Budan 20 jyl buryn qabyldanǵan «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy negizinde qolǵa alynǵan sharýalardyń biri – Shilikti qorǵandaryna júrgizilgen arheologııalyq qazba jumystary. Geografııalyq turǵydan aýmaǵy 80 shaqyrymdy alyp jatqan «Shilikti jazyǵy» Shyǵys Qazaqstan oblysy Zaısan aýdany jerinde ornalasqan. Ońtústiginde Tarbaǵataı, shyǵysynda Saýyr-Saıqan, soltústigin Mańyraq taýlary qorshap jatyr.
«Shilikti dalasynyń tek orta sheninde 200-den asa saq dáýiriniń eskertkish jádigerleri bar. Sonyń ishinde 50-ge jýyǵy aqsúıekter men patshalar zıraty. Mundaǵy kóne saq eskertkishteriniń tarıhy b.z.d.VIII ǵasyrdan bastaý alady. Al saq zamanynan keıingi qorǵandar b.z.d. I-II ǵasyrdy quraıdy. Eskertkishterdiń keıbiri úısin, keıbiri túrkilerdiki. Sondaı-aq b.z.d. VI-VII ǵasyrlarǵa tán jádigerler de kezdesedi», deıdi óńirge qazba jumystaryn júrgizgen arheolog-ǵalym marqum Ábdesh Tóleýbaev myrza.
Jalpy sany 17 obadan turatyn úlken keshenniń biri – Báıgetóbe obasy. Bul nysandy qazý barysynda, barlyǵy 4 303 altyn buıym tabylsa, solardyń ishinde: tumsyqty barys beıneli 153, búrkit poshymdas 36, buǵy músindes 20, bóltirik-qonjyq tıptes 39, arqar tústes bir qapsyrma, sonymen qatar 23 syldyrmaq áshekeı, 63 budyr tútikti sándik buıym, 17 jińishke tilik, 7 sym, 141 jartyshar pishindi salpynshaq, 2 835 dánekerli búrme, 223 maıda monshaq, 743 saqına, t.b. jádigerler qazaq qazynasyn tolyqtyrypty.
Joǵaryda tabylǵan buıymdar ań stıli dáýiriniń alǵashqy kezeńine tán dúnıe, deıdi ǵalymdar. Mundaǵy músindeý sheberligi, janýar beıneleriniń tamasha stılızasııasy, zattardy dál jetkize bilý tásili aıryqsha ekeni anyq.
Báıgetóbe obasyn qazý kezinde, balqaraǵaıdan qııýlastyryp salǵan kólemi 4,8 h 4,6 metr sharshy qıma-taǵan tabylady. Onyń ishinde jatqan eki máıitke saraptama júrgizgen antropologter bireýi – 40-50 jastaǵy eýropalyq kelbetti er adam, ekinshisi – 50-60 jas shamasyndaǵy aralas násil (eýropeoıd-mońǵoloıd) ekenin anyqtady.
Osyndaǵy er adamnyń múrdesi negizinde qazynamyzǵa «Shilikti ámirshisi» degen atpen engen altyn kıimdi adamnyń jańǵyrtpasy jasaldy. Bul isti atqarý kezinde, erte temir dáýiri men orta ǵasyrlarda Eýrazııany mekendegen taıpalardyń kıim úlgisi týraly málimetter keńinen paıdalanylyp, er adamǵa altyn áshekeıli shekpen, shalbar, etik, shoshaq tóbeli bas kıim kıgizilip, onyń syrtynan azııalyq stılde altynmen ádiptelgen shapan jabylypty. Beldigine qanjar men qyny bar qylysh bekitilip, altyndy moıyn alqa jáne syrǵa-júzik taǵylady. Ámirshilik nyshany retinde qolyna – ushtyǵynda taýteke músindi asataıaq ustatylǵan eken.