Osydan eki jyl buryn qys ortasynda elimizdegi jylý elektr stansasy bir emes, birneshe ret apatqa ushyrap, tutas bir qala jylýsyz qalǵany bar. Bul salynǵanyna 60 jyldan asqan jylý elektr ortalyqtarynyń apatty jaǵdaıda turǵandyǵyn, tipti tozyǵy jetkendigin kórsetip, sheshilmegen máseleniń túıinin tarqatyp bergendeı boldy. Árıne, eskirgen ınfraqurylym halyqtyń turmys-tirshiligine tikeleı áser etip, ındýstrııalandyrýdyń qarqyndy damýyna tejeý qoıatyndyǵyn eskersek, atalǵan sala ýaqyt ozdyrmaı jedel túrde jańǵyrtylýy kerek.
Osy rette ótken jyly Úkimet otyrysynda bas qosqan sala mamandary aldaǵy besjyldyqta 14 gıgavatt elektr qýatyn engizýdi taǵy bir pysyqtady.
Memleket basshysy da elimizdiń energetıka salasyn odan ári damytýdyń asa mańyzdylyǵyn, transulttyq munaı-gaz korporasııasyna ınvestısııany tartý qajettiligi jóninde basa aıtqan bolatyn. Atalyp otyrǵan 14 gıgavatt jańa elektr qýaty iske qosylsa, jańartylatyn energııa kózderi jobasynyń arasynda sý elektr stansasy da qalys qalmasy anyq.
Byltyr respýblıka boıynsha energııa kózderin salý men jańǵyrtýǵa 146,5 mlrd teńge bólingen. Onyń 19 mlrd teńgesi 8 energoblok, 43 qazandyq jáne 40 týrbınany jóndeý sekildi jeke ınvestısııaǵa jiberilgen. О́tken jyly Astana qalasyndaǵy №3 JEO, «Iýgo-Vostok» pen «Turan» sekildi eki jylý gaz stansasy iske qosyldy.
Kókshetaýdaǵy qazandyqtardy, Ekibastuz ben Rıdder qalasyndaǵy jylý elektr stansalaryn kúrdeli jóndeýge jáne Mańǵystaýdaǵy atom elektr kombınatyna jabdyqtardy satyp alýǵa memlekettik rezervten 21 mlrd teńgeden asa qarjy bólingen. Qazirgi tańda Ekibastuz qalasyndaǵy №1 jylý elektr stansasyndaǵy qýaty 500 MVt bolatyn №1 energoblokty qalpyna keltirý jáne jańǵyrtý boıynsha aýqymdy joba iske asyrylyp, bıylǵy jyldyń maýsym aıynda tolyq paıdalanýǵa berilmekshi. Sonymen qatar №2 jylý elektr stansasyndaǵy qýaty 636 MVt bolatyn №3 energoblok qurylysynyń jumysy bastaldy. Oral qalasyndaǵy jylý elektr stansalaryn taratý qurylǵylary jańartylyp, Túrkistan men Leńgir qalalaryndaǵy qosalqy stansasynyń qurylysy aıaqtalǵan. Búginde Kókshetaý (240 MVt), Semeı (360 MVt) jáne О́skemen qalalarynda jylý elektr stansasyn salý máselesi qarastyrylyp, elektr energııasyn óndirý 112,9 mlrd kVt/saǵ quraıdy dep kútilip otyr.
Elimizde jyl saıynǵy ınvestısııa lımıti 32 mlrd teńgeden 428 mlrd teńge aralyǵyn qurasa, bul soma energııa óndirýshi uıymdardyń negizgi jabdyqtaryn jańǵyrtýǵa, qaıta jańǵyrtýǵa ári keńeıtýge múmkindik berdi. Batys aımaqtaǵy elektr jelisin nyǵaıtýda strategııalyq mańyzdy joba iske qosylyp, sonyń aıasynda jalpy uzyndyǵy 780 shaqyrymǵa jýyq bes 220 kV elektr berý jelisi salynǵan.
Sonymen 2027 jylǵa deıin jalpy qýaty 6,7 GVt bolatyn jańartylǵan energııa kózderi nysandaryn salýdyń 5 jyldyq aýksıondyq kestesi bekitildi. Búginde jalpy qýaty 495,6 MVt bolatyn jańartylǵan energııa kózderiniń 16 nysany iske qosylyp, ınvestısııa kólemi shamamen 450 mln dollardy qurap otyr. Jańartylatyn energııa kózderi salasynda jańa aýqymdy jobalardy júzege asyrý boıynsha sheteldik ınvestorlarmen birqatar kelisimge qol qoıyldy. BAÁ, Total Energies jáne China Power International Holding-pen birlese jalpy qýaty 3 GVt bolatyn úsh jel elektr stansasyn salý josparlanyp otyr.