Túrkııada qazaq halqynyń kórnekti jazýshysy, elimizdegi detektıv janrynyń negizin qalaýshy Kemel Toqaevtyń 100 jyldyǵyna oraı, «Kemel Toqaev – qoǵam qaıratkeri, kórnekti jazýshy, belgili jýrnalıst» atty halyqaralyq konferensııa ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Shara barysynda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń túrik tiline aýdarylǵan «Áke týraly oı-tolǵaý» kitaby tanystyrylyp, tusaýy kesildi. Jańa jınaq jazýshy, Eýrazııa Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Iаkýp О́meroǵly basqaratyn «Bengý» baspasynan jaryq kórgen. Alqaly jıyndy ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti jáne Ystanbul ýnıversıteti Farabı-Eýrazııa ǵylymı ortalyǵy uıymdastyrdy. Ekijaqty tanymdyq basqosýdyń maqsaty – Kemel Toqaevtyń shyǵarmashylyq murasyn túrki álemine tanytyp, baýyrlas memleketter arasynda nasıhattaý jáne túrki elderi ádebıetin damytý. Konferensııaǵa ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseıit Túımebaev, Eýrazııa Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Iаkýp О́meroǵly, sheteldik ǵalymdar, tarıhshylar, Ystanbul ýnıversıtetiniń oqytýshy-professorlar quramy men bilim alýshy jastary qatysty. Jınalǵandar aldynda Túrkııa ýnıversıtetteriniń doktor-professorlary Alı Shýkrý Chorýk, Abdýlýaqap Kara, Orhan Soılemez, Aına Askeruly Arslan baıandama jasap, Kemel Toqaevtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna toqtaldy. Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseıit Túımebaev óz sózinde jazýshy Kemel Toqaevty túrki álemine tereńirek tanystyryp, týystas elder ádebıetine sińirgen eńbegin aıryqsha atap ótti.
«Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń «Áke týraly oı-tolǵaý» kitaby HH ǵasyrdyń basynda qazaq dalasynda ótken tarıhı oqıǵalardy baıandaıdy. Memleket basshysy óz ákesiniń ómirine úńile otyryp, Qasym jáne Kemel atty qazaq jigitteriniń asqaq rýhyn sýretteıdi. Qabyrǵaly qalamgerdiń shyǵarmashylyq eńbekteri arqyly qazaq ádebıetiniń qalyptasý tarıhyn jáne túrki álemine sińirgen eńbegin tanyp-bile alamyz», dedi Janseıit Túımebaev.
Kemel Toqaev 1923 jyly 2 qazanda Almaty oblysynyń Qaratal aýdanynda dúnıege kelgen. 1948 jyly Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Keıin «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash»), «Qazaqstan pıoneri» (qazirgi «Ulan»), «Sosıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetteri redaksııalarynda jaýapty qyzmetter atqardy. 1960-1977 jyldary Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi «Vedomostarynyń» bas redaktory, 1980-1984 jyldary Qazaqstan jazýshylar odaǵynyń ádebı keńesshisi bolyp jumys istedi. Keńes chekısteri taqyrybyna arnalǵan 10-nan astam kitaby qazaq jáne orys tilderinde basylyp shyqty. Kemel Toqaev – soǵys taqyrybyna arnalǵan súbeli shyǵarmalarymen qatar, qazaq ádebıetindegi detektıv janrynyń negizin qalaǵan kórnekti jazýshy. «Juldyzdy joryq», «Qys qarlyǵashy», «Túnde atylǵan oq», «Qastandyq», «Zamandas syry», «Arnaýly tapsyrma», «Sarǵabanda bolǵan oqıǵa», «Tańbaly altyn», «Sońǵy soqqy», «Soldat soǵysqa ketti», «Uıasynan bezgen qus» atty týyndylardyń avtory.