Keshe birinshi oqylymda «Áıelderdiń quqyqtaryn jáne balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly» zań jobasy qabyldandy. Bul mańyzdy qujat boıynsha biz Memleket basshysynyń tapsyrmasymen biraz ýaqyt memlekettik organdar, depýtattar jáne úkimettik emes uıymdardyń qatysýymen tyńǵylyqty jumys júrgizdik.
Jyl basynda Memleket basshysy zorlyq-zombylyqqa qarsy kúrestiń eń mańyzdy qaǵıdatyn – qoǵamda osy zulymdyqqa múldem tózbeýshilikti damytýdy atap kórsetken bolatyn. Bul postýlattyń iske asýynyń túp negizi zorlyq-zombylyq úshin jazanyń bultartpastyǵy qaǵıdasyn qamtamasyz etetin osy zań jobasy bolýǵa tıis.
Osy oraıda jańa zańda keshendi ustanym qarastyrylǵanyn atap ótken jón. Zań jobasy eń aldymen zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa, árbir aýdanda Otbasyn qoldaý ortalyqtaryn, Balalarǵa psıhologııalyq qoldaý kórsetý ortalyqtaryn ashýǵa, qıyn ómirlik jaǵdaıdaǵy otbasylarǵa kómek kórsetýdi uıymdastyrý quzyrettiligin bekitýge, agressormen psıhologııalyq jumys júrgizýge (Qylmystyq kodekske arnaıy talaptar ınstıtýtyn engizý aıasynda), zorlyq-zombylyqqa, býllıngke tap bolǵan balalarǵa kómek kórsetý baǵdarlamalaryn ázirleý quzyrettiligin bekitýge baǵyttalǵan.
Ekinshiden, jobada zorlyq-zombylyqty krımınalızasııalaý, balalarǵa qarsy qylmystar: azaptaý (baptyń jańa redaksııasy), densaýlyqqa aýyr, ortasha aýyrlyqtaǵy zııan keltirý, kámeletke tolmaǵan adamdy urlaý jáne zańsyz qamaý úshin jazany qatańdatý, bala zorlaǵany úshin tek ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý, «Balaǵa seksýaldyq sıpattaǵy tıisý» babyn engizý, balaǵa qatysty zorlyq-zombylyqqa baılanysty qylmystardy tergeý kezinde kúdiktini qamaýda ustaý, balalarǵa qyzmet kórsetetin uıymdardy (jergilikti ózin ózi basqarý, lagerler) lısenzııalaýdy engizý, balany avtobýstan kúshtep túsirgeni úshin, býllıng úshin jaýapkershilik jáne t.s.s. problemalar kózdelgen.
Qazirgi tańda elimizde úsh mıllıonǵa jýyq otbasy áleýmettik kómekke muqtaj. Al balalardyń bolashaǵy otbasynyń ál-aýqatymen tikeleı baılanysty. Sol sebepti bul fýnksııany áleýmettik qorǵaý salasyna bekitý jáne aýdandarda Otbasyn qoldaý ortalyqtaryn qurýdyń mańyzy erekshe. Mundaı ortalyqtar óz kezeginde áleýmettik qoldaý tetikterin kúsheıtýge septigin tıgizedi.
Elimizde erekshe qajettilikteri bar 104 myń bala bar. Jalpy, balalardyń 47 paıyzy aýylda turady. Sondyqtan erekshe jáne aýylda turatyn balalarǵa arnalǵan ınfraqurylymdy damytýymyz kerek. Mysaly, ınternattardyń jartysy jóndeýdi qajet etedi. Memlekettik 120 lager bar, olardyń da jaǵdaıy máz emes. Jańa zań jobasy osyndaı qadaý-qadaý máselelerdi sheshýge septigin tıgizedi dep senemiz.
Dınara ZÁKIEVA,
Bala quqyqtary jónindegi ýákil