Sońǵy onjyldyqta elde áıelderdiń jańa býyny qalyptasty. Olar qarjylyq jáne psıhologııalyq turǵyda táýelsiz bolyp, sonymen birge, otbasyn qurýdy, mansap qýyp, rýhanı jáne shyǵarmashylyq damýdy jón kóredi. Jyl saıyn qarjylyq jáne áleýmettik qoldaý sharalary arqyly áıelder kásipkerligin yntalandyrý men qoldaý artyp keledi, dep jazady Egemen.kz.
Statıstıka derekterine júginsek, memlekettik qyzmettegi áıelderdiń úlesi 2010 jyly 52,7%-dy qurasa, 2022 jyly 55,5%-ǵa deıin ósken. Byltyr basshylyq laýazymdaǵy áıelderdiń úlesi - 39,2 paıyz bolsa, bıyl bul kórsetkish 40,8 paıyzǵa ósken. Onyń ishinde qala aımaǵynda basshylyq qyzmettegi áıelder - 41,5 paıyzdy qurasa, aýyldyq aımaqtarda basshylyq qyzmettegi qyz-kelinshekterdiń úlesi - 38,5 paıyz. Al, saıası laýazymdarda 59 áıel jumys isteıdi. Bul qatarda mınıstrler, Agenttiktiń, Joǵary aýdıtorlyq palatanyń jáne Konstıtýsııalyq sottyń tóraǵalary, oblystardyń jáne qala ákimderiniń orynbasarlary bar.
Internet múmkindikteri artqan saıyn bıznes bastaýǵa yntaly bıkeshter qatary kóbeıgen. Kásiptegi qyz-kelinshekterdi qoldaýǵa memleket te múddeli. Atap aıtsaq, «Áıelder kásipkerligin damytý ortalyqtary» men «Bıznestegi áıelder» baǵdarlamasy iske asyrylyp otyr. Ortalyq kásipker áıelderdiń básekege qabilettiligi men áleýetin arttyrýdy kózdese, Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen birlesip jasalǵan baǵdarlama 48 jergilikti konsaltıngtik jobanyń jáne halyqaralyq sarapshylardyń qatysýymen 6 jobanyń júzege asýyna arqaý bolǵan.
Shaǵyn jáne orta bıznestegi áıelderdiń úlesi jyl jyljyǵan saıyn kóbeıýde. 2011 jyly kásiptegi áıelderdiń úlesi 38,4% bolsa, 2021 jyly 44,6%-dy quraǵan. Elimizde kásiporyn basshylarynyń 30,8%-y – áıelder. Úkimetpen memleket qatysatyn kompanııalardyń basshylyq organdarynda áıelderdiń úlesin kezeń-kezeńmen 30%-ǵa deıin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalar qabyldanyp jatyr.
Kásiptegi qyz-kelinshekterdiń keleli máselesin sheshý jaıy qashan da ózekti. Osy maqsatta búgin Astanada Qazaqstan aýyl áıelderiniń VI respýblıkalyq forýmy ótti. Is-shara elimizdiń barlyq óńirinen 200-den astam kásipker áıelderdiń basyn biriktirdi.
2022 jyl men bıylǵy jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha kásipker áıelderdiń 17 myńǵa jýyq jobasy sýbsıdııalanǵan. Oǵan 638 mlrd teńge jumsalǵan.