О́ńirge ınvestısııa tartý – óte ózekti másele. Qazir Jetisýdyń «bas aýrýy» da osy bolyp tur. Oblystyq ekonomıkasyn damytý úshin syrttan bıznes ókilderin tartyp, olardy qolda bar ıgilikterge qyzyqtyrý qajet. Agrarly óńir týrızm salasynyń áleýetin arttyrý úshin de jantalasyp jatyr. Osy baǵytta oblys ákimi Beıbit Isabaev Almatydaǵy AQSh Bas konsýldyǵynyń delegasııasymen kezdesti.
Taldyqorǵanda ótken kezdesý barysynda ekijaqty yntymaqtastyqty damytý jáne óńirge ınvestısııa tartý máseleleri talqylandy.
«Jalpy, bizdiń óńirde 5 negizgi strategııalyq baǵyt boıynsha, atap aıtqanda, agroónerkásiptik keshen, kólik jáne logıstıka, týrızm, jer qoınaýyn paıdalaný jáne balamaly energetıka salalaryna jańa ınvestorlardy tartý jumystary júrgizilýde. Jetisý oblysynda eń aldymen, sý, jel jáne kún energııasy baǵytyndaǵy jańartylǵan energııa kózderiniń aıtarlyqtaı áleýeti bar ekenin atap ótkim keledi. О́ńirdiń qolaıly tabıǵı-klımattyq jaǵdaıy týrıstik salany damytýǵa úlken múmkindik berip otyr. Jetisýdyń topyraǵy qunarly, sýy mol, sondyqtan aýyl sharýashylyǵyn belsendi damytyp kelemiz, qazir biz ylǵal únemdeıtin tehnologııalarǵa basa nazar aýdara bastadyq. Bıznesti damytýǵa, ınvestısııalar tartýǵa qajetti jaǵdaı jasaımyz. Amerıkalyq ınvestorlardy yntymaqtastyqqa shaqyramyn», dedi B.Isabaev.
AQSh-tyń Bas konsýly Mıshel Erkin qatysýshylarǵa óziniń saıası máseleler jónindegi keńesshisi Semıýel Fontela men Bas konsýldyń kómekshisi Zýlfıra Sadyqjanovany tanystyrdy. Sonymen qatar ol óńirdegi balamaly energetıkany, ásirese kún energetıkasyn damytý múmkindikterine qyzyǵýshylyq tanytty, sondaı-aq oblys ákimdiginiń teńgerimine buryn berilgen «Qorǵas» HShYO men «Qorǵas-Shyǵys qaqpasy» AEA qyzmetine qatysty ózderin qyzyqtyrǵan máseleler jaıly surady. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵyn damytý salasyna da qyzyǵýshylyq tanytty. Jazda Alakól aýdanynda jyl saıyn ótetin «Lepsi» halyqaralyq aýyl sharýashylyǵy kórmesine qatysýǵa nıet bildirdi. Bas konsýldyń bul usynysyna oblys ákimi qoldaý bildiretinin aıtty.
Kezdesý sońynda qos tarap aldaǵy ýaqytta saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarǵa daıyn ekendikterin bildirdi.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, týrızmdi damytý – Jetisý óńirindegi basym baǵyttardyń biri. Osy rette oblystyq kásipkerler palatasynyń ókilderi Qytaıǵa baryp, Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanynda týrıstik nysandar boıynsha sımpozıýmǵa qatysty.
Atalǵan is-sharada Qytaı-Qazaqstan týrızminiń keleshegi týraly talqylandy. Eki memleket te týrıstik resýrstarǵa baı jáne damý úshin úlken áleýetke ıe. Elimiz óńdeý men ıgerýde biregeı ekologııalyq resýrstarǵa baı. Sondaı-aq qarjylyq salymdar boıynsha tabysty iske asyrylýy múmkin kóptegen joba bar. Alaıda Qytaı-Qazaqstan týrızmin damytýda kedergiler kezdesedi. Sol sebepti halyqaralyq is-sharada olardy sheshý joldarynyń múmkindikteri qarastyryldy.
Eki el arasynda vızasyz rejim qoldanylady. Onda azamattardyń memleketter aýmaǵynda bolý merzimi 30 kúnnen aspaýy kerek. Qazir eki el úshin de týrıstik sala boıynsha týyndaǵan másele kóp. Shekarada týrıstik marshrýt joq. Týrısterdiń ótýi jalpy arnaıy júrý orny arqyly júzege asyrylady, bul óz kezeginde marshrýttardyń ótýin qıyndatady. Sondyqtan da týrıster úshin jeke kólik túri qajet. Osy rette kedendik baqylaýdan jedel ótý úshin týrıstik kompanııalardan tizimderdi aldyn ala berý týraly usynys engizildi.
Bul máselemen qatar elektrondy kommersııa bóliginde týyndaıtyn qıyndyqtar da talqylandy. Qazir eldiń kóptegen azamaty onlaın taýarlar satyp alady. Biraq taýarlardyń tranzıti qıyn. Elderdiń shekaralarynda kidiris bar. Qaýipsizdik tekserýlerinen ótý, taýardy bólý, «Qazposhta» arqyly poshta-logıstıkalyq qyzmetterden ótý kóp ýaqyt alady. Jeke kompanııalar taýarlardy bólek tasymaldaı almaıdy. Elektrondy kommersııanyń damýy bıznestiń órleýine múmkindik beredi.
О́z kezeginde oblystyq kásipkerler palatasynyń tóraǵasy Dáýren Ońalbaev is-sharanyń mańyzdylyǵyn atap ótip, aıtylǵan problemanyń bári hattamalarda kórinis tabatynyn jáne tabysty áriptestik aldymen olardy sheshý joldaryn izdestirýde qurylatynyn jetkizdi.
Jetisý oblysy