BAP ShABA MA, BAQ ShABA MA?..

UBT: NÁTIJE QANDAI? О́tken apta sońynda respýblıka boıynsha bıylǵy mektep bitirgen túlekterdiń baǵyn synaıtyn Ulttyq biryńǵaı testileý synaǵy bastalǵan-dy. Osynaý mańyzdy naýqan bastalar aldynda Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaev Almatydaǵy Qanysh Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ-degi testileý pýnktinde bolyp, ata-analar, BAQ ókilderimen kezdesip, túlekterge sáttilik tiledi. Quzyrly mınıstrliktiń má­limeti boıynsha, 2010 jylǵy mektep bitirýshi 138 162 balanyń 110 118-i UBT tapsyrýǵa ótinish bildirse, testileý maýsymnyń 4-10-y aralyǵynda 154 pýnktte (49 qala men 105 aýdan ortalyǵy) ótkizilýde. Test tapsyrýshy túlekter barlyǵy jeti lekke bólingen. Bıyl bir lektegi oqýshylar sany 800-ge deıin azaıtyldy. Bul UBT-ny neǵurlym yńǵaıly jaǵdaıda tapsyrýǵa múmkindik beredi. UBT 5 pán boıynsha: oqytý tili (qazaq nemese orys), Qazaqstan ta­rıhy, matematıka, tańdaý páni, sondaı-aq orys tilinde oqytatyn mektepterdegi – qazaq tili, qazaq til­di mektepterdegi - orys tili pán­deri boıynsha ótkizilýde. Árbir pán boıynsha test tapsyr­ma­larynyń sany – 25, al bes pán bo­ıynsha bar­lyǵy – 125 suraq. Tes­tileý ýa­qyty – 210 mınýt, ıaǵnı 3,5 saǵat. Bıylǵy jylǵy mektep bitirý­shi­ler memlekettik grant konkýrsyna qatysý jáne respýblıkanyń jo­ǵary oqý oryndaryna aqyly ne­giz­de oqýǵa túsý úshin kem degende 50 ball (“Jalpy medısına” ma­man­dyǵy úshin - 55 ball) jınaýy tıis. UBT-nyń balyn attestattyń ba­ǵasyna aýystyrý shkalasy ózger­gen. Eger mektep bitirýshi bir pán­nen 0-3 ball jınasa –“qana­ǵat­tana­rlyqsyz”, al 4 jáne odan joǵary alsa, ońdy kórsetkish bolyp tabylady. “Memlekettik qupııalar týraly” QR-nyń Zańyna sáıkes durys jaýaptar kody mem­lekettik qupııalar qataryna jatqyzylǵan. Test tapsyrmalaryn baǵalaý kezinde biryńǵaı talaptardy saqtaý jáne daýly máselelerdi sheshý, UBT-ǵa qatysýshylardyń quqyq­taryn qorǵaý maqsatynda respýb­lı­kalyq komıssııa jáne árbir UBT-ny ótkizý pýnktinde apel­lıa­sııa­lyq komıssııa qurylǵan. Tap­syr­malardyń mazmuny jáne teh­nı­kalyq sebepterge baılanysty óti­nishter testileýdiń qorytyndysy shyq­qannan keıin kelesi kúngi saǵat 13.00-ge deıin qabyldanady. Ulttyq mektepterdiń bitirý­shi­leri (uıǵyr, ózbek, tájik) qal­aý­la­ry boıynsha UBT-ny memlekettik nemese orys tilinde tapsyra alady. UBT-ny ótkizý kezeńinde ob­lystardyń, Astana jáne Almaty qalalary bilim basqarmalarynyń janynda UBT-nyń ótkizilý bary­syn baqylaýdy qamtamasyz etetin shtab­tar qurylyp, olardyń ju­my­syn Bilim jáne ǵylym mı­nıs­tr­li­gi­niń janyndaǵy respýblıkalyq shtab úılestirýde. Mınıstrdiń aıtýynsha, bıylǵy synaqqa daıyndyq saqadaı-saı, óz deńgeıinde júrgizilgen. О́tken jyldardaǵydaı qatelikterge jol bermeýdiń barlyq amal-sharǵylary jasalǵan. Daıyn jaýap satatyn, zańsyz sharýalarmen aına­ly­sa­tyndar bolsa, birden memlekettik organdarǵa habarlanyp, qyl­mystyq jaýapqa tartylady. – Búgin mine, kórip otyr­syz­dar, abyr-sabyr eshteńe joq. Bar­lyǵy óz deńgeıinde. “Baǵam eseptelmeı qaldy” degen sııaqty sóz bolmaıdy, bárin kompıýter tek­serip, skanerden ótkizedi. Son­dyqtan ata-analar, sizderdiń qo­bal­jyp otyrǵandaryńyzdy bilemiz, biraq esh ýaıymdaýdyń reti joq. Barlyǵy ádiletti, ári óz deńgeıinde ótedi, – dep elimizdiń bas muǵalimi abyrjyp otyrǵan ata-analarǵa basý aıtty. Testiń ádil ótýine ata-analar da bir aýyzdan shúbá keltirmeıtinin jet­kizdi. О́ıtkeni, Q.Sátbaev atyn­daǵy QazUTÝ-degi testileý pýnk­tinde ata-analarǵa arnalǵan arnaıy kamerasy bar bólme bólinipti. Onda olar burynǵydaı dalada alańdap otyrmaı, ǵımarattyń ishine kirip, óz balalarynyń testi qalaı tap­sy­ryp otyrǵandaryn kózderimen kórýge múmkindik alǵan. Oǵan ata-analar: “Bul óte jaqsy boldy. О́ıtkeni, kóshede úsh jarym saǵat kútkende: “Balalarymyz qalaı tapsyryp jatyr eken, qınalyp qaldy ma eken?” degen saýaldar maza bermeıtin edi. Endi olar dál ja­nymyzda otyrǵandaı. Ýnıver­sı­tet­tiń osyndaı jaǵdaı jasaǵanyna alǵysymyz sheksiz” desip jatty. Sol kúni Q.Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ-de Almaty qalasy, Je­tisý aýdanynyń 18 mektebi jáne respýblıkalyq B.Momyshuly atyn­daǵy áskerı mektep-ın­ter­nat­tyń túlekteri, ıaǵnı jalpy sany 585 túlek testen ótti. Onyń ishinde 312 qazaq, 273 orys toby bar. Sonymen tús aýa ata-analardyń da, synaq tapsyrýshylardyń da asyǵa kútken ýaqyty jetip, saǵat 15.00-de UBT qorytyndysy belgili bolsa, Jetisý aýdany boıynsha synaq tapsyrǵan túlekterdiń qol jetkizgen nátıjesi 83 paıyz bolyp, “Altyn belgiden” úmitker 6 talapkerdiń tórteýiniń ǵana úmiti aqtaldy. Gúlzeınep SÁDIRQYZY. KATONQARAǴAILYQ ShÁKIRTTER ERLEDI Katonqaraǵaı  aýdanynyń shákirtteri buryndary da biryńǵaı ulttyq testileýde joǵary bilim men bi­liktiliktiń nátıjesin kórsetip kelgen. Al bıylǵy kórsetkishteri tipti bárinen de asyp tústi. Aýdan boıynsha  biryńǵaı ulttyq tes­tileýde 93,1 ball kórsetti. Bul oblysty bylaı qoıyp, elimizdegi úzdik kórsetkishterdiń biri bolatyny sózsiz. Jambyl aýylynyń oqýshysy Aqerke Ramazanova – 124, katondyq Aıman Qurmanǵalıeva – 123, úlkennaryndyq Erasyl Zaınýldın –119, Aıjan Aman­janova, Nazerke Sultanǵazına, Aqgúl Raqymbaeva, Berik Sharıpov, Baljan Sádýova, basqa da bir top talapty shákirt 120 ball jınady. Biryńǵaı  ulttyq testileýge qa­tys­qan 386 oqýshynyń barlyǵy endi alǵan biliminiń jemisin kórmek. Aıta ketý kerek, “Altyn bel­gige” usynylǵan 18 oqýshynyń 16-sy joǵary ataqty qorǵap shyqty. Ońdasyn ELÝBAI, Shyǵys Qazaqstan oblysy. Bıylǵy UBT-nyń alǵashqy synaǵynyń biri Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń ǵımaratynda ótti. Mundaǵy erekshelik, aýdı­torııa­larǵa qoıylǵan beıne­kameralar arqyly ýnıversıtet syrtyndaǵy úlken ekrandardan test tapsyrýdyń barysyn kórýge bolady. Bul jańalyq óz kezeginde oqýshylardyń ata-analary men ustazdarynyń kóńilinen shyqty. –Jambyl oblysyndaǵy UBT-ny uıymdastyrý jáne ótkizý boıynsha memlekettik ko­mıssııanyń jumysyndaǵy ońdy qubylystardyń biri – test tap­syrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin elektrondy tehnologııany engizýi bolyp tabylady, – deıdi Bilim jáne ǵylym mınıs­trliginiń osynda arnaıy kelgen ókili S. Jıteınıkov. UBT-nyń alǵashqy synaǵyna Taraz qalasyndaǵy mektepterdiń 4024 túlegi qatyssa, qalǵan oqýshylar 8 jáne 10 maýsym kúnderi bolatyn teste baqtaryn synamaq. Ázirge, UBT-nyń oblys boıynsha ortasha kórsetkishi 82,3 ball bolyp tur. Kósemáli SÁTTIBAIULY,Jambyl oblysy. 125 BALL IEGERI ASTANADA “Astana-Dostyq” bilim berý ortalyǵy 2003 jyly qurylǵan. Sol ýaqyttan beri mektep bitirýshi túlekterge qazaq tili, Qazaqstan tarıhy, orys tili, matematıka, aǵyl­shyn tili, jalpy tarıh, geo­grafııa, hımııa, bıologııa, fızıka pánderi boıynsha UBT-ge  daıyn­dyq kýrsyn júrgizedi. Daıyndyq  mem­lekettik jáne orys tilderinde júrgiziledi.  Osy daıyndyq kýrsy qo­rytyndysynyń jyldan-jylǵa jemisin berip kele jatqany osy jyly taǵy da dáleldendi. 4 maý­symda ótken UBT ná­tı­jesinde Astana qalasy boıynsha “Astana-Dostyq” bilim berý ortalyǵynda 300 mektep bitirýshi túlekter ishinen Saǵyndyq Ǵızat  125 baldy qan­jyǵasyna baı­lady. “Egemen-aqparat”.