Halyqtyń áleýmettik deńgeıin tek memleketten beriletin járdemaqy ǵana kótermeıdi. Bul rette shaǵyn jáne orta kásip ıelerin de qoldaý mańyzdy ról atqarady. Osy oraıda Jetisý oblysynyń kásipkerleri bólshek salyq mólsherlemesin 4 paıyzdan 2 paıyzǵa deıin tómendetý týraly máseleni birneshe ret kótergen edi. О́kinishke qaraı, memlekettik organdar ókilderimen ótken jıyndar óz nátıjesin berer emes.
Eske salsaq, óńirlik kásipkerler palatasynyń alańynda bólshek salyq mólsherlemesin tómendetý máselesi birneshe ret kóterilgen bolatyn. 2023 jyldyń 20 naýryzynda qol qoıylǵan zań jergilikti ókildi organdarǵa bólshek salyq mólsherlemesin jartylaı tómendetý quqyǵyn berdi. Sodan keıin depýtattar salyqtyń bul túri shynymen joǵary dep sanady. Halyq qalaýlylary mólsherlemeni tómendetý kerek dep eseptep, kásipkerlerdi tolyǵymen qoldady. Osy shara júzege assa, óńirdegi kásipkerliktiń neǵurlym belsendi damýyna yqpal etetini anyq. Sondaı-aq kiristerdi «kóleńkeden» shyǵarýǵa múmkindik beredi.
Ár máslıhat aýdandar men qalalar deńgeıinde salyq mólsherlemesin qanshalyqty azaıtýǵa bolatynyn ekonomıkalyq negizdemeler men jergilikti bıýdjetke áser etýdi eskere otyryp, jeke sheshedi. О́ńirde osy baǵytta barlyq qadam jasalǵan sııaqty. Áıtse de jyl aıaqtalýǵa jaqyn, eshqandaı sheshim qabyldanbady.
Kásipkerler bul jańashyldyqty oń qabyldady, óıtkeni olarǵa da shyǵyndarynyń tómendetýdiń bir jol osy. Saýda núkteleriniń ıeleri men qyzmet kórsetýshiler salyqtan basqa, lısenzııany paıdalaný úshin de aqy tóleıdi. Sonymen qatar saqtandyrý, zeınetaqy jáne basqa da turaqty jarnalar bar. Osyndaı qarjylaı kedergiler mıkro kásiporyndarǵa qyzmet aıasyn keńeıtýge múmkindik bermeıdi.
«Bizdiń bastamamyz boıynsha Saýda jónindegi salalyq keńes Jetisý oblysynyń aýdandary men qalalarynyń barlyq máslıhatyna arnaıy hattar joldady. Alty aı kúttik, túpkilikti jaýap berilmedi, ne tómendetiledi, ne qalatyny qabyldanbady. Dálirek aıtsaq, biz saýalymyzǵa jaýap almadyq. Al keıbir jaǵdaılarda, mysaly, Tekeli qalasy máslıhatynan bólshek salyq mólsherlemesin tómendetý máselesi boıynsha usynystar túspegeni týraly bizge hat kelip tústi», deıdi saýda jónindegi salalyq keńesiniń tóraǵasy Edıl Qazaqpaev.
Nelikten úderis sonshalyqty keshiktirildi? Bul áreket kásipkerler úshin túsiniksiz bolyp otyr. Jaýapty salalar osy ýaqyt boıy daıyndyq jumystary júrgizilgenin aıtýda. Tipti jaqyn shamada sheshim qabyldaýǵa ýáde bergenin habarlady. Biraq taǵy da sıyrquıymshaqtanyp kete me degen qaýip bar.
Memlekettik kirister komıtetiniń resmı aqparatyna súıensek, jergilikti ókildi organ bólshek salyq mólsherlemesin tómendetý týraly oń sheshim qabyldaǵan jaǵdaıda, bul zań 2024 jyldyń qańtarynan bastap kúshine enýi múmkin. Al sheshim keıinirek qabyldansa, onda Salyq kodeksiniń 696-3-babynyń 5-tarmaǵynyń normasyn eskere otyryp, JО́O-nyń bólshek salyq mólsherlemesin tómendetý týraly sheshimi 2025 jylǵa shegerilmek.
Búginde Astana qalasynda, Qyzylorda jáne Qaraǵandy oblystarynyń birneshe eldi mekenderinde halyq qalaýlylary bólshek salyq mólsherlemesin shildege deıin tómendetýge daýys bergen. Sonyń nátıjesinde mólsherleme tómendegen. Endi mundaı múmkindikti Jetisý oblysynyń kásipkerleri de paıdalanyp kórgisi keledi.
Jetisý oblysy