý zamanda bir mekteptiń ǵımaraty eki jaqta degen sumdyq ǵoı. Ne durys sportzaldary joq, – deıdi qala turǵyny Ásem Kábekova.
Ata-analardyń «jańa mektep kerek» dep barmaǵan basshysy, qaqpaǵan esigi qalmaǵan. Qyl aıaǵy Rıdderdegi til janashyrlary Oqý-aǵartý mınıstrligine deıin barysqan. Nátıje joq ázirshe. Partııalyq baqylaý komıssııasy da máseleniń nazarda turǵanyn aıtty.
Eskini ǵana emes, jańanyń ózin jamap-jasqap júrgen jumysshy- lardy kórdik. Osydan bes-alty jyl buryn ǵana qoldanysqa berilgen Jasóspirimder sport mektebiniń sapasy syn kótermek emes. Tóbesinen tamshy tamyp, qabyrǵalary qopsyp ketken. Qystyń kúni sportzaldardaǵy temperatýrany aıtpaı-aq qoıaıyq. Jóndeý jumystaryna bıýdjetten qarjy bólinbegendikten, sport mektebiniń qyzmetkerleri óz kúshimen árlep, syrlap qoıǵan. Tamshy tamyp turǵan shatyrǵa deıin eshkimge alaqan jaımaı jóndegen. Sport mektebine qatysty turǵyndar aryzdanyp, shaǵymdanyp júrgen másele, áýesqoılar jattyǵý jasaýǵa kelgenimen, sport zalǵa basshylyq kirýge ruqsat bermeıdi eken. Onyń da mán-jaıyn surastyrdyq. Sport mektebiniń dırektory Nurbolat Qýandyqulynyń aıtýynsha, mekeme negizinen jasóspirimder men balalarǵa arnalǵan.
– Turǵyndar sabaq ýaqytynda kelip, balalarmen qatar jattyqqysy keledi. Bul degenimiz – balalarǵa, jattyqtyrýshyǵa kedergi. Al keshki jetiden keıingi ýaqytta mekemedegi qyzmetkerlerdiń jumys ýaqyty aıaqtalady. Áýesqoı sportshylar zaldy jýyp-shaımaıdy, kerisinshe lastap ketýi múmkin. Onyń ústine jaraqattanyp qalsa kim jaýap beredi?! Dese de, balalardyń sabaq kestesi bekitilgen soń turǵyndardyń usynysyn qarastyryp kóremiz, – deıdi Nurbolat Maǵzumov.
Turǵyndar demekshi, Rıdderdegi turǵyn úı kezeginde turǵan azamattardyń kezegi jýyqta jyljymaıtyn sekildi. Sebebi 60 páterli bes qabatty turǵyn úı qurylysynyń jumysy sozbalańǵa salynǵany bylaı tursyn, toqtap qalǵan. «SK Nur-grýpp» merdiger kompanııasy bastaǵan isti jol ortadan tastapty.
– Kelisimshart úzildi. 192 mln teńge qarjy tólenip qoıǵan. Ol qarjyǵa olar qurylys materıaldaryn satyp alǵan. Beıbit jolmen shesheıik degen merdiger kompanııa basshylyǵy ol qarjyny 1 shildege deıin qaıtaryp beremiz degen. Qaıtqan qarjy joq. Endi ekspertıza jasap, jobany ózgertemiz. Eger qarjy bólinse, kelesi jyly jumysty jalǵastyramyz, – deıdi Qala qurylysy jáne sáýlet bóliminiń bastyǵy Nursultan Kókkózov.
Jalpy, turǵyn úıge kezekke turǵandardyń kezegi keshikkenimen, «Bir qabatty Shyǵys» baǵdarlamasymen salynyp jatqan eki páterli 10 úı qyrkúıekte kóp balaly otbasylarǵa berile bastaıdy.
Qurylysy turalap qalǵan úıdi aıtpaǵanda, Rıdder qalasynda qarqyndy júrip jatqan qurylys jumystary joq emes. Qala ortasynda 140 tósektik kópsalaly aýrýhana boı kótergen. Qazir ishki árleý jumystary júrip jatyr. Mundaǵy medısınalyq qural-jabdyqtar da sońǵy úlgide bolmaq.
Kezekti jumys sapary sońynda partııalyq baqylaý komıssııasy Rıdder qalasynyń ákimi Dáýlet Batyrbaevtyń qabyldaýynda bolyp, oryn alyp jatqan ózekti máselelerdi sheshý jolyn talqylady. Bul oraıda kúni keshe ǵana taǵaıyndalǵan qala basshysy bir aıdan keıin naqty jaýap beretinin aıtyp sendirdi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy