• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 09 Qańtar, 2024

Jurtshyl jýrnalıst

470 ret
kórsetildi

Qoǵamdy negizgi qozǵaýshy kúsh – áýelden jýrnalıster qaýymy. О́neri aspan­daǵy juldyzdarǵa jalǵasqan eren júırikti de, ǵasyrdyń teńdesi joq teńiz­den tereń ǵulamany da, tulǵasy taýdan bıik eńseli erdi de, qorshaǵan orta men tabıǵattyń ǵalamat, ǵajaıyp kórinis keremetterin de, eń árisi Qudaı Taǵalanyń pendesine jibergen shapaǵat nury men qııamet-qa­ıymyn da el-jurtqa jiliktep otyryp jetkizetin jankeshti eńbektiń ıesi – jansebil jýrnalıster qaýymy.

Jankeshti degen sózimizdi sál tarqa­typ, naqtylaı tússek, qalam ustaǵan qara­paıym jýrnalıst óneri aspanǵa órilgen eren júıriktiń jan dúnıesin ashý úshin onyń ónerin túsinip, bilýi shart. Al aqyl-ilimi alty qurlyqqa asyp ketken akademıkpen salıqaly áńgime qurý úshin tym quryǵanda sol ǵylymnyń túp-tegine úńile alatyn óre kerek. Taý tulǵanyń elden bıik eńbegin ádil baǵalaý úshin pafos pen paryqtyń, paıym men parasattyń arajigin ajyrata alatyn asa qarymdy qabilet qajet. Osy sharttardyń údesinen tolyq shyqqan qalam­ger­di ǵana jaqsy jýrnalıst degen jón sekildi.

Búginde jýrnalıst Joldybaı Bazar qolyna qalam ustaǵaly qazaqtyń áridegi zamanynan bastap, beridegi ár kúngi tolǵaqty taqyryptaryn tolǵana jazyp júr. Únemi jaqsy men jaryqty izdegen Joldybaıdyń kótergen kóptegen taqyrybynyń bázbirin bizdiń qoǵam áli tolyq paıymdap úlgermedi me degen kúdik bar. Osydan jeti-segiz jyl buryn «Egemen Qazaqstan» gazetinde basylǵan «Kórdemshe» atty kólemdi maqalasy kópshilik ortada tóńkerisshil rezonans týdyrǵanymen, bıliktiń bıshigin usta­ǵandardyń keıbiriniń meńireý mıshy­ǵy­na sáýle bolyp quıylmady. Áıtpese, «Qan tazalyǵyn qatty ustan­ǵan elmiz» dep aıdaı álemge jar salyp, kóki­rek kótergen qazaqtyń barlyq bolmysy men ǵumyrlyq ustyny bolǵan ult­tyq qundylyqtary qalaı qurı bas­ta­ǵanyn kózge shuqyǵandaı etip kórsetken «Kórdemshe» taqy­ry­byndaǵy mátinge mán bergen Alashtyń árbir azamaty tárbıe men dástúr jóninde, tıym men tek týraly salmaqty sóz aıtyp, qazaq bolyp qalý týraly naqty iske oıysa bastaıtyn edi.

Sýdyń tunyǵyn iship, shóptiń dárý­ligi mol shúıginin ǵana qorek qylatyn, qa­zaqqa mingende kólik, ıin qandyryp kı­gende kıim, saýǵanda sýsyn, jegen­de asyl taǵamy bolǵan jylqy malynyń da tizgin ustaǵan barlyq qaýymǵa málim qasıetterinen artyǵyn da osy Joldybaıdyń qalamynan týǵan dúnıe­ler­den oqyp bildik. Tuıyq ta tik tuıaq­tynyń áriptesimiz áspettegen ár qasıetin táptishteı tússek, tym uzaqqa ketip qalarymyz anyq. Ony kerek qylǵan adam ózi taýyp alyp, kóz júgirtip, ıgiligine jaratyp jatsa, quba-qup.

Al endi eldik pen memlekettik sharýa­ǵa­ kelgende, kádimgi ottaı lapyldap janyp turatyn Joldybaı qaı máseleni kótermedi? Ásirese ormandaı qalyń ońtústik halqyn arasy sırep qalǵan soltústiktegi aǵaıyn-baýyrdyń arasyna kóshirip aparyp, jersindirip, turaq­tandyrýy úshin jalpaq jurtyna jarııa qylǵan maǵynasy men mazmuny ǵu­myr­lyq usynys-tilekten turatyn «Ishki kóshi-qondy qalaı retteımiz?» atty tuǵyrly maqalasyn bıliktiń bıshigin usta­ǵandardyń qaısysy paryqtap, pa­ıymdaı bildi? Ágárakı, tıisti oryn­daǵylarǵa tujy­rym­damalyq máni bar osynaý maqala anyq jetip barǵanda, qazirgi kúnde ońtústikten tartylǵan kerýen kóshtiń saltanatyna qarap ár qazaq marqaıa masattanyp, maqtanyp otyr­­ǵan bolar edi.

Jýrnalıst Joldy­baı Bazardyń beldi týyn­dylarynyń bárin bul arada taratyp aıta berýge oryn tar. Sebebi onyń sheber oıynan týǵan prozalyq shyǵarmalarynyń ózi bir tóbe. Biz biletin Joldybaıdyń ǵumyrlyq ustanymy – salamatty urpaq tárbıelep, eldiń, jerdiń shyn qamqory men qorǵany bolatyn otansúıgish azamatty ósirip, jetildirý. Joldybaı ómirlik jary Gúlbala ekeýi alty birdeı per­zentti mápelep ósirip otyr. Eldegi daryndy ári ádepti balalarǵa arnalǵan aldyńǵy qatar­ly mektepter sanatyna jatatyn Bilim jáne ınnovasııa lıseıin úzdik támam­daǵan eki úlken qyzdyń biri Alma­­ty­daǵy Súleımen Demırel ha­lyq­­ara­lyq ýnıversıtetinde, al ekin­shisi Qara­ǵan­dynyń medısına ýnı­ver­sı­tetinde oqyp júr. Keıingi eki ul da atal­ǵan lıseıde bilim alyp jatyr. Keıingileri áli balabaqshada.

 Áýelde esimin bilip, qalamyn qyzyq­tap júrsek te, osydan toǵyz-on jyl buryn «Egemen Qazaqstan» gaze­ti­nde Joldybaımen alǵash ret júzbe-júz tanysyp, bilis­tik. Únemi kóńili gúl, jaıdary kúl­kisi júzinde turatyn Joldybaıdyń ómir­lik ustanymy naǵyz qazaqylyq eke­nine bárimizdiń kózimiz jetti. Úlkenge qur­me­tin, kishige izetin jasap turýdan bir ja­ńyl­maıtyn inimiz aralasqan ortada ózi de mol syı-qurmetke ıe boldy. Úlken oryn­da óziniń salmaqty ári júırik qalam ıesi ekenin anyq tanytyp, birer jylda gazettegi eń aýyr sanalatyn saıa­sat bóliminiń tizginin ustady. Bólimniń aýyr sal­maǵyna qaramaı, taqyryptardy erkin meń­gerip, dóńgeletip áketti. Nátı­je­­sinde, saladaǵy eren, erek tulǵalar­dyń aldynda abyroı-bedelge ıe boldy. Jol­dy­baıdyń bilimi men biligi, boıyn­da­ǵy izgi kisiligi men kemeldenýi – soǵan laıyq.

Eldegi bas basylym sanalatyn «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búginde mádenıet jáne ádebıet bólimine jetek­shi­lik etip otyrǵan inimizdiń qazirgi ilge­rindi eńbegi el-jurttyń nazarynda. Onyń basshylyǵymen bólim daıyndaǵan basy­lymnyń tanymdyq ádebı, tarıhı betterin oqyrman qaýym qumarlana oqıtynyn kóz kórip júr. Son­dyq­tan irgeli azamattyń eńbegin ádil baǵa­laǵan ujym basshylary redaksııa janyna turǵyzǵan jańa jataq­ha­nadan eki bólmeli úı berip, Astanadan 40 shaqy­rym jerdegi Aqmol qalasynan qalap kóshirip alǵan edi. Búkil sanaly ǵumy­ryn jýrnalıstıkaǵa arnap kele jat­qan abzal azamattyń qoly byltyr kóle­mi at shaptyrym páterge jetti. Oǵan sebepshi bolǵan, árıne, qazirgi gazet basshylary.

Mereıli belestegi Joldybaı baýy­ry­­myz­dyń áli de ala­tyn asqaraly asýy alda. Ol asýlardy qalamymen baǵyn­dy­ra­tynyna senemiz.

Sońǵy jańalyqtar