О́tkeldiń arǵy beti, bergi beti

Jergilikti halyq aýyldyń batys bóligin elevator jaǵy dep ataıdy. Onyń sebebi aýdan­dyq ortalyqtandyrylǵan aýrý­hana­nyń qasymen ótetin ótkel elevatormen jalǵas­tyra­dy. 2021-2022 jyl­dary aýyl­ishi­lik joldarǵa asfalt tósel­gende ótkelge kúrdeli jón­deýden ótki­zemiz dep, burynǵy sa­lyn­ǵan jińishke temir trýbalar­dy alyp tastap, dıametri úlken 11 temir trýba saldy.

«Aýyl – el besigi» jobasy boıynsha 2021 jyly 28 aýyl­ishilik kósheler kúrdeli jón­deýden ótetini anyqtalyp, konkýrs qorytyndysy boıynsha joba merdigerleri bolyp «Aıdana» JShS men «Anýsh Qury­lys» JShS anyqtal­dy. Kúr­deli jóndeýge anaý-mynaý emes, respýblıkalyq jáne ob­lystyq bıýdjetten 1 779 121 000 teńge qarastyrylǵanyn esti­gen aýdan turǵyndarynyń qýany­shynda shek bolmady.

Jyl saıyn jaz ben kúz aılarynda jańbyrdan, jazǵytu­rym qar sýynan zardap shegetin jaǵdaıdy umytatyn bolarmyz dep armandaǵan edi...

Eski ótkel bolǵan shaqta aýyl malynyń sý ishýine, qaz-úırektiń erkin júzýine arnanyń sýy jetpeı jatatyn. Eleva­tor­men jal­ǵas­tyratyn kópirdiń ústimen ótetin kúrdeli jóndeý tizimindegi 28 kósheniń biri osy edi.

Joǵaryda jazǵanymyzdaı, sý tolyp turatyn ótkeldi buzyp, jańa sý júretin temir saqınalar saldy emes pe? Ne sebepti ekeni belgisiz, temir saqınalardyń sý ustaý bıiktigi tómen túsirildi. Sol sebepti jazǵytury jınalatyn qar sýy Derkól ózenine aǵyp ke­tip jatty.

Bos qalǵan sý arnasynyń ornyna qamys qaýlap ósti. Qamys­ty shaýyp, arnany tazalaý jónin­de tıisti oryndarǵa turǵyndar atynan aryz-shaǵymdar jazyldy. Biraq shara qoldanyp jatqan basshy joq.

Jazǵytury gúlderi, kúzde úpe­lekteri ushyp mazany qashy­rady. Kúshti jel turǵanda, yq jaǵyn­daǵy úılerdi appaq tústi «qar» basyp, ushqan úpelek­teri adamnyń dem alýyna kesi­rin tı­gizip, muryndaryn tum­sha­laı­dy. Ázirshe ótkelde ja­sal­ǵan kúr­deli jóndeýdiń sıqy osyndaı.

Sý arnasynda qalmaı aǵyp ketetini bylaı tursyn, salyn­ǵan 11 temir saqınanyń túpteri sementtelip bekitilmegen. So­nyń saldarynan jańbyr men qar sýy ótkeldiń ústinen jan-ja­ǵ­yna aǵyp, mashınalardyń qozǵalysyna qaýip týǵyzyp otyr.

Qazir trýbalardyń sýaǵar jaǵyndaǵy bos topyraq ót­kel­diń orta beline deıin  mújilip, qaýipti jaǵdaıda tur. Onyń ústi­ne jaıaý júrginshi­ge arnalǵan jol joq. Árli-berli aǵylǵan mashı­nalardan qarsy kele jat­qan adamdar qalaı qasharlaryn bilmeı dal. Balalar úshin de, úlkender úshin de óte qaýipti.

Aýyldyń kúnshyǵys teris­keı jaǵynda kolledj, aýdandyq ortalyqtan­dy­ryl­ǵan aýrýhana, birneshe bala­baqsha, saýda oryndary bar. Son­dyqtan sol tustan erteli-kesh kisi úzilmeıdi. Jaıaý júretin tur­ǵyndar úshin de, mektepke baratyn oqýshylar úshin de, ásirese mashına jary­ǵy sha­ǵy­lysqan tún mezgilinde ­ótý qaýipti ekenin kimge aıtyp túsin­direrińdi bilmeısiń...

«Aýyl – el besigi» memleket­tik baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylyp jatqan jobalarǵa sáıkes avtokólikterge arnal­ǵan tasjoldarmen qatar keıbir kóshe­lerge jaıaý júrginshiler­ge arnal­ǵan jaıaýjoldar da saly­naty­ny aıtylǵan bolatyn. Endi, mine, bári umytylyp, es­kerý­siz qal­ǵan­daı. Kózge kó­rin­­gen osyndaı ol­qylyqtar merdi­ger­ler­diń kem­shiligi ekeni aıtpasa da túsinikti.

Aýyl turǵyndary úshin ma­ńyz­­­dy máseleniń biri – sý.

Osy ótkeldiń qaq túbinen shyǵyp jatqan tup-tushy bulaq sýy bar. Bul bulaqty keńes óki­meti tusynda sol kezdegi aýyl basshysy aınalasyn temir tor­men qorshatyp, dáneker­lep, onyń ústine sement saqı­na ornatyp, sý alý úshin ádeıi ydys qoı­dy­rypty. Keıingi toqyraý jyl­darynda jaryq bolmaı qal­ǵan ýaqytta aýyl turǵyndary osy bulaqty paıdalanyp, biraz qajet­ine jaratypty.

Qazir sol jer astynan shy­ǵyp jatqan bulaqtyń qorsha­ǵan temir qorshaýy ǵana qalǵan. Sement saqınasyn julyp alyp laqtyryp tastaǵan. Bulaq­ty qal­pyna keltirý jóninde aýyldyń burynǵy jáne qazirgi okrýg ákimderine aýyzsha da aıtylyp, jazbasha da ótinishter beril­gen edi. Amal qansha, tur­ǵyndar talaby eskerýsiz qaldy. Osy máseleni jergilikti bılik ókilderiniń esine taǵy bir márte salyp qoıǵan­dy jón kórdik. «Temir trýbalar­dyń eki ja­ǵyn sementtep berse, ótkeldiń ne­gizgi bóligin keńeıtip, jaıaý júrginshilerge arnap jaıaýjol salynsa, burynǵy bulaq qalpyna keltirilse» degen turǵyndar ótinishi aıaqsyz qal­masa eken.

Tasqalalyq turǵyndar aýyldyń elevator bóligine óte­tin ótkeldiń jáne bulaqtyń qa­jettigin másele etip kóterý­den tanǵan emes. Taıaýda aýdan ákimi qyzmetine kirisken Talǵat Shákirov úmit­ker retinde aýdan ákimdigine kandıdat bolyp tir­kelip, aýdan turǵyndarymen kezdeskeninde turǵyndardy tolǵantqan ózekti máselelerge bar kúsh-jigerin salatynyn aıt­qan bolatyn. Sol ýádesine saı ót­kel men bulaq máse­lesi tolyq she­shimin tabady dep úmittenemiz.

Bısenbaı О́TEGENOV,

zeınetker, aýdandyq qoǵamdyq keńes múshesi

Batys Qazaqstan oblysy,

Tasqala aýdany,

Tasqala aýly