Taldy hanzadasy

Arqa óńirine tán ejelgi ke­zeń tarıhyn zertteýshi Igor Kýkýsh­kınniń pikirine júginsek, mundaǵy qorǵandar tizbegi Altyn Orda zamanynan bastap, qola dáýirdi qamtıtyn nysandar kórinedi. Sondyqtan da shyǵar, arheologter Taldy – 2 qo­rymynyń №2 obasyn j.s.d. VII ǵasyr úlesine jatqyzsa, irgeles turǵan №5 obaǵa j.s.d. VI ǵasyr degen anyqtama be­ripti.

Qorymǵa qazba jumystaryn júr­gizý nátıjesinde, 200-ge jýyq iri al­tyn buıym, 22 myńnan astam usaq buıym tabylǵan. Mamandar bar­lyq oba erte kezde tonalǵanyn aıtady. Desek te, kópshilik nazaryn aýdarǵan dúnıe – №5 obada jerlegen 30-35 jastaǵy er adam men № 2 obadan tabylǵan 50-55 jastaǵy áıeldiń múrdesi. Antropolog Aınagúl Ismaǵulova bul adamdarda az­daǵan mońǵoloıd qospasy bar, eýropalyq násil ekenin aıtady.

Ekspedısııa jetekshisi, arheo­log Arman Beısenov «qorymnan ta­bylǵan saq jaýyngeri altyn kıim­men jerlengendikten bul da kezekti «altyn adam» retinde tanylýy tıis. Ekinshiden, bul pende ári bıleýshi ári jaýynger bolǵan syńaıly» degen joramal aıtady.

О́ıtkeni adamnyń keýdesi to­lyqtaı altynmen aptalǵan. Sony­men qatar atalǵan qorǵan ishinen 130 dana dara altyn bu­ıym, sonymen qatar altynnan jasalǵan kóp­tegen injý-marjandar men qabyr­shaqtar, qoladan jasalǵan 14 jebe, tas monshaqtar tabylsa, altyn buıym­dar arasynda mysyqtektes jyrt­­qyshtyń sheber músinderi, sadaq oqtaryn salyp, belde taǵyp jú­rýge arnalǵan oqshantaı qoramsaq, syr­ǵalar, alqalar, t.b. buıymdar anyq­talǵan.

Taldy hanzadasynyń ǵylymı jańǵyrtpasyn jasaǵan arheolog Arman Beı­senov pen restavrator Qyrym Al­tyn­bekov, Tasmola mádenıe­tiniń eskertkishterinen alynǵan kıim elementterin qoldana otyryp, Tyba jerinde ashylǵan Arjan-2 qory­mynan alynǵan derekterdi paıdalanypty. Nátıjesinde, altyn japsyrmaly qysqa kúrteshe kıgen, konýs tárizdi alasa bas kıimi bar, shalbarly, músinniń tula boıy ań stılinde jasalǵan altyn buıym­darmen áshe­keılengen, jaýyn­gerlik bıik mártebesin áıgi­leıtin, moıynalqaly, bel­digine qos qanjar asynyp, arǵy­maq jetelegen «Taldy hanzadasyn» músindep shyǵypty.