Zań solqyldaq bolsa, tıisti baqylaý jasalmasa, halyq ıgiligine qyzmet etetin ortaq múlikter jeke qoldarǵa ótip ketetinin ashy tájirıbe kórsetti. О́kinishke qaraı, buǵan deıingi jyldary zań talaptaryn belshesinen basqandar tártipti eskermeı memleket múlkin jekeshelendirip alǵan. Qazir sol qylmystar shetinen ashylyp, zańsyz alynǵan múlikter memleketke qaıtarylyp jatyr.
«Baısat» memleketke qaıtaryldy
Almaty qalasy prokýratýrasynyń málimetinshe, taıaý kúnderi Mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sotynyń «Almaty jylý» holdıng kesheniniń (qazirgi «Baısat» bazary) múlkimen jasalǵan barlyq mámileni jaramsyz dep taný týraly sheshimi zańdy kúshine endi.
Sotta qyzmet beıinin saqtaý jáne ıelikten shyǵarýǵa tyıym salý týraly sharttyń talaptaryn saqtamaý máselesi qaralǵan. Osyǵan oraı mindetti satý shartynsyz 4 jyl burynǵy múlikti baǵalaý týraly ózekti emes esepti qoldanýda kórsetilgen keshendi zańsyz satý faktileri rastalyp otyr.
Jalpy aýdany 4 221,4 sharshy metr bolatyn 3 nysannan jáne 1,4 ga jerden turatyn múlik Baýyrjan Nursultanǵa (Qaırat Satybaldynyń uly) tıesili «QazGerStroı birlesken kásiporny» jáne «Astana Finansial Group» seriktestikteriniń ózara úlestes kompanııalarynyń menshiginde boldy. О́tken jyly sotqa deıingi tergeý aıasynda Qaırat Satybaldy «Baısat» bazarynyń basym bóligin óz erkimen qaıtaryp bergen edi.
Úsh jer ýchaskesin zańsyz alǵan
Sonymen qatar Atyraý oblysynda Maqat aýdanynyń Jer qatynastary, sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń qyzmetinde júrgizilgen tekseris kezinde memlekettik qyzmet kórsetý, mindetti konkýrstyq rásimderdi elemeý jáne aýdan ákimdiginiń laýazymdy tulǵalarynyń quzyretine kirmeıtin sheshimder qabyldaýǵa qatysty eleýli buzýshylyqtar anyqtaldy.
Maqat aýdany prokýrorynyń aktisi boıynsha saýda-sattyqtan tys tabystalǵan jalpy quny 144 mln teńge bolatyn 61 ga 3 jer ýchaskesi memleketke qaıtaryldy. Sondaı-aq saýda-sattyqtan tys jer ýchaskelerin zańsyz alǵan tulǵalar qatarynda jer komıssııasynyń músheleri de bar. Sonymen qatar aýdan ákiminiń orynbasarlarynyń biri bıýdjetke tıisti tólemsiz kásipkerge jer ýchaskesin tegin bergen.
Prokýrorlyq qadaǵalaý aktisin qaraý kezinde aýdan ákiminiń eki orynbasary tártiptik jaýapkershilikke tartylsa, Jer qatynastary, sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 137-babynyń 1-bóligi sáıkes ákimshilik jaýapqa tartyldy.
Jalpy bereshek – 400 mln teńge
Mańǵystaý oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýratýrasy jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetine jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly zańnamanyń saqtalýyna tekserý júrgizdi.
Tekserý barysynda jekelegen jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń (keń taralǵan paıdaly qazbalardy óndirýge quqyǵy bar) jumysynda oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna aýdarymdar, qyzmetkerlerdi oqytý, taratý qoryn tolyqtyrý, qol qoıý bonýsyn tóleý sııaqty kelisimsharttyq jáne lısenzııalyq mindettemelerdi oryndamaý faktileri anyqtaldy. Bereshektiń jalpy somasy 400 mln teńgeden asty.
Mysaly, jer qoınaýyn paıdalanýshy «D.A.B.» júıeli túrde 4 jyl boıy (2019-2022 jyldar aralyǵy) Mańǵystaý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna jalpy somasy 9 mln teńgege aýdarym júrgizbegen. Osyǵan uqsas faktiler is júzinde barlyq jer qoınaýyn paıdalanýshylarda anyqtaldy.
Qabyldanǵan prokýrorlyq qadaǵalaý sharalarymen búgingi tańda memleket kirisine 50 mln teńgeden astam qarajat óndirilip, 7 jer qoınaýyn paıdalanýshynyń keń taralǵan paıdaly qazbalardy óndirýge lısenzııalary qaıtaryp alyndy. Bereshekti óndirip alý jumystary sot tártibimen jalǵasyp jatyr.
Osyǵan uqsas jaǵdaı Jetisý oblysynda da tirkelgen. Jyl basynan beri oblys prokýrorlary kadastrlyq quny 95 mln teńgeden asatyn 30 jer telimin memlekettik jer qoryna qaıtardy. Aqsý aýdanyndaǵy jalpy aýdany 7 myń gektar ıgerilmegen jáne uzaq ýaqyt boıy maqsaty boıynsha paıdalanylmaǵan ýchaskeler «Kúreńbel» JShS-ǵa tıesili. Sonymen qatar Qaratal jáne Kóksý ózenderi arnalary karerleriniń sý qorǵaý aımaǵynda jer qoınaýyn paıdalanýshylarǵa zańsyz berilgen 75 gektar jer anyqtaldy. Olar sý qorǵaý aımaǵynda taý-ken óndirýge zańmen tikeleı tyıym salynǵanyna qaramastan, qum-qıyrshyq tas qospasyn zańsyz óndirýmen aınalysqan.
Prokýratýranyń qadaǵalaý aktisi boıynsha sot qaýlysymen kináli tulǵalar ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Qazirgi ýaqytta sý qorynyń jerlerin memleket menshigine qaıtarý sharalary qolǵa alyndy.
Mindetti tólemderden jaltarǵan
Jetisý oblysynyń prokýrorlary kommýnaldyq qaldyqtardy kádege jaratý qyzmetin kórsetetin kásiporynnyń mindetti tólemderdi oryndaýdan jaltarý tásilin anyqtady.
Kásiporyn 2020-2023 jyldar aralyǵynda Taldyqorǵan qalasyndaǵy turmystyq qatty qaldyqtar polıgonyna (budan ári TQQ) qyzmet kórsetkeni anyqtaldy. Osy kezeńdegi esebine sáıkes, polıgonda 24 myń tonna kóleminde TQQ qabyldanǵan. Kásiporynnyń esepterin taldaý jáne ózara esep aıyrysýlaryn salystyrý barysynda 41 kontragent anyqtalyp, olar polıgonǵa 138 myń tonnadan astam TQQ tasymaldaǵany belgili boldy. Bul kásiporynnyń resmı esepterinde kórsetilgennen 114 myń tonnaǵa artyq.
Qadaǵalaý aktisine sáıkes kásiporyn ÁQBtK-niń 328-babynyń 1, 6-bóligi boıynsha qaldyqtardy jınaqtaý jáne qorshaǵan ortaǵa emıssııalar shyǵaryndylarynyń lımıtterin asyrǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, oǵan 2,3 mlrd teńge mólsherinde aıyppul salyndy.
Investordyń quqyǵy qorǵaldy
Ádil qoǵam qurýdyń bir maqsaty – elge qarajat ákeletin ınvestorlardyń nazaryn ózimizge aýdarý. Al bul úshin olardyń quqyǵyn qorǵaý jolynda keleńsizdikter oryn almaýǵa tıis. Osy maqsatta jýyrda elordalyq prokýrorlar ınvestorǵa kómek kórsetti.
«Rainbow Logistics 2» JShS ınvestısııa somasy 11 mlrd teńgeni quraıtyn, 3 myń adamǵa jumys ornyn ashýdy kózdeıtin «Astana qalasynda azyq-túlik jáne azyq-túlik emes taýarlardyń ámbebap qoımasy» jobasyn iske asyryp jatyr. Búgingi tańda ınvestısııa qarajaty tolyq ıgerildi. Alaıda nysandy paıdalanýǵa berý kezinde ınvestor ýákiletti organdar tarapynan jyljymaıtyn múlikti tirkeý boıynsha sozbalańǵa salý jaǵdaıyna tap bolǵan.
Elordalyq prokýratýranyń ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý jumysy aıasynda máseleni sheshý boıynsha sharalar ázirlendi. «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» KEAQ nysannyń tehnıkalyq pasportyn tirkedi, bul ınvestorǵa logıstıkalyq ortalyqty tolyqqandy paıdalanýǵa múmkindik beredi.
Prokýrorlar osyndaı problemalyq máseleler týyndaǵan kezde ınvestorlar 8-747-216-15-58 telefony arqyly bıznes pen ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi mobıldi topqa júgine alatyny týraly eske salady.