Zorlyq-zombylyq qaıtse azaıady?

Is-sharaǵa Prezıdent Ákim­shi­liginiń ókilderi, Parla­ment depýtattary, Bala quqyqtary jó­nindegi ýákil Dınara Zákıeva, Prezıdent janyndaǵy Áıel­der isteri jáne otbasylyq-de­mo­grafııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa tóraǵasy Aıda Balaeva, Ishki ister mınıstri Erjan Sádenov jáne ózge de memlekettik organdardyń basshylary men múddeli tulǵalar qatysty.

Otyrysty ashqan Bas prokýror Berik Asylov Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda turmystyq zorlyq-zombylyq deńgeıin tómendetý boıynsha sharalar kesheni qabyldanyp jatqanyn atap ótti.

«Búginde kóshedegi mádenıet­siz­dikten bastap urlaý, tonaý jáne kisi óltirýge deıingi qyl­mys­tardyń barlyq túrine qarsy kúresti shıratý qajet. Jyl basynan beri 80 adam kisi óltirgeni, ólimge ákep soqtyrǵan aýyr zııan keltirgeni úshin uzaq merzimge bas bostandyǵynan aıyryldy. 2023 jyldyń úshinshi toqsanynda ǵana 27 myń «otbasylyq jan­jalqoı» ákimshilik jaýap­ker­shilikke tartyldy. Sebebi bıylǵy 1 shildeden bastap polısııa mundaı adamdardy óz bastamashylyǵymen anyqtaý quqyǵyna ıe boldy. Al aldyńǵy toqsanda jábirlenýshilerdiń ótinishteri boıynsha tek 7 myń ákim­shilik quqyq buzýshy jaýap­qa tartylǵan bolatyn», dedi B.Asylov.

Bas prokýrordyń aıtýynsha, jýyrda Astanada Saltanat Núkenovanyń óliminen keıin qo­ǵam­da zorlyq-zombylyq máse­lesi aıryqsha ýshyǵyp tur. «Qazirgi tańda elimizdiń 150 myń aza­ma­ty Otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtan qorǵaýdy kúsheıtý týraly petısııaǵa qol qoıdy. Sondyqtan bul másele Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev tapsyrǵandaı, bárimizden tize qosa otyryp kúresýdi talap etedi», dedi Bas prokýror.

Otyrys barysynda qoǵamda osyndaı keleńsizdiktiń taralýyna yqpal etip otyrǵan birqatar faktor bar ekeni atap ótildi. Áli de otbasylyq-turmystyq quqyq buzýshylyqtardyń kóp bóligi jasyryn qalyp jatyr, óıtkeni jábirlenýshiler qorqyp, shańyraǵyndaǵy ozbyrlyqty kópshilikke jaıýǵa batyly bara bermeıdi.

Ulttyq komıssııa tóraǵasy Aıda Balaeva otbasylyq-tur­mys­­tyq zorlyq-zombylyq oqı­ǵa­larymen ár memlekettik or­gan óz betinshe kúresip jat­qa­nyn jáne ózara baılanys jaǵy kem­shin ekenin atap ótti. «Árbir memle­ket­tik organ jeke taldaý jasap, qandaı da bir sheshim qabyldaıdy. Alaıda biz bir-birimizben tá­jirıbe almasa bermeımiz. Tek or­ta­­lyqta ǵana emes, aımaqtar deńgeıinde kúsh-jigerimizdi qalaı biriktiremiz? Osy jumystardyń bárin úıles­ti­retin bir tetik kerek», dedi A.Balaeva.

Bas prokýratýra Qoǵamdyq múd­­delerdi qorǵaý qyzmetiniń bas­shysy Marat Ábishev eli­miz­de 200-den astam aýdan bolsa, sonyń 85 paıyzynda daǵdarys ortalyqtarynyń joq ekenin alǵa tartty. «2022 jyly áleýmettik qyzmetter (dárigerge deıingi medı­sı­nalyq, psıhologııalyq, zań kómegi, onyń ishinde qujat­tar­dy qalpyna keltirý boıyn­sha t.b.) 2 749 adamǵa kór­se­til­ge­nimen, olar­dyń sany 13 esege kóp boldy, ıaǵnı 38 myń adamdy qurady», dedi Marat Ábishev.

Jıyn barysynda ózge de qa­ty­sý­shylar sóz alyp, qyl­mys­­tyń aldyn alý jumys­taryn jetildirýdegi mańyzdy baǵyt «múldem tózbeýshilik» qaǵıdatyn ilgeriletý ekenin atap ótti. Bul rette jazanyń bultart­pastyǵy halyqtyń qu­qyq­tyq mádenıetin arttyrýmen, azamattardyń el zańdaryna jáne bir-birine degen qurmetine tárbıeleýmen qatar júrýge tıis. Quqyq buzýshylyqtyń barlyq túrine qarsy ustanymdy árbir adamnyń boıynda erte jas­tan qalyptastyrǵan abzal.

Talqylaý qorytyndysy bo­ıynsha otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtyń, sondaı-aq qoǵamdyq oryndardaǵy qyl­mystyń aldyn alýdy kúsheıtý baǵytynda birqatar shara usy­nyldy.