Ashyqtyq pen ortaq tabys

Keıingi eki jylda halyqaralyq qaýip­sizdik pen quqyq júıesiniń daǵda­rysyna baılanysty Qazaqstanǵa jáne onyń syrtqy saıasatyna degen qyzyǵý­shylyq aıtarlyqtaı ósti. Demek elimizdiń óńirlik qaýipsizdikti saqtaý men nyǵaıtýdaǵy jaýapkershiligi buryn­ǵydan da arta tústi.

Qazaqstanǵa Reseı Prezıdentiniń sapary keıingi eki jylda shoǵyrlanyp qalǵan logıstıka jáne halyqaralyq saý­da máse­leleriniń sheshilýine dem beredi. Geogra­fııalyq faktordy eskersek, Reseı – bizdiń Eýropamen saýdadaǵy negizgi tran­zıttik seriktesimiz. Sol sekildi Qazaq­stan da Reseı úshin Ortalyq Azııa, ásirese Qytaımen saýdada tranzıttik hab bolyp esepteledi. Bul faktorlardy ózara kólik shyǵyndaryn azaıtýda, eki eldegi ınflıasııany tómendetý úshin paıdalaný kerek. Buǵan qosa Reseı­den jetkizý esebinen eldegi gaz tapshy­lyǵyn joıý, Soltústik jáne Shyǵys Qazaqstannyń ınfraqurylymyn qalyp­tastyrý men gazdandyrýdy jedeldetý múmkindigin kózdeý qajet.

Qazaqstannyń energetıkalyq ınfra­qurylymyna, ásirese qazirgi tańda asa ótkir energetıkalyq daǵdarysqa ushy­ra­­ǵan óńirlerdegi energetıkalyq ın­fra­­qurylymǵa ınvestısııalar tartýdy oılastyrǵan abzal. Sondaı-aq aýyl sha­r­ýashylyǵy jáne azyq-túlik óndi­risi sala­syndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetý kerek.

Ázirge biz tek bir-birimizben báseke­le­sip jatyrmyz jáne Qazaqstan bul básekede kólemi jaǵynan tutynýshysy az ekonomıka retinde obektıvti turǵydan utylady. Alaıda Qazaqstan men Reseı – aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń iri ón­dirý­shileri. Astyq eksporty boıynsha álem­dik kóshbasshylardyń ondyǵyna ki­redi. Sta­tıst­ıkaǵa zeıin qoısaq, eki mem­­leket jalpy egistik jerlerdiń shama­men 10 paıyzyn jáne búkil álemdegi ja­­­­ıy­­lymdar men shabyndyqtardyń

9 pa­­­ıy­zyn quraıdy. EAEO elderi­niń, son­­daı-aq О́zbekstan men Tájik­stan sa­rap­­shy­larynyń pikirinshe, eki eldiń as­tyq qory 600 mıllıonnan astam adamdy ta­maq­tandyrýǵa jetedi. Álemde 850 mıl­­lıon azamat azyq-túlik tapshylyǵyn nemese kádimgi ashtyqty bastan ótkerip jatqanyn nazarǵa alsaq, bizde úlken damý áleýeti bar. Qostanaıda ótken О́ńiraralyq yntymaqtastyq forým – birlesken kooperatıv bolyp álem­dik azyq-túlik naryqtaryna tike shyǵý­dyń bastamasy. Atalǵan qurylym Qazaq­stannyń aýyl sharýashylyǵyn bıýdjet­tik sýbsıdııalarǵa táýeldi saladan eko­nomıkalyq draıverge kóshire alady.

Taǵy bir eskeretin másele – Reseıdiń qazaqtar turatyn óńirlerinde qazaq mektepterin ashý máselesin kóterý qajet. Bul reseılik týystarymyz úshin on­daǵy qazaq tili men mádenıetin saqtaý máselesine tikeleı baılanysty. «Jumsaq kúsh» qaǵıdaty jáne Reseıdegi sany mıllıonǵa jetetin qazaq qaýymy bizdiń ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq jobalarymyzdy ilgeriletý úshin mańyzdy resýrs bola alatynyn umytpaýymyz kerek.

Erkin ÁBIL,

Májilis depýtaty