Joldaý jáne jalpyulttyq is-sharalar jospary

Premer-mınıstr Álıhan Smaıylov bul Úkimettiń jańartylǵan quramdaǵy alǵashqy otyrysy ekenin atap ótti. Osyǵan oraı kún tártibindegi negizgi máseleni qaraý aldynda Úkimettiń jańa músheleriniń ant berý rásimi ótti.

Álıhan Smaıylov áriptesterin quttyqtaı otyryp, barlyq mınıstr­ler mejelengen mindetterdi, osyǵan deıin qabyldanǵan josparlar men tujyrymdamalardy, sondaı-aq Mem­leket basshysynyń ásirese jýyrdaǵy Joldaýynda berilgen tapsyrmalaryn oryndaý qajettigin atap ótti.

Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov bul qujat ekonomıkanyń turaqtylyǵy men básekege qabilettiligin arttyrýǵa, azamattardyń ál-aýqatyn sapaly ósirýge baǵyttalǵan 100 is-sharadan turatynyn baıandady.

О́ńdeý ónerkásibi salasynda iri kásiporyndardyń el ishinde shıkizatty, konsentratty jáne bastapqy metaldy kezeń-kezeńimen qaıta óńdeý jónindegi mindettemeleri zańnamalyq deńgeıde bekitiledi. Bul rette memlekettik qoldaý sharalary tek orta jáne joǵary óńdeý ónimderin óndirýshilerge ǵana kórsetiletin bolady.

Sonymen qatar otandyq qaıta óńdeýshilerdi shıkizattyń jetkilikti kólemimen qamtamasyz etý úshin óndirýshi kásiporyndarmen kelisimder jasasýdyń qoldanystaǵy erikti tetigi mindetti sıpatqa aýystyrylady. Bul rette erekshe básekelestik baǵa belgileý boıynsha qoldanystaǵy tetik, ıaǵnı eksporttyq baǵadan tómen baǵa saqtalady.

Retteletin satyp alýdaǵy jergilikti qamtý úlesin arttyrý zańnamalyq min­det­temelerdi engizý esebinen qamta­masyz etiletin bolady. Atap aıtqanda, iri tapsyrys berýshilermen ofteık-kelisimsharttar, uzaqmerzimdi sharttar jasasýdy, sondaı-aq óz óndirisiniń aınalasynda shaǵyn jáne orta bıznes beldeýin qurý jóninde sharalar qabyl­daýdy kózdeıtin Jergilikti qamtýdy damytý baǵdarlamalary qabyldanady.

Qorǵanys ónerkásibinde zaýytaralyq kooperasııany eskere otyryp, ártúrli kalıbrli artıllerııalyq oq-dáriler, atys qarýy jáne ushqyshsyz ushý apparattary sııaqty jańa óndirister uıymdastyrylady.

Týrızm salasyndaǵy osy jyldyń sońyna deıin keminde 15 iri jobany aıqyndaý jáne ákimderdiń derbes jaýapkershiligin bekite otyryp, arnaıy jol kartasyn bekitý josparlanyp otyr.

Geologııalyq barlaý jumystaryn yntalandyrý jáne kómirsýtekterdiń resýrstyq bazasyn ulǵaıtý maqsatynda «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» kodekske túzetýler toptamasy qabyldanady. Sonymen qatar iri ken oryndarynda jańa gaz óńdeý zaýyttary salynady. Gaz tasymaldaý júıesin keńeıtý boıynsha iri ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrylatyn bolady. Sondaı-aq AES salý máselesi boıynsha jalpyulttyq referendým ótkizý josparlanyp otyr.

Kásipkerlikti odan ári damytý bóliginde «Bıznestiń jol kartasy» jáne «Qarapaıym zattar ekonomıka­sy» baǵdarlamalaryn biriktirý esebinen Shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý men damytýdyń keshendi baǵdarlamasy ázirlenedi. Keshendi baǵdarlama báse­kege qabiletti jáne ósýge áleýeti bar shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa baǵyt­talatyn bolady. Sondaı-aq bıznes­tiń sanatyna jáne tehnologııalyq kúr­­­de­lilik deńgeıine baılanysty qoldaý sharalarynyń keń spektri bar topta­malyq sheshimder engiziledi.

Budan basqa orta bıznes segmentin keńeıtý jáne kásipkerlerdi bólshek­tenýge yntalandyrmaý maqsatynda kásipkerlik sýbektileriniń ólshemshart­tary (kiris, jumyskerler sany) qaıta qaraý josparlanyp otyr.

«KazakhExport» bazasynda eksport­taýshylardyń qoldaý sharalaryna qol jetkizýin jeńildetýge múmkindik beretin tolyqqandy eksportty ilgeriletý ınstıtýty qurylady.

Memlekettik satyp alý boıynsha jınaqtalǵan problemalardy sheshý úshin búgingi tańda tıisti zań jobasy ázir­lendi. Ol satyp alynatyn taýar­lardyń, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrýdy, satyp alý úderisin ońaılatýdy, satyp alýdy ótkizý merzimderin qysqartýdy kózdeıdi. Jaqyn arada zań jobasy Parlament Májilisine engiziletin bolady.

Kvazımemlekettik sektor sýbek­tilerin básekelestik ortaǵa berý nemese olardy qaıta uıymdastyrý jalǵasady. Osy jyldyń sońyna qaraı KEGOK kompanııasynda, al 2024 jyly – «Eır Astana», 2025 jyly – «QazaqGaz», «Qazaqstan Temir Joly», «Samuryq-Energo» kompanııalarynda 5%-ǵa deıin IPO/SPO júrgiziledi dep kútilip otyr. Halyqtyq IPO-da «QazMunaıGaz» IPO-sy sııaqty el azamattarynyń ótinimderi basym tártippen qanaǵattandyrylady.

Agroónerkásip kesheninde bastapqy óndiristen neǵurlym joǵary óńdeý ónimin shyǵarýǵa kóshý maqsatynda tereń óńdeýge arnalǵan ınvestısııalyq sýbsıdııalaý normatıvteri 50%-ǵa deıin arttyrylatyn bolady. Soltústik Qazaqstan oblysynyń iri ınvestısııalyq jobalardy qarjylandyrý boıynsha tabysty tájirıbesi qus fabrıkalaryn, kókónis saqtaý qoımalaryn jáne etti mal sharýashylyǵy kásiporyndaryn salýǵa qoldanylady.

Mashına-traktor parkin jańartý maqsatynda aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn ınvestısııalyq sýbsıdııalaý men lızıngti qarjylandyrý ulǵaıtylady. «Bilim – ǵylym – óndiris» tıimdi júıesin qalyptastyrý úshin Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy qatarlasa ıntegrasııalanǵan agrotehnologııalyq habqa transformasııalanatyn bolady.

IT-qyzmetter eksportynyń kólemin 1 mlrd dollarǵa deıin ulǵaıtý úshin 2026 jylǵa qaraı Ońtústik-Shyǵys Azııa jáne Taıaý Shyǵys elderinde IT-habtar ashý josparlanyp otyr. Jasan­dy ıntellekt salasyn damytý maqsatynda iri halyqaralyq qurylymmen birles­ken kásiporyn qurý máselesi pysyqtala­tyn bolady.

Salanyń tartymdylyǵyn arttyrý, sondaı-aq otandyq jáne sheteldik ınvestorlardy venchýrlyq qarjylan­dyrýǵa yntalandyrý úshin zańnamalyq túzetýler engizý josparlanyp otyr. Sonymen qatar olar ınvestorlar úshin qolaıly jaǵdaı jasaý esebinen iri derekter ortalyqtarynyń qurylysyna ınvestısııalar tartýǵa baǵyttalatyn bolady.

Respýblıka boıynsha birtutas IT-ekojúıeni damytý maqsatynda óńir­lerde Astana Hub úlgisi boıynsha tehnologııalyq habtardy ashý máselesi pysyqtalatyn bolady. Budan basqa elimizdiń barlyq mektebi otandyq bilim berý resýrstaryna qol jetkizý kezinde tegin ınternet-trafıkpen qamtamasyz etilmek.

Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin iske asyrý aıasynda Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty men Soltús­tik-Ońtústik dálizi arqyly tasymal­daý kólemin ulǵaıtý boıynsha jumys jalǵasady. Sondaı-aq mýltımodaldy tasymaldardy damytý jáne sol úshin qajetti ınfraqurylymdy qurý kózdeledi.

Avtomobıl joldaryn sapaly rekonstrýksııalaý boıynsha uzyndyǵy 4,7 myń km negizgi avtojol jobalary aıqyndaldy. Baqylaýdy qatańdatýǵa qatysty ınjenerlik jáne avtorlyq qyzmetterdiń jaýapkershiligin kúsheıte otyryp, sapany baqylaýdyń biryńǵaı respýblıkalyq júıesi engiziletin bolady. Budan basqa 2025 jylǵa deıin jańa tehnologııalar men álemdik tájirıbeni eskere otyryp, avtojol salasynyń qoldanystaǵy 1 200 normatıvi qaıta óńdelip, ońtaılandyrylatyn bolady.

Bilim alýdaǵy teńdikti qamtamasyz etý úshin sıfrlyq bilim berý resýrstary tegin qoljetimdi bolady. Sonymen qatar bes jastan joǵary balalardy qamtıtyn «Keleshek» biryńǵaı erikti jınaqtaý júıesin engizý kózdelip otyr. Joba bilim alýǵa jeńildetilgen nesıe men saralanǵan grant alý tetigin ınteg­rasııalaýdy kózdeıdi.

Eńbek naryǵyn tehnıkalyq jáne jumysshy mamandyqtaryn ıgergen azamattarmen qamtamasyz etý maqsatynda memlekettik tapsyrysty ulǵaıtý bo­ıynsha jumys jalǵasady.

Azamattardy turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesimen qamtýdy keńeıtý jáne olardy qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etý úshin «Otbasy banktiń» jumysy oblys ortalyqtarynan aýdan­darǵa, monoqalalar men aýyldarǵa qaıta baǵyttalatyn bolady.

Eń tómengi jalaqyny 85 myń teńgege deıin arttyrý maqsatynda «2024-2026 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zań jobasyna ózgerister engiziletin bolady.

Platformalar arqyly jumyspen qamtýdy retteý aıasynda pılottyq rejim­de ınternet-platformalardy paıdala­na otyryp, qyzmetter kórsetetin adam­dardy salyqtyq ákimshilendirýdiń ózgeshe tártibi synaqtan ótkiziletin bolady.

Zııandy eńbek jaǵdaılarynda ju­mys­pen qamtylǵan adamdardy qoldaý úshin arnaıy áleýmettik tólemdi engizý maqsatynda tıisti zańdarǵa túzetýler engiziletin bolady. Sondaı-aq 2023 jyldyń sońyna deıin Qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy jáne Eńbek naryǵyn damytýdyń 2030 jylǵa deıingi keshendi jospary qabyldanatyn bolady.

Jalpy, joǵaryda atalǵan jáne basqa da birqatar sharany iske asyrý 2029 jylǵa qaraı ekonomıkanyń ósý qarqyny men kólemin eki esege art­tyrýǵa múmkindik beredi. 2028 jylǵa qaraı respýblıkanyń IJО́-si 475 mlrd dol­larǵa deıin ósedi dep kútilip otyr. Buǵan, atap aıtqanda, ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý esebinen óńdeýshi ónerkásip pen AО́K-tegi oń dınamıka yqpal etetin bolady. Investısııalardy ıgerý aıasynda qurylys salasynda turaqty ósim kú­tilip otyr. Naqty sektordaǵy óndiristi ul­ǵaıtý qyzmet kórsetý sektoryn damy­týǵa yqpal etedi.

Premer-mınıstr usynylǵan Jalpyulttyq is-sharalar josparynyń jobasy Joldaýda aıtylǵan barlyq bastama men tapsyrmany qamtıtynyn atap ótti.

«Qujat jedel ekonomıkalyq ósimge, ınfraqurylym men ınnova­sııa­­lar­dy damytýǵa yqpal etetin jańa eko­no­­mıkalyq saıasatty iske asyrý jónin­­degi mańyzdy mindetterdi sheshýge b­a­ǵyttalǵan. Bul saıyp kelgen­de halyqtyń turmys sapasynyń jaq­sarýyna áser etedi»,  dedi Álıhan Smaıylov.

Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, atalǵan sharalardy tıimdi iske asyrý, birinshi kezekte mınıstrler men ákimderdiń, sondaı-aq tutastaı alǵanda, ekonomıkalyq saıasatty iske asyrýǵa jaýapty Úkimettiń úılesimdi jáne jedel jumysyna baılanysty bolady.

«Barlyq memlekettik organ men ákimdik Jospardy birden oryndaýǵa kirisýi qajet. Memlekettik organdardyń birinshi basshylary kózdelgen is-shara­lardyń sapaly jáne ýaqytyly oryn­dalýyn qamtamasyz etýge tıis. Qarjy­lan­dyrýǵa qatysty barlyq másele pysyq­talýy kerek»,  dedi Álıhan Smaıylov.