Memleket basshysynyń kólemdi suhbatynyń eki taraýy otandyq ekonomıkaǵa qatysty eken. Mundaǵy eń basty suraq – 2029 jyly strategııalyq maqsatymyz 450 mıllıard dollarlyq ishki jalpy ónimge jete alamyz ba? Áý bastaǵy esep boıynsha mundaı maqsatqa jetý úshin jyl saıyn ekonomıkalyq ósim 5 paıyzdan kem bolmaýǵa tıis. 2023 jyly shamamen 5 paıyz ósimdi qamtamasyz ettik. Biraq onda 2024 jyly kem degende 6 paıyz ósimdi baǵyndyrýymyz kerek.
Prezıdent Úkimettiń qolyna barlyq qajetti quraldar men ókilettilik berilgenin jáne Úkimetke senetinin aıtty.
«Árıne, bul – jetýge bolatyn meje. Halyqaralyq valıýta qorynyń sarapshylary 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi qazirgi baǵamen eseptegende 259 mıllıard dollardan asady, ıaǵnı 2022 jylmen salystyrǵanda 15 paıyzǵa artady dep baǵalap otyr. Bul – Ortalyq Azııadaǵy eń joǵary aqshalaı ósim. Jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim de ósip keledi. Buǵan qatysty boljamdy kórsetkish byltyr 13 myń dollarǵa jýyqtady», dedi Memleket basshysy. Meniń oıymsha, bul rette satyp alý qabileti parıtetiniń kýrsaralyq qaıta esepteýdiń arqasynda bizdiń jaqqa oınaǵanyn eskerý kerek.
Munaıdyń qubylyp turatyn baǵasy bizdiń ekonomıkalyq ósimniń draıveri sanalatyny óte qaýipti, ári bul – ýaqytsha dúnıe. Otandyq ekonomıkany fýndamentaldy ósirýdiń eki tetigi ǵana bar. Prezıdent olardy bilip otyr. Birinshisi – óndiristi kóbeıtý. Zaýyt kóbeıgen saıyn, biz munaıǵa degen táýeldilikten alystaı bastaımyz. Ekinshisi – sol zaýytty salýǵa keletin, jańa tehnologııasy men aqshasyn ákeletin ınvestor. Osy eki tetik qosarlana júredi.
«Investısııa shtabyn qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdym. Bul shtabqa elimizdegi ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jáne ınvestısııalyq jobalardy sapaly júzege asyrý úshin aýqymdy ókilettik berilgen», dep túsindiredi Memleket basshysy.
Endi ınvestorlar ne alady? Bastysy, ınvestısııalardyń qorǵalýyna beriletin memlekettik kepildik. Ol úshin elimiz reıderlikti túp-tamyrymen joıady. Ekinshisi – túsinikti jáne qolaıly zańnama. Ol – Salyq kodeksiniń jańarýy, ınvestorlardy qorǵaý men qoldaýǵa arnalǵan baptardyń birneshe zańǵa tolyqtyrý retinde engizilýi. Osy eki ózgeris bar jáne Qazaqstannyń «VVV» deńgeıindegi sýverendi ınvestısııalyq reıtıngi bar, Astanada Brıtan quqyǵymen jumys isteıtin halyqaralyq arbıtrajdy sot bar, barlyǵyn qossaq, Qazaqstan 2024 jyly Eýrazııa qurlyǵy boıynsha ınvestısııa salýǵa eń qolaıly TOP-10 eldiń qataryna kiretini sózsiz. Bizdiń meje – bıyl 50 mıllıard dollar ınvestısııa tartý. Osyny iske asyrǵan kezde Qazaq elin eshkim toqtata almaıdy.
Prezıdent bizdiń bıylǵy ekonomıkalyq strategııamyzdy myna abzaspen naqty túsindiredi: «Álemdegi ekonomıkalyq ahýal bizdiń elge de salqynyn tıgizetini sózsiz. Alaıda kez kelgen qıyndyq jańa múmkindikke jol ashady. Úkimettiń jel qaıdan soqsa da, jelkendi ózine ońtaıly bura alatyndaı, jan-jaqty oılastyrǵan jospary bolýǵa tıis. Ekonomıkanyń ósimin yntalandyrý sharalary men qurylymdyq reformalar qatar júrýi kerek. Naqtyraq aıtsaq, kásipkerlik pen básekeni damytý, jekemenshikti qorǵaý, ádil sot tóreligi bolýy óte mańyzdy. Sonda ǵana kózdegen maqsattarymyzdyń bárine qol jetkizip, belgilengen merzimde ulttyq ekonomıka kólemin eki ese ulǵaıta alamyz».
Aıbar Oljaı,
ekonomıst