Endi azamattar óz-ózderine qumar oıyndarǵa qatysý men bás tigýge shekteý qoıa alady. Ol úshin ótinishti «eGov» mobıldi qosymshasy arqyly onlaın túrde berý kerek. Osylaısha, sıfrly format kómegimen kez kelgen otandasymyz, el aýmaǵynda turaqty turatyn sheteldikter 6 aıdan 1 jylǵa deıin shekteý ornatyp, býkmekerlik keńse men onlaın kazınoda oınaý quqyǵynan ýaqytsha aıyrylady.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıda azamattardyń jekelegen sanattary úshin qumar oıyndarǵa qatysty shekteýlerdi kúsheıtýdi tapsyrdy. О́ıtkeni elde qaýipti keselge aınalǵan lýdomanııadan qutylýdyń joldaryn izdep júrgenderdiń qatary 300 myńnan asady. BAQ betterindegi keı derekte 400 myńǵa jýyq azamat býkmekerlik keńseler men kazınolardyń turaqty klıenti delingen. Májiliste depýtat Elnur Beısenbaev ta qumar oıyndar jyljymaıtyn múlik naryǵyn basyp ozyp, aldyńǵy orynǵa shyqqanyn aıtty.
«Derekterge júginsek, keıingi eki jarym jylda elimizdiń árbir besinshi adamy oıyn oınaıdy nemese qumar oıyndarǵa qandaı da bir qatysy bar. Ajyrasýdyń 40 paıyzyna osy lýdomanııa tikeleı sebep bolyp otyr. Turmystyq zorlyq-zombylyqqa baratyndardyń deni – qumar oıynǵa shaldyqqandar. Máselen, 2022 jyly elimizde 3 myń 676 adam ózine-ózi qol jumsap qaıtys bolsa, olardyń árbir besinshisiniń sebebi – lýdomanııa. Araǵa 1,5 jyl salyp oıyn bıznesin retteý boıynsha zań jobasyn qolǵa alyp otyrmyz. Qujatqa Úkimetten qorytyndy alý ońaı bolmady. Ádette basqa zańdar boıynsha qorytyndyny 1–2 aı kútetin bolsaq, bul zańǵa kelgende tym sozylyp ketti. Eki shaqyrylymdaǵy depýtattyq tájirıbemde osynshama uzaq ýaqyt boıy Úkimet qorytyndysyn alýdy birinshi kórip otyrmyn. Demek munyń aınalasynda múddeli toptar, lobbıster bar degen sóz. Iаǵnı munda úlken qarajat aınalyp jatyr. Máselen, byltyr býkmekerlik keńselerdiń jyldyq aınalymy beıresmı aqparattar boıynsha 1 trıllıon teńgege jetken eken», dedi Májilis depýtaty.
Azamattardyń sanasyn ýlaǵan bul dertten arylý úshin Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Týrızm jáne sport mınıstrliginiń Týrızm ındýstrııasy komıteti, «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ birlese bás tigýdi shekteýdiń onlaın formatyn usyndy. Buryn bul qyzmet qaǵaz júzinde iske asyp, 8 kún ishinde qarastyrylyp kelgen.
«Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ «elektrondyq úkimettiń» ınfokommýnıkasııalyq ınfraqurylymynyń jáne memlekettik organdardyń biryńǵaı kólik júıesiniń operatory bolyp esepteledi. Sondaı-aq ortalyq jáne óńirlik memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerine júıelik-tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi júzege asyrady. О́zge de mınıstrliktermen birlese «EGov mobile» qosymshasyn paıdalanyp, qumar oıynǵa áýester bás tigýge ózderine shekteýdi onlaın qoıa alatyndaı múmkindikke qol jetkizdik. О́tinim berý úshin «eGov mobile» mobıldik qosymshasynda «Qyzmetter», sodan keıin «Sport» bólimine ótińiz. Qyzmetter tiziminen «Qumar oıyndarǵa jáne (nemese) bás tigýge qatysýdy shekteý jónindegi servısti» tańdaý qajet. Ashylǵan bette shekteý merzimin aılarmen kórsetip, «Qyzmetke tapsyrys berý» túımesin basyńyz. Ári qaraı siz jyldam qol jetkizý kodyn nemese bıometrııany paıdalanyp, qyzmetke qol qoıýyńyz kerek. Qyzmetke qol qoıylǵannan keıin ótinim mártebesimen tanysa alasyz. О́tinimdi qumar oıyndarǵa jáne bás tigýge qatysýyn shektegisi keletin adam ESQ paıdalana otyryp berýge tıis. Úshinshi tulǵalardyń ótinim berýine jol berilmeıdi. Bul tetik qarjylyq problemalar, lýdomanııamen baılanysty jeke máselelerdi aıtarlyqtaı tómendetedi. Ári ótinimderdi óńdeýge ketetin ýaqytty únemdeıdi», dedi «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ basqarma tóraǵasy Rostıslav Konıashkın.
Osylaısha, kez kelgen azamatqa, ásirese qumar oıyndarmen shekten tys áýestenetin tulǵalarǵa barlyq lısenzııalanǵan oıyn mekemesi men býkmekerlik keńselerdiń zańdy saıttaryna kirýge lezde tosqaýyl qoıylady. Eger paıdalanýshy qyzmetti alýǵa ótinimdi buryn bergen bolsa, qaıtadan alý da qarastyrylǵan. Tek burynǵy ótinim týraly aqparattyq habarlama kórsetilgen tusta «Iá» sózin basyp, merzimin uzartýǵa bolady. Izinshe servıs ótinimdi tirkep, qoldanýshyny qumar oıyndarǵa jáne bás tigýge qatysýdan shektelgen adamdar tizimine ótinimdi qaıtaryp alý quqyǵynsyz engizedi.
«Oıyn bıznesi týraly» zańǵa sáıkes tizimge engen tulǵalar týraly málimetter qupııa bolyp sanalady. Tıisinshe, mundaı málimetter tek TSM-nyń laýazymdy tulǵalaryna, sondaı-aq qumar oıynǵa qatysqysy keletin adamdardyń tizimde bolý derekterin JSN engizý arqyly jekelegen suraý salý úshin lısenzııalanǵan oıyn bıznesi uıymdastyrýshylaryna ǵana qoljetimdi. Osylaısha, oıyn bıznesi sýbektileriniń árbir suraý salýy tizimde turǵan adamdardyń ózge de jeke derekterin ashpaı-aq tek JSN derektemelerimen jeke óńdeledi. Oıyn bıznesi sýbektileri tizimniń tolyq nusqasyna qol jetkize almaıdy. Paıdalanýshylarǵa yńǵaıly bolý úshin «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ-men birlesip, egjeı-tegjeı beınenusqaýlyq ázirlendi. Sonymen qatar sıfrlyq servıspen qatar el azamattary men rezıdentteri úshin zańnyń 15-1-babyna sáıkes oıyn bıznesin uıymdastyrýshylar arqyly qumar oıyndarǵa jáne bás tigýge qatysýdan ózin-ózi shekteý týraly jazbasha ótinish berý múmkindigi saqtalady», delingen Týrızm jáne sport mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti usynǵan derekte.